Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos (Thụy Sĩ) ngày 21/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra một thỏa thuận "vô tiền khoáng hậu" với các nhà lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ Mỹ. Họ được phép xây riêng nhà máy điện, gồm cả điện hạt nhân, để cung cấp năng lượng trực tiếp cho trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), thay vì vật lộn với lưới điện cũ kỹ của nước này.
"Các bạn rất tài giỏi và nhiều tiền. Các bạn có thể xây nhà máy điện riêng của mình", ông Trump nói.
Tổng thống Donald Trump tại phiên hỏi đáp với giám đốc điều hành WEF Brende ngày 21/1. Ảnh: AFP
Trong bài phát biểu dài hơn 90 phút, ông dành khoảng 10 phút nêu vấn đề năng lượng, coi quá tải lưới điện là rủi ro kinh tế trọng tâm của năm 2026. Khi AI thúc đẩy nhu cầu năng lượng lên cao kỷ lục, tình trạng thiếu điện là mối đe dọa hiện hữu với tăng trưởng và an ninh quốc gia. "Chúng ta cần lượng điện gấp đôi mức hiện có chỉ để vận hành các nhà máy AI," ông Trump nói.
Trước nhu cầu cấp thiết trên, ông cho rằng việc rút ngắn thời gian phê duyệt dự án sản xuất điện là cần thiết với một hệ thống năng lượng chưa sẵn sàng cho kỷ nguyên AI. Do đó, Tổng thống Mỹ đảm bảo chính phủ sẽ phê duyệt trong hai tuần với các nhà máy điện khí, và ba tuần với điện hạt nhân.
Theo quy trình truyền thống của Ủy ban Quản lý Hạt nhân (NRC), thời gian phê duyệt cho một dự án điện hạt nhân thường mất 4-5 năm nhằm đảm bảo các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về môi trường, thiết kế cũng như lựa chọn địa điểm xây dựng.
Tổng thống Mỹ bày tỏ ông không quá "hâm mộ" năng lượng hạt nhân, nhưng giờ đó là một giải pháp khả thi, nhờ những cải tiến đảm bảo mức độ an toàn.
Fortune cho rằng thời gian phê duyệt một dự án điện hạt nhân trong ba tuần là không có cơ sở. Thêm vào đó, một quy trình quá gấp rút có thể gây ra nhiều lo ngại về tính an toàn và rủi ro môi trường. Bởi lẽ, ngay với các lò phản ứng hạt nhân modul nhỏ (SMR), thời gian phê duyệt cũng cần gần hai năm.
Mỹ đặt mục tiêu đạt 400 GW công suất điện hạt nhân vào năm 2050, gấp bốn lần hiện tại. Năm ngoái, ông Trump đã ký nhiều sắc lệnh hành pháp thúc đẩy lĩnh vực này, gồm tăng tốc thử nghiệm lò phản ứng và đơn giản hóa thủ tục cấp phép.
Các nhà máy điện hạt nhân nổi bật với khả năng sản xuất lượng điện lớn mà không phát thải khí nhà kính. Chính quyền Tổng thống tiền nhiệm Biden cũng coi điện hạt nhân là nguồn năng lượng quan trọng nhằm đảm bảo mục tiêu khí hậu.
Trong bài phát biểu, ông Trump tiếp tục chỉ trích gay gắt các chính sách năng lượng tái tạo tại châu Âu. Ông chế giễu điện gió là "trò lừa đảo xanh mới", dẫn chứng giá điện ở Đức tăng vọt 64%. Trong khi đó, sản lượng điện tại Vương quốc Anh sụt giảm "thảm khốc", dù họ sở hữu trữ lượng dầu mỏ khổng lồ ở Biển Bắc.
Bảo Bảo (theo Fortune, CNBC)
