Chị Trang, 28 tuổi, ở Hà Nội, nhìn nhận gói bánh chưng là hoạt động phổ biến của trường con gái mỗi dịp Tết đến. Tất cả nguyên liệu gói bánh do giáo viên và nhà trường chuẩn bị; phụ huynh đóng góp khoảng 100.000 đồng, được khuyến khích cho con mặc áo dài để tham gia.
"Tiền không phải vấn đề, nhưng tôi thấy lãng phí", chị Trang bày tỏ.
Lý do là chị thấy trẻ mầm non thường không thể tham gia được công đoạn nào, chủ yếu ngồi nhìn, "cùng lắm" giúp cô đổ đỗ, gạo vào khuôn. Do luộc trong ngày, thiếu lửa, bánh thường chưa nhừ nên chị Trang sau đó chỉ cho con nếm một ít rồi bỏ đi.
Ngoài ra, việc thay đồ, rửa tay chân giữa thời tiết lạnh sau khi gói bánh cũng bất tiện cho trẻ. Vì thế, chị Trang cho rằng việc tổ chức cho trẻ mầm non gói bánh chưng chỉ nên diễn ra khoảng ba năm một lần hoặc bỏ hẳn.
Quan điểm của chị Trang không phải cá biệt. Đầu tháng 2, nhiều diễn đàn phụ huynh sôi nổi bàn luận khi UBND xã Minh Châu (Nghệ An) cấm các trường tổ chức gói bánh chưng dưới mọi hình thức, do một số phụ huynh phản ứng.
Nhiều người bày tỏ tiếc nuối khi hoạt động gắn với nét văn hóa truyền thống bị dừng lại, số khác đồng tình, cho rằng cần làm để đảm bảo an toàn cho trẻ, giảm các khoản đóng góp "tự nguyện" cho bố mẹ.
Trái ngược với chị Trang, chị Thanh, 32 tuổi, Hà Nội, lại ủng hộ duy trì hoạt động gói bánh chưng cho trẻ hàng năm. Theo chị, việc trẻ được mặc áo dài, ngồi quây quần lau lá, lấy gạo là một hình thức giáo dục trực quan sinh động về Tết cổ truyền.
"Con về nhà kể chuyện rất hào hứng và tự tin khoe với ông bà khi thấy người lớn gói bánh ở quê", chị kể. "Đây không chỉ là một buổi gói bánh, mà nằm trong chuỗi chủ đề học về Tết suốt hai tuần".
Đồng quan điểm, chị Thy Loan, Hà Nội, cho rằng việc "trẻ chỉ ngồi nhìn" cũng là một cách để cảm nhận không khí lễ hội, giúp hình thành ý thức giữ gìn bản sắc dân tộc từ sớm.
"Con gái đã lên lớp 2 nhưng kỷ niệm gói bánh chưng hồi 5 tuổi vẫn được bé hào hứng nhắc lại mỗi dịp Tết", chị nói, thấy việc "trẻ chỉ ngồi nhìn" không phải điều đáng bận tâm.
Cô Đoàn Thu, giáo viên mầm non tại Hải Phòng, thừa nhận áp lực khi tổ chức các hoạt động trải nghiệm Tết, trong đó có gói bánh chưng. Không chỉ lo chuẩn bị nguyên vật liệu, các cô còn có phần e dè vì hoạt động cần hỗ trợ, đóng góp của cha mẹ.
"Chỉ cần 1-2 phụ huynh không đồng ý là cả trường có thể nổi danh trên mạng xã hội theo hướng tiêu cực", cô Thu nói.
Dù vậy, cô Thu cho rằng đây là hoạt động thiết thực. Nhà trường, phụ huynh "vất vả" một chút nhưng trẻ được trải nghiệm không khí ngày Tết khá rõ ràng, mà giờ nhiều nhà không còn gói bánh chưng Tết.
Nguyên liệu cho trẻ học gói bánh chưng ở một trường mầm non ở Hà Nội. Ảnh minh họa: Fanpage nhà trường
Ông Nguyễn Văn Ngai, nguyên Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP HCM cho hay ngoài chương trình chính khóa, nhà trường có trách nhiệm giáo dục nhân cách, kỹ năng và giá trị văn hóa cho trẻ thông qua những hoạt động ngoài lớp học.
Theo ông, cốt lõi của vấn đề nằm ở mục tiêu giáo dục và sự đồng thuận của phụ huynh. Khi tổ chức, trường cần xác định trẻ sẽ học được gì, rèn luyện kỹ năng nào..., thay vì làm theo phong trào, chú trọng hình thức. Cùng đó, thầy cô nên giải thích rõ lợi ích của hoạt động đối với trẻ, lắng nghe góp ý từ phụ huynh. Việc tổ chức phải tính toán chu đáo về không gian, thời tiết, sức khỏe của trẻ và điều kiện của từng gia đình. Nếu cần huy động đóng góp, trường không nên cào bằng mà cần có phương án linh hoạt, hỗ trợ các trường hợp khó khăn.
Cô Nguyễn Thị Phương, giáo viên mầm non tư thục ở Hà Nội, đồng tình. Nếu chỉ làm để chụp ảnh, quảng bá hình ảnh nhà trường thì hoạt động dễ trở nên hình thức, lãng phí và không mang nhiều ý nghĩa giáo dục.
Tại trường cô, ngày hội gói bánh chưng nằm trong chuỗi hoạt động về chủ đề Tết. Trẻ được làm quen trước với hoa Tết, trang trí, vẽ, hát múa và tìm hiểu nguyên liệu làm bánh. Nhờ được "dạy đi dạy lại", đến ngày hội, trẻ 3-4 tuổi đã nhận biết rõ chiếc bánh chưng, hào hứng tham gia và hiểu ý nghĩa sum vầy. Hoạt động này vì thế được phụ huynh ủng hộ.
Thanh Hằng - Dương Tâm
*Tên một số nhân vật được thay đổi
