Hôm 5/2, video ghi cảnh một bà mẹ chồng mắng nhiếc con dâu mới sinh gây "bão" trên nhiều nền tảng mạng xã hội. Điều khiến dư luận phẫn nộ không chỉ là lời lẽ gay gắt và quan điểm rất kỳ cục của người mẹ, mà còn là thái độ của người chồng. Anh ngồi cạnh, không can ngăn, thậm chí hùa theo mẹ kể tội vợ.
Hình ảnh người vợ ôm đứa con mới sinh, đơn độc giữa hai người thân thiết nhất khiến chị Ngọc Thu, 29 tuổi, ở Hà Nội nhớ lại tình cảnh của mình ba năm trước. "Quãng thời gian đó là một cuộc chiến không cân sức, nơi tôi luôn lẻ loi", Thu nhớ lại.
Mâu thuẫn bắt đầu khi mẹ chồng lên chăm cháu. Thu thức đêm trông con nên ngủ bù vào sáng sớm, nhưng lại thành cái cớ để mẹ chồng chỉ trích cô "lười biếng, đùn đẩy việc nhà". Trong khi đó, chồng cô ngủ đến trưa vẫn được mẹ phục vụ tận phòng.
Mỗi khi Thu nhờ chồng chia sẻ việc nhà, mẹ chồng lại quát mắng vì cho rằng "đàn ông không được vào bếp". Thay vì bảo vệ vợ, anh im lặng hoặc gạt đi. Đỉnh điểm dịp Tết, khi chị chồng tuyên bố "Cô là con, chị là khách" để cự tuyệt mọi việc nhà, chồng Thu cũng không lên tiếng. Sự thất vọng tích tụ, Thu quyết định ly hôn khi con chưa tròn một tuổi. "Người đàn ông không nói được lời công bằng cho vợ thì không nên đồng hành", cô chiêm nghiệm.
Khác với chồng của Thu, anh Ngọc Bách, 35 tuổi, lại đổ thêm dầu vào lửa. Khi vợ nhờ thuyết phục mẹ trông cháu để đi làm lại, Bách gạt phắt: "Mẹ vất vả cả đời rồi". Vợ vừa bế con vừa nấu ăn, nhờ chồng giúp thì bị mẹ mắng "nó đi làm về mệt", Bách cũng thản nhiên nằm chơi game. Cuộc hôn nhân của họ kết thúc bằng lá đơn ly dị khi con gái mới 7 tháng tuổi, sau lần Bách tát vợ trước mặt mẹ vì cho rằng cô hỗn láo.
Ngọc Thu trong một chuyến du lịch năm 2025. Ảnh nhân vật cung cấp
Chuyên gia tâm lý Lê Khanh (TP HCM) nhận định, trong tam giác quan hệ gia đình, người chồng đóng vai trò then chốt. Tuy nhiên, nhiều đàn ông Việt Nam chịu ảnh hưởng của văn hóa bao bọc, phụ thuộc vào mẹ từ bé. Khi lập gia đình, họ lúng túng trong việc thiết lập ranh giới, vô tình hoặc cố ý đẩy vợ vào thế đối đầu với gia đình chồng.
"Người đàn ông yếu đuối hoặc hiểu sai về chữ 'hiếu' thường chọn đứng hẳn về phe mẹ, mặc định vợ có thể thay thế nhưng mẹ thì không", Tiến sĩ Nguyễn Thị Minh, Học viện Hành chính Quốc gia, phân tích.
Dù vậy, vẫn có những người chồng hóa giải được "ngòi nổ" này. Anh Trần Tùng Thành, 31 tuổi, Hà Nội từng đau đầu khi đứng giữa mẹ và vợ. Hai năm trước, khi đang công tác nước ngoài, anh liên tục nhận được video cắt từ camera gia đình. Trong hình ảnh là cảnh mẹ anh đang mắng nhiếc vợ, hoặc nói xấu cô với người thân. Vợ anh, khi đó mới sinh vài tháng, gọi điện khóc lóc vì ngột ngạt khi sống chung với mẹ chồng.
Thay vì bênh ai bỏ ai, Thành chọn cách "tách đôi". Anh an ủi vợ, hứa sẽ bù đắp, đồng thời dành cả tiếng dỗ dành mẹ, giải thích rằng vợ mới sinh tâm lý bất ổn. Khi mâu thuẫn lên đỉnh điểm vì chuyện bếp núc, anh quyết định cho vợ ra ở riêng và đưa mẹ về quê nghỉ ngơi với khoản biếu hậu hĩnh. Nhờ sự quyết đoán này, quan hệ hai bên dần cải thiện. "Vợ biết ơn vì tôi bảo vệ cô ấy, còn mẹ cũng thừa nhận sống riêng thoải mái hơn", anh nói.
Ảnh minh họa: AI
Khảo sát của VnExpress với gần 2.500 độc giả cho thấy, dù đa số đàn ông chọn cách hòa giải, vẫn có hơn 10% chọn im lặng và 25% thừa nhận không biết cách xử lý khi mẹ và vợ xung đột.
Theo các chuyên gia, chìa khóa nằm ở sự công tâm và thái độ bình tĩnh. Người chồng cần lắng nghe từng bên khi họ nguôi giận, tuyệt đối không bênh vực mù quáng trước mặt đối phương.
Nghiên cứu của tác giả Lê Ngọc Lan (Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới) cho thấy 29% mẹ chồng tự nhận khó tính thời gian đầu; 37,7% cho rằng con dâu vô tâm và 16,9% cảm thấy không được tôn trọng. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, mâu thuẫn cũng đến từ sự thiếu hụt kỹ năng chung sống của nàng dâu mới và sự thiếu tinh tế của mẹ chồng. Lúc này, người chồng cần là bộ lọc thông tin, giúp hai người phụ nữ hiểu và tôn trọng ranh giới của nhau.
Chuyên gia Lê Khanh nhấn mạnh vai trò của sự tự chủ và ranh giới rõ ràng: độc lập tài chính, phân định không gian chung - riêng. "Lý tưởng nhất là sống gần nhau, không sống cùng nhau. Hôn nhân chỉ bền vững khi vợ chồng ý thức mình đang xây dựng một gia đình riêng", ông nói.
Ở góc nhìn khác, bà Minh cho rằng sống chung với mẹ chồng không chỉ toàn bất lợi, bởi hai bên có thể hỗ trợ, học hỏi lẫn nhau nếu biết tôn trọng ranh giới. Ngay từ đầu, mẹ chồng nên nói rõ mong muốn; khi có khúc mắc, cần trao đổi thẳng thắn nhưng chừng mực.
"Không biết bày tỏ thì nên học cách nói hoặc nhờ người khác truyền đạt. Nếu không thể nói, phải học cách chấp nhận, thay vì thể hiện thái độ khiến căng thẳng tăng lên", bà nói.
Thực tế, nhiều nàng dâu cũng phải điều chỉnh kỳ vọng. Thu An, 35 tuổi, sau một năm mâu thuẫn với mẹ chồng khiến hôn nhân căng thẳng, dần nhận ra ranh giới không thể thay đổi của chồng - người lớn lên trong gia đình mẹ đơn thân. Với anh, dù mẹ đúng hay sai cũng không được nói điều không tốt về bà.
"Tôi học cách chấp nhận ranh giới đó và nhìn vào ưu điểm của mẹ để giảm xung đột", cô chia sẻ.
*Tên một số nhân vật trong bài đã đổi.
Phạm Nga
