NSƯT Nguyệt Hằng - Lâm Oanh của 'Những người sống quanh tôi': Không đặt nặng cát-sê khi làm nghề

Vừa kết thúc giờ giảng ở trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội, NSƯT Nguyệt Hằng đã tranh thủ gặp gỡ phóng viên Gia đình&Xã hội để trò chuyện trong không khí cởi mở và chân thành. Trong suốt cuộc trò chuyện này, nữ diễn viên gạo cội vẫn dành sự say đắm cho tình yêu diễn xuất, với chị nghề cho chị sống bằng đam mê và lo được cho cả gia đình.

NSƯT Nguyệt Hằng trân trọng những năm tháng đóng phim vất vả của quá khứ

Thời gian gần đây có thông tin chị và chồng – diễn viên Anh Tuấn – sẽ cùng trở lại trong một dự án phim của Trung tâm Sản xuất Phim Truyền hình Việt Nam. Chị có thể "spoil" một chút về vai diễn lần này?

- Thực ra cả tôi và anh Tuấn đã cộng tác với VFC khá lâu rồi. Từ những ngày còn rất trẻ, khi chúng tôi còn chưa kết hôn, mỗi người đã có những bộ phim riêng với những tuyến nhân vật khác nhau. Chất nhân vật của anh Tuấn và của tôi cũng khá khác biệt nên dù có cùng tham gia một dự án thì vẫn là hai tuyến riêng, hiếm khi có cơ hội diễn cùng nhau.

NSƯT Nguyệt Hằng và chồng là nghệ sĩ Anh Tuấn sẽ đóng vợ chồng trên phim sắp tới của VFC.

Thậm chí trước đây, nếu có xuất hiện trong cùng một bộ phim thì cũng chỉ là những phân đoạn rất ngắn. Chẳng hạn như trong phim điện ảnh "Đào, Phở và Piano", hai vợ chồng chỉ đóng vai vợ chồng trong một đoạn nhỏ. Còn ở truyền hình thì đây gần như là lần đầu tiên cả hai thực sự vào vai một cặp vợ chồng xuyên suốt trong câu chuyện, với tuyến nhân vật khá dài.

Điều thú vị là tính cách của hai nhân vật lần này lại khá gần với cuộc sống ngoài đời. Vì thế khi diễn chung, chúng tôi có nhiều phân đoạn rất tự nhiên, gần như không phải "gồng" quá nhiều. Có lẽ chính sự quen thuộc giữa hai người ngoài đời đã giúp cho những cảnh quay trở nên thoải mái và chân thật hơn.

Những năm gần đây, khán giả thấy chị liên tục biến hóa với nhiều dạng vai: từ những người phụ nữ quyền lực đến những bà mẹ khắc nghiệt. Vậy nhân vật lần này có phải là một sự "mềm hóa" hơn không?

- Tôi nghĩ đây là một màu sắc hoàn toàn khác. Nhân vật lần này không phải kiểu người mẹ áp đặt hay khắc nghiệt như trước đây. Cũng không phải là mẫu phụ nữ quá quyền lực, dù vẫn có một vị trí nhất định trong gia đình.

Điều tôi thích ở vai diễn này là sự nhẹ nhàng và vui vẻ. Nhân vật sống rất bản năng, tự nhiên, không quá nặng nề về tâm lý hay triết lý sâu xa. Tôi nghĩ đây cũng là một cách phát triển nhân vật thú vị, mang lại cảm giác dễ chịu hơn cho khán giả.

NSƯT Nguyệt Hằng (hàng dưới bìa trái) cùng dàn mỹ nhân của Nhà hát Tuổi trẻ. Ảnh chụp những năm của thập niên 90.

Sau nhiều vai diễn có phần căng thẳng và nặng tâm lý, được thử sức với một nhân vật mang lại tiếng cười cũng là một trải nghiệm khá thú vị đối với tôi.

Nhìn vào tiểu sử của chị, gần như năm nào chị cũng xuất hiện trên màn ảnh. Nếu so sánh việc làm phim ngày trước và bây giờ, chị thấy có những thay đổi như thế nào?

- Khác rất nhiều. Thời chúng tôi làm phim cách đây vài chục năm, điều kiện làm nghề vất vả hơn bây giờ rất nhiều. Máy móc, thiết bị, phục trang hay thậm chí cả ê-kíp làm phim đều chưa chuyên nghiệp và đầy đủ như hiện tại.

