Tại Hà Nội, ghi nhận sáng 6/3, một số khách hàng ghé qua đổ nhiên liệu tại cây xăng dầu Indel (164 Quang Trung, Hà Đông) nhưng đành quay về vì cửa hàng thông báo hết xăng, chỉ còn dầu diesel.
Nhân viên bán hàng tại đây cho biết cửa hàng hết xăng RON 95-III từ tối 5/3, trong khi nguồn nhập mới chưa về. Hiện họ còn số lượng dầu diesel đủ bán trong 7-10 ngày.
Ông Đặng Văn Dũng, Tổng giám đốc phụ trách kinh doanh Indel, cho biết vài ngày qua nhu cầu mua nhiên liệu của người dân tăng vọt. Thông thường, mỗi ngày cửa hàng xăng dầu tại Hà Đông của doanh nghiệp tiêu thụ khoảng 30.000 lít xăng dầu, trong đó hơn 83% là xăng RON 95-III, còn lại là dầu diesel. Vài ngày gần đây, lượng tiêu thụ tăng gần 30%, lên 40.000 lít xăng dầu một ngày.
Khi hàng sắp cạn, ông Dũng cho hay doanh nghiệp đã liên hệ nhiều thương nhân đầu mối để đặt hàng nhưng chưa được cung ứng. "Chúng tôi đã liên hệ tất cả đầu mối, chấp nhận chiết khấu 0 đồng, thậm chí lỗ chi phí vận chuyển nhưng chưa đơn vị nào xác nhận giao hàng", ông nói, cho biết đã thông báo tình hình tới cơ quan quản lý và kiến nghị họ hỗ trợ kết nối nguồn cung.
Hiện một đơn vị thuộc Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) dự kiến cấp khoảng 8.000 lít xăng, song lượng này chỉ đủ để cửa hàng bán trong 1-2 giờ. Doanh nghiệp có 2 cửa hàng xăng dầu bán lẻ tại Hà Nội, tiêu thụ bình quân 14.000-25.000 lít xăng dầu mỗi ngày.
Cửa hàng xăng dầu Indel tại 164 Quang Trung (Hà Đông, Hà Nội) thông báo hết xăng, sáng 6/3. Ảnh: Phương Dung
Tình trạng nguồn hàng về chậm, nhỏ giọt khiến các cây xăng bán lẻ bán nhỏ giọt cũng xuất hiện tại nhiều địa phương.
Tại Lâm Đồng, ông Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Công ty Hải Âu Phát - đơn vị sở hữu 4 cửa hàng bán lẻ xăng dầu - cho biết doanh nghiệp phải hạn chế khách mua xăng cho ôtô 300.000-500.000 đồng mỗi lượt và không bán thêm vào can và phi chứa.
Theo ông, trước đây mỗi tuần doanh nghiệp nhập khoảng 5 xe bồn xăng dầu, mỗi xe 19.000 lít. Tuần trước, lượng nhập giảm còn 3,5 xe và tuần này chỉ nhận được một xe, thời gian chờ kéo dài.
"Hôm qua, chúng tôi đặt thêm hàng dù chiết khấu giảm xuống chỉ còn 20 đồng một lít, nhưng chưa thấy đầu mối phản hồi khi nào giao hàng", ông Thắng nói.
Tương tự, tại TP HCM, cây xăng gần ngã tư Chiêu Liêu (phường Dĩ An), một cây xăng cũng giới hạn định mức, mỗi khách chỉ được mua 50.000-70.000 đồng xăng RON 95. Để đổ đầy bình, nhiều người buộc phải tìm đến các trạm xăng khác. Nhiều người đến đổ xăng buổi sáng phải chờ lâu hơn bình thường do mỗi lượt bán được giới hạn.
Chị Hường (phường Dĩ An) cho biết việc mua nhiên liệu khó khăn hơn từ ngày 5/3. "Mỗi lần chỉ được đổ vài chục nghìn, tôi phải chạy thêm cây xăng khác mới đủ đầy bình", chị nói. Theo chị Hường, nhân viên bán hàng cũng đề nghị khách không mang can đến mua dự trữ để tránh thiếu hụt nguồn cung trong ngày.
Ở An Giang, cây xăng tại phường An Thới thông báo chỉ bán tối đa 200.000 đồng với ôtô, 50.000 đồng cho xe máy với lý do "chủ doanh nghiệp quy định". Làm việc với đoàn kiểm tra, chủ điểm bán thừa nhận chỉ bán một lượng nhất định cho khách hàng do nguồn cung từ doanh nghiệp đầu mối hạn chế. Cửa hàng buộc phải bán ít để "chia sẻ cho nhiều người sử dụng".
Tuy nhiên tại thời điểm kiểm tra 389/PQ có mặt tại đây, kho hàng của cây xăng này còn khoảng 7.000 lít. Đoàn kiểm tra lập biên bản và xử phạt cây xăng 15 triệu đồng khi giảm lượng hàng bán ra mà không thông báo đến cơ quan quản lý theo quy định.
