Sự thay đổi diễn ra trong bối cảnh NASA nỗ lực đẩy nhanh tiến độ của Artemis - chương trình đưa con người trở lại Mặt Trăng, thiết lập sự hiện diện bền vững trên thiên thể này và mở đường cho sứ mệnh tới Sao Hỏa. Isaacman cho biết, đây là một phần của nỗ lực rộng lớn hơn nhằm điều chỉnh lực lượng lao động, đơn giản hóa cấu trúc chương trình, tăng nhịp độ phóng và cạnh tranh với tham vọng chinh phục Mặt Trăng của Trung Quốc.
"NASA sẽ dừng dự án Gateway và chuyển trọng tâm sang cơ sở hạ tầng cho phép hoạt động lâu dài trên bề mặt Mặt Trăng. Dù gặp một số thách thức với phần cứng hiện tại, cơ quan sẽ tái sử dụng những thiết bị phù hợp và tận dụng cam kết của đối tác quốc tế để hỗ trợ mục tiêu này", Isaacman cho biết.
Trạm quỹ đạo Mặt Trăng Gateway ban đầu được thiết kế để vừa là điểm trung chuyển cho phi hành đoàn bay tới Mặt Trăng, vừa là trạm nghiên cứu. Việc dừng xây trạm không quá bất ngờ vì trước đó, một số chuyên gia đã đánh giá dự án gây lãng phí tiền bạc, làm xao nhãng những nhiệm vụ Mặt Trăng khác.
Quyết định mới sẽ cho phép chuyển hướng nguồn lực cho căn cứ gần cực nam Mặt Trăng. Hiện tại, NASA dự định chi 20 tỷ USD trong vòng 7 năm để xây dựng căn cứ thông qua ba giai đoạn gồm hàng chục nhiệm vụ, hợp tác với nhiều đối tác thương mại và quốc tế, hướng tới một kế hoạch bài bản và khả thi.
NASA dự định chi 20 tỷ USD xây dựng căn cứ thường trực trên Mặt Trăng. Ảnh: NASA
Quyết định hôm 24/3 là sự thay đổi mới nhất của NASA sau nhiều điều chỉnh với chương trình Artemis, vốn thường xuyên gặp trở ngại và chậm tiến độ. Nhiệm vụ không người lái Artemis 1 nhiều lần bị trì hoãn, cuối cùng triển khai vào tháng 11/2022. Tháng 2 năm nay, vụ phóng Artemis 2 cũng phải dời lịch do sự cố về dòng heli cấp cho động cơ tầng trên của tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS). Lịch phóng mới dự kiến là ngày 1/4.
Tháng trước, NASA thông báo tiến hành cuộc cải tổ lớn với chương trình. Nhiệm vụ Artemis 3 sẽ không đưa con người lên bề mặt Mặt Trăng, thay vào đó thực hiện loạt thử nghiệm công nghệ trên quỹ đạo Trái Đất thấp. Chuyến bay tiếp theo, Artemis 4, dự kiến diễn ra năm 2028 và lần đầu tiên đưa con người trở lại bề mặt Mặt Trăng sau hơn 5 thập kỷ.
Thu Thảo (Theo AFP, Space)