Ngày nay, diễn viên được chăm sóc kỹ lưỡng từ hậu trường cho đến trước khi bước vào cảnh quay. Mọi thứ đều được chuẩn bị tốt hơn, thuận lợi hơn. Đó rõ ràng là một lợi thế.

Nhưng nói thật, tôi vẫn rất trân trọng những năm tháng vất vả ngày xưa. Chính quãng thời gian ấy cho chúng tôi những trải nghiệm quý giá của một người làm nghề. Khi phải lao động nghệ thuật trong điều kiện khó khăn, mình hiểu rõ hơn giá trị của từng cảnh quay, từng vai diễn.

Nhờ vậy mà đến bây giờ, dù cách làm phim đã thay đổi rất nhanh – từ nhịp độ sản xuất cho đến yêu cầu sáng tạo, tôi vẫn có thể thích nghi. Phim bây giờ làm rất nhanh, đòi hỏi diễn viên phải nhập vai nhanh, sáng tạo nhanh. Nhưng với những người đã trải qua nhiều năm làm nghề, đó cũng là một lợi thế.

NSƯT Nguyệt Hằng biết ơn những tháng năm nghề vất vả.

Một điều nữa là ngày xưa chúng tôi làm rất nhiều phim nhưng hầu như không có truyền thông. Có những bộ phim cực kỳ vất vả nhưng khán giả lại ít biết đến diễn viên. Bây giờ chỉ cần một vai diễn tốt là truyền thông đã có thể giúp diễn viên lan tỏa rất mạnh.

NSƯT Nguyệt Hằng: Nếu cứ đặt nặng chuyện tiền bạc thì đôi khi lại mất đi sự sáng tạo

Một câu hỏi mà nhiều khán giả tò mò: cát-sê của diễn viên bây giờ so với trước đây thế nào?

- Thực ra tôi và anh Tuấn chưa bao giờ đặt nặng chuyện cát-sê khi làm nghề. Khi đã xác định làm nghề chuyên nghiệp thì điều quan trọng nhất là được làm nghề.

Tất nhiên ai cũng biết mỗi công việc đều có giá trị lao động và sẽ có những mức thù lao nhất định. Nhưng với riêng tôi, nếu cứ đặt nặng chuyện tiền bạc thì đôi khi lại mất đi sự thoải mái sáng tạo.

Điều khiến tôi vui nhất vẫn là được hóa thân vào những nhân vật mới, được đứng trên phim trường và tiếp tục sống với nghề.

Trong suốt sự nghiệp dài của mình, vai diễn nào để lại dấu ấn sâu đậm nhất đối với chị?

- Thực ra mỗi giai đoạn làm nghề đều có những cột mốc riêng. Vai nào tôi cũng dành hết tâm huyết, chỉ là cơ duyên với khán giả khác nhau.

Vai diễn đầu tiên khiến khán giả nhớ đến tôi là nhân vật Lâm Oanh trong bộ phim Những người sống quanh tôi. Thời điểm đó, phim do đạo diễn Tất Bình thực hiện và có sự tham gia của nhiều nghệ sĩ gạo cội như NSND Lan Hương hay Quốc Tuấn.

Đến bây giờ vẫn có khán giả gọi tôi bằng tên nhân vật đó. Điều đó khiến tôi rất xúc động, dù khi xem lại thì thấy mình ngày ấy khá ngây thơ trong diễn xuất. Nhưng có lẽ chính sự ngây thơ ấy lại phù hợp với nhân vật.

Sau đó tôi có nhiều vai diễn khác, phần lớn đều là những nhân vật chịu nhiều đau khổ, nước mắt. Không hiểu sao mọi người lại tin tôi hợp với những vai như thế (cười).

Chị từng đóng vai một nữ giám đốc mỏ trong phim về ngành than. Vai diễn đó có khó khăn không?

- Thật sự ở thời điểm đó, tôi và đoàn làm phim rất vất vả. Đó là bộ phim quay ở khu mỏ Mạo Khê. Tôi phải sống ở đó hơn một tháng để tìm hiểu đời sống của công nhân mỏ.

Dù không phải xuống hầm mỏ nhưng chỉ riêng môi trường làm việc ở đó thôi cũng đã rất khắc nghiệt: bụi, nóng và nhiều nguy hiểm. Có những câu chuyện về tai nạn hầm mỏ khiến mình càng thấu hiểu sự vất vả của người thợ. Những trải nghiệm như vậy giúp diễn viên hiểu nhân vật sâu hơn rất nhiều.