Cửa hàng xăng dầu Indel tại 164 Quang Trung (Hà Đông, Hà Nội) sáng ngày 6/3 chỉ còn dầu bán cho khách. Ảnh: Phương Dung
Trong khi một số cửa hàng bán lẻ phản ánh nguồn hàng về chậm, các doanh nghiệp đầu mối cho biết nguồn cung đủ trong tháng 3. Tuy nhiên, với diễn biến xung đột ở Trung Đông kéo dài, nguồn cung xăng dầu từ tháng 4 có thể chịu ảnh hưởng lớn.
Là một trong 33 doanh nghiệp đầu mối, ông Cao Hoài Dương, Chủ tịch Tổng công ty Dầu Việt Nam (PVOIL), cho biết doanh nghiệp không nhập xăng dầu thành phẩm trực tiếp từ Trung Đông, chủ yếu Singapore và Hàn Quốc. Tuy vậy, nếu căng thẳng giữa Mỹ, Iran và Israel leo thang, nguồn cung từ các thị trường này vẫn có thể bị ảnh hưởng gián tiếp do gián đoạn vận tải và giao thương năng lượng toàn cầu.
PVOIL đã ký hợp đồng cung ứng với hai nhà máy lọc dầu trong nước và các đối tác nhập khẩu để đảm bảo nguồn hàng cho tháng 3-4. Họ tiếp tục làm việc với các đối tác để rà soát kế hoạch giao hàng. Theo ông Dương, nguồn cung trong tháng 3 cơ bản được đảm bảo, nhưng các tháng sau còn phụ thuộc diễn biến tại eo biển Hormuz.
Đại diện Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết lượng tồn kho đầu tháng 3 vẫn đủ đáp ứng hệ thống phân phối. Doanh nghiệp cũng tăng nhập gần 50% so với kế hoạch trong 10 ngày đầu tháng nhằm bảo đảm cung ứng cho hệ thống phân phối.
Hiện các nhà máy lọc dầu trong nước đáp ứng khoảng 70-80% nhu cầu xăng dầu, phần còn lại phải nhập khẩu. Căng thẳng địa chính trị có thể làm tăng chi phí vận tải, bảo hiểm và rủi ro tài chính cho các doanh nghiệp đầu mối, sản xuất xăng dầu trong nước.
Ở góc nhìn doanh nghiệp bán lẻ, ông Giang Chấn Tây, Giám đốc Công ty TNHH MTV Bội Ngọc, cho rằng nếu căng thẳng tại Trung Đông kéo dài 4-5 tuần và làm gián đoạn nguồn cung toàn cầu, thị trường xăng dầu trong nước có thể chịu tác động rõ rệt. Hiện mức dự trữ của Việt Nam chỉ khoảng 20-25 ngày, thấp hơn đáng kể so với nhiều nước trong khu vực.
Theo ông Tây, cơ quan quản lý cần điều chỉnh cơ chế giá hài hòa lợi ích giữa các khâu trong chuỗi cung ứng, và đa dạng nguồn nhập khẩu, phát triển nhiên liệu sinh học để giảm phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu.
Cùng quan điểm, ông Đặng Văn Dũng, Tổng giám đốc phụ trách kinh doanh Indel, cho rằng cần xem xét nâng mức dự trữ xăng dầu dài ngày hơn do nguồn cung trong nước vẫn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu. Hiện Nhật Bản và Hàn Quốc có thể dự trữ khoảng 200 ngày, Thái Lan khoảng 60 ngày, cao hơn nhiều so với Việt Nam.
Cửa hàng xăng trên đường Quang Trung, phường Gò Vấp (TP HCM), cho biết nguồn cung hàng về nhỏ giọt, ngày 6/3. Ảnh: Thi Hà
Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), nhận định thị trường xăng dầu đang diễn biến khó lường. Cục đã báo cáo Bộ Công Thương và xây dựng kịch bản ứng phó trong trường hợp nguồn cung khan hiếm hoặc giá xăng dầu thế giới tăng nhanh.
Cơ quan này đang theo dõi sát diễn biến thị trường và có thể trình Chính phủ nhiều phương án điều hành nếu tình hình tiếp tục phức tạp. Trước mắt, cơ quan quản lý tăng kiểm tra tình hình nhập khẩu, dự trữ và phân phối của các doanh nghiệp đầu mối, đồng thời yêu cầu các đơn vị đảm bảo cung cấp đầy đủ xăng dầu cho hệ thống bán lẻ.
Song song đó, lực lượng quản lý thị trường kiểm tra và xử lý các hành vi găm hàng, đầu cơ hoặc nâng giá bất hợp lý. Bộ Công Thương cũng kiến nghị Ngân hàng Nhà nước và các địa phương ưu tiên nguồn ngoại tệ, tín dụng cho doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu nhằm phục vụ nhập khẩu trong bối cảnh thị trường thế giới biến động mạnh.
Phương Dung - Thi Hà - Ngọc Tài - Dương Đông
