Hiệp hội Xúc tiến Công nghiệp Năng lượng Sinh khối Trung Quốc công bố số liệu cho thấy, đến cuối năm 2024, công suất lắp đặt của các nhà máy sản xuất điện từ rác thải đạt 27,38 GW, tạo ra khoảng 145,3 tỷ kWh điện. Đây là công nghệ đốt rác thải rắn đô thị để tạo ra khí nhiệt độ cao, từ đó tạo ra hơi nước để vận hành turbine phát điện. Quá trình này giúp các thành phố vừa sản xuất điện, vừa giảm lượng rác phải đưa đến bãi chôn lấp.
Theo số liệu từ Niên giám Thống kê Xây dựng Đô thị và Nông thôn Trung Quốc năm 2024, công suất đốt rác của cả nước đạt 1,158 triệu tấn/ngày. Tỷ lệ xử lý rác thải sinh hoạt "không gây hại", bao gồm đốt và phương pháp khác, đạt 99%. Giai đoạn 2005-2024, tỷ lệ rác đô thị xử lý bằng phương pháp chôn lấp giảm từ 85,2% xuống còn 5%, trong khi phương pháp đốt tăng từ 9,8% lên 84,6%.
Đốt hiện là phương pháp chính để xử lý rác thải rắn đô thị. Tính đến cuối năm 2024, Trung Quốc có 1.129 nhà máy đốt rác đang hoạt động.
Một nhà máy đốt rác ở Thiệu Dương, tỉnh Hồ Nam. Ảnh: VCG
Song Yan, quan chức Ủy ban Quản lý Đô thị Bắc Kinh, cho biết thành phố đã xây 13 nhà máy sản xuất điện từ rác với tổng công suất xử lý rác thiết kế là 23.975 tấn/ngày, công suất phát điện lắp đặt là 526 MW. Thành phố dự kiến bổ sung hai nhà máy nữa trong dài hạn, nâng tổng công suất xử lý lên 28.550 tấn/ngày. Một nhà máy đốt rác công suất 5.100 tấn/ngày ở quận Đại Hưng, Bắc Kinh, sau khi đáp ứng đủ nhu cầu điện của khoảng 300.000 hộ gia đình vẫn có thể cung cấp khoảng 659 triệu kWh cho lưới điện mỗi năm.
Ngoài sản xuất điện, đốt rác còn giúp thu hồi vật liệu. Tại nhà máy Đại Hưng nói trên, khoảng 20% rác sau khi đốt còn lại dưới dạng tro, được chuyển đến cơ sở xử lý để tách và tái chế những kim loại như đồng, sắt, nhôm.
Tháng 12 năm ngoái, Trung Quốc công bố kế hoạch hành động nhằm nâng cao hiệu quả xử lý rác thải rắn, đặt mục tiêu đến năm 2030, mỗi năm sẽ tận dụng được 4,5 tỷ tấn rác thải rắn và 510 triệu tấn tài nguyên tái chế. Ngoài ra, nhiều công ty Trung Quốc cũng xuất khẩu công nghệ sản xuất điện từ rác. Theo Liên đoàn Môi trường Toàn Trung Quốc, tính đến tháng 5/2025, các công ty nước này đã chủ trì hoặc tham gia 79 dự án điện rác ở nước ngoài, trải rộng khắp các châu lục.
Thu Thảo (Theo CGTN)