NSƯT Nguyệt Hằng và NSND Trung Anh trong phim "Lằn ranh" mới phát sóng thời gian qua.

Sau này chị cũng có những vai diễn mang màu sắc hoàn toàn khác?

- Đúng vậy. Ví dụ như trong bộ phim "Bí mật Eva", tôi được đóng vai Bạc Trinh – một nhân vật khá "tưng tửng", đồng bóng và rất khác so với những vai đau khổ trước đó.

Đó là vai diễn khiến tôi cảm thấy thoải mái nhất. Nhân vật vừa xinh đẹp, vừa được "tung tẩy" hết mình. Khán giả cũng nhận ra một màu sắc khác của tôi.

Sau đó tôi lại quay trở lại với những vai có chiều sâu tâm lý như trong Vệt nắng cuối trời hay Hãy nói lời yêu. Đặc biệt vai bà Hoài trong Hãy nói lời yêu thực sự là một thử thách nặng ký. Nhưng cũng nhờ những vai diễn như vậy mà tôi có cơ hội đưa những trải nghiệm trong cuộc sống vào nhân vật.

NSƯT Nguyệt Hằng: Trấn Thành có cách kể chuyện riêng và tìm được khán giả của mình

Là một diễn viên lâu năm và cũng tham gia giảng dạy, chị nhận xét thế nào về thế hệ diễn viên trẻ hiện nay?

- Phong cách làm phim bây giờ khác trước nên cách diễn cũng khác. Các bạn trẻ phải làm việc rất nhanh. Với những diễn viên được đào tạo bài bản, họ có nền tảng tốt để phân tích nhân vật và nhập vai. Còn những bạn tay ngang thì thường dựa nhiều vào bản năng. Nhưng đôi khi chính sự tự nhiên đó lại mang đến những khoảnh khắc rất hay.

Tuy nhiên, nhiều bạn trẻ vẫn cần rèn luyện thêm về lời thoại và nhịp điệu diễn xuất. Diễn viên phải biết nhấn nhá ở những cảnh quan trọng chứ không thể lướt qua tất cả.

NSƯT Nguyệt Hằng trong khoảnh khắc dậy học trò.

Chị nhìn nhận thế nào về những tranh cãi xung quanh các bộ phim ăn khách gần đây của đạo diễn – nghệ sĩ Trấn Thành?

- Tôi nghĩ phim trước hết được làm ra cho khán giả. Nếu khán giả đón nhận thì đó là thành công của ê-kíp. Còn dưới góc nhìn nghệ thuật, mỗi người sẽ có một cách đánh giá khác nhau. Không thể nói tuyệt đối đúng hay sai.

Tôi vẫn theo dõi phim của Trấn Thành từ "Bố Già". Có phim tôi rất thích, có phim tôi chỉ xem và suy nghĩ thêm. Nhưng phải thừa nhận rằng anh ấy có cách kể chuyện rất riêng và biết tìm đúng khán giả của mình.

Cuối cùng, chị nghĩ gì về việc trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần xuất hiện trong ngành điện ảnh?

- Tôi nghĩ AI là một công cụ rất thú vị nếu chúng ta biết sử dụng đúng cách. Nó có thể giúp mở ra nhiều ý tưởng mới.

Nhưng nghệ thuật cuối cùng vẫn cần cảm xúc của con người. Một cảnh khóc trên phim không thể chỉ là "ấn nút" để tạo ra nước mắt. Diễn viên phải hiểu nhân vật đã trải qua điều gì trước đó thì cảm xúc mới thật.

Nữ nghệ sĩ gạo cội tin vào sức mạnh của công nghệ nhưng trong công việc chỉ mang tính chất bổ trợ.

Nếu phụ thuộc hoàn toàn vào AI thì con người sẽ dần mất đi khả năng sáng tạo. Còn nếu biết tận dụng nó như một công cụ hỗ trợ thì lại rất tuyệt vời. Nghệ thuật, suy cho cùng vẫn là câu chuyện của cảm xúc con người. Và điều đó thì máy móc khó có thể thay thế được.

Cảm ơn NSƯT Nguyệt Hằng về cuộc trò chuyện này!

Ảnh, clip: NVCC