Nhật Bản ngày 2/2 khẳng định đây là nỗ lực đầu tiên trên thế giới nhằm khai thác các nguyên tố đất hiếm ở đáy biển sâu. Phát ngôn viên chính phủ Kei Sato nói thành tựu này có ý nghĩa "về an ninh kinh tế và phát triển hàng hải toàn diện", đồng thời cho biết sẽ phân tích chi tiết trầm tích, bao gồm cả hàm lượng chính xác của đất hiếm trong mẫu vật.
Tàu nghiên cứu Chikyu. Ảnh: JAMSTEC
Tàu Chikyu cùng 130 thành viên thủy thủ đoàn và nhà nghiên cứu khởi hành từ thành phố cảng Shizuoka hôm 12/1 tới đảo Minami Torishima, dự kiến trở về ngày 14/2. Khu vực xung quanh đảo ước tính chứa hơn 16 triệu tấn đất hiếm. Theo Nikkei, đây là trữ lượng lớn thứ ba thế giới, chứa lượng dysprosium (dùng trong nam châm cường độ cao cho điện thoại và ôtô điện) đủ cho 730 năm, và lượng yttrium (dùng trong laser) đủ cho 780 năm.
Nhật Bản nỗ lực khai thác đất hiếm nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, nhà cung cấp đất hiếm lớn nhất thế giới. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), Trung Quốc chiếm gần 2/3 sản lượng khai thác đất hiếm và 92% sản lượng tinh chế toàn cầu.
"Giải pháp căn bản là phải sản xuất được đất hiếm ngay tại Nhật Bản", Takahide Kiuchi, nhà kinh tế tại Viện Nghiên cứu Nomura, cho biết.
Tuy nhiên, các nhà hoạt động môi trường cảnh báo, khai thác khoáng sản biển sâu sẽ đe dọa hệ sinh thái và làm xáo trộn đáy biển. Cơ quan Quản lý Đáy biển Quốc tế (ISA), có thẩm quyền với đáy đại dương ngoài phạm vi lãnh hải quốc gia, đang thúc đẩy thông qua một bộ quy tắc toàn cầu nhằm điều chỉnh hoạt động khai thác khoáng sản biển sâu. Tuy nhiên, thử nghiệm của Nhật Bản diễn ra trong lãnh hải nước này.
Dự án đảo Minamitori được chính phủ Nhật Bản đầu tư 40 tỷ yen (250 triệu USD) từ năm 2018. Nhóm dự án chưa công bố trữ lượng ước tính và cũng chưa đưa ra mục tiêu sản lượng. Nếu thành công, một cuộc thử nghiệm khai thác quy mô lớn sẽ diễn ra vào tháng 2/2027.
Thu Thảo (Theo AFP, Interesting Engineering)
