Các đợt phun của Echinus bắt đầu từ tháng 2, lặp lại sau mỗi 2-5 giờ, kéo dài khoảng 2-3 phút với cột nước đạt độ cao tối đa 9 m. Đây là lần đầu tiên Echinus phun trào kể từ năm 2020.
Ngoài Echinus, Streamboat - mạch nước phun cao nhất thế giới nằm gần đó - cũng hoạt động trở lại trong tháng 2. Việc hai mạch nước phun lớn thuộc bồn địa Norris trong công viên quốc gia Yellowstone cùng phun trào khiến người dân địa phương lo ngại. Tuy nhiên, Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) nhận định, hoạt động tổng thể của Yellowstone vẫn ở mức bình thường.
Phần lớn suối nước nóng có tính axit không thể hoạt động như mạch nước phun vì độ axit mạnh thường phá hủy "hệ thống đường ống" silica dưới lòng đất - cấu trúc giúp tích tụ áp suất. Tuy nhiên, Echinus vẫn giữ được cấu trúc này do có nước cấu tạo từ tỷ lệ phù hợp giữa nước ngầm trung tính với các khí axit. Điều đó khiến lượng axit không đủ để ăn mòn đá và Echinus trở thành mạch phun nước nóng hiếm gặp.
Echinus rộng khoảng 20 m, có vành lởm chởm cấu tạo từ silica và bao quanh là những tảng đá giống nhím biển. Thành phần hóa học đặc biệt mang lại cho nơi này kết cấu và màu sắc thú vị. Màu đỏ, cam, vàng của mạch nước phun đến từ lượng lớn sắt, nhôm và asen tích tụ xung quanh phần rìa lởm chởm. Theo USGS, độ axit của Echinus tương tự nước cam hoặc giấm. Vì axit ở đây không quá đậm đặc nên không gây nguy hiểm đặc biệt. Tuy nhiên, nhiệt độ nước có thể lên tới hơn 93 độ C nên khách tham quan vẫn cần thận trọng.
Mạch nước phun Echinus trong công viên quốc gia Yellowstone (Mỹ). Ảnh: USGS
Các nhà địa chất tin rằng mạch nước phun Echinus gần như không hoạt động cho đến năm 1948. Thập niên 1970, nó phun trào đều đặn với chu kỳ 40-80 phút, trở nên dữ dội hơn vào những năm 1980 và 1990 với những lần phun trào đôi khi kéo dài hơn 90 phút. Đầu thập niên 2000, các vụ phun trào bắt đầu thưa hơn và hoạt động trở nên ít đi khi nhiệt độ giảm.
Giai đoạn 18/10-10/11/2017, Echinus liên tục phun khoảng hai đến ba tiếng một lần. Sau đó, hoạt động lại lắng xuống, chỉ phun trào vài lần trong giai đoạn 2018-2020. Giới chuyên gia đánh giá, đợt phun trào hiện tại khá giống với giai đoạn Echinus tái hoạt động năm 2017.
Thu Thảo (Theo Popular Science, Interesting Engineering)
