39 thủ tục mới về an toàn bức xạ và hạt nhân

Các thủ tục hành chính mới được ban hành gồm 33 thủ tục cấp trung ương và 6 thủ tục cấp địa phương, bao trùm từ cấp phép vận hành, nhập khẩu, vận chuyển, đến đào tạo nhân lực và cung cấp dịch vụ kỹ thuật chuyên ngành về an toàn bức xạ và hạt nhân.

Các thủ tục cấp trung ương đều giao Cục An toàn bức xạ và hạt nhân - Bộ Khoa học và Công nghệ, thực hiện, gồm việc cấp giấy phép tiến hành công việc bức xạ đối với vận hành máy gia tốc, thiết bị xạ trị, thiết bị chiếu xạ khử trùng, sử dụng nguồn phóng xạ, sản xuất và chế biến chất phóng xạ.

Lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt. Ảnh: Hoàng Trường

Bộ cũng ban hành các thủ tục về quản lý hoạt động nhập khẩu, xuất khẩu, đóng gói, vận chuyển và vận chuyển quá cảnh nguồn phóng xạ, chất thải phóng xạ, vật liệu hạt nhân và thiết bị hạt nhân. Bên cạnh đó còn có các thủ tục về xử lý, lưu giữ chất thải phóng xạ và nguồn phóng xạ đã qua sử dụng được đưa vào cùng một nhóm quản lý.

Ở cấp tỉnh, danh mục thủ tục mới tập trung chủ yếu vào lĩnh vực y tế, nơi năng lượng nguyên tử được sử dụng trong các thiết bị phát tia X. Các thủ tục khai báo thiết bị X quang chẩn đoán y tế, thiết bị chụp cắt lớp PET/CT, cấp mới, gia hạn, sửa đổi, bổ sung giấy phép sử dụng thiết bị X quang, cấp chứng chỉ cho người phụ trách an toàn tại cơ sở y tế được giao cho UBND cấp tỉnh thực hiện.

Song song, Bộ Khoa học và Công nghệ bãi bỏ hàng loạt thủ tục hành chính cũ trong cùng lĩnh vực, gồm 37 thủ tục cấp trung ương và 14 thủ tục cấp địa phương.

Các thủ tục hành chính bị bãi bỏ chủ yếu liên quan đến cấp giấy phép tiến hành công việc bức xạ đối với từng hoạt động cụ thể, như sử dụng nguồn phóng xạ, sản xuất và chế biến chất phóng xạ, lưu giữ tạm thời nguồn phóng xạ, vận hành thiết bị chiếu xạ, xây dựng và chấm dứt hoạt động cơ sở bức xạ.

Dùng năng lượng nguyên tử điều chế thuốc cho bệnh nhân ung thư Ảnh: Ngọc Thành

Các thủ tục hành chính về an toàn bức xạ và hạt nhân được bổ sung và làm mới trong bối cảnh lĩnh vực nhận được sự quan tâm trực tiếp ở cấp cao nhất. Hồi tháng 9/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm và Thủ tướng Phạm Minh Chính đến thăm, làm việc và định hướng cho Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam. Tinh thần chung của buổi làm việc được khái quát bằng cụm từ "tự chủ chiến lược".

Trước đó, vào tháng 6/2025, Quốc hội thông qua Luật Năng lượng nguyên tử (sửa đổi), có hiệu lực từ ngày 1/1. Luật đưa điện hạt nhân trở thành chiến lược quốc gia, đồng thời có chính sách thúc đẩy ứng dụng năng lượng nguyên tử cho mục đích hòa bình.

Tại Hội nghị tổng kết năm 2025 của lĩnh vực năng lượng nguyên tử và an toàn bức xạ hạt nhân, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng nhận định, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới của năng lượng nguyên tử, trong đó điện hạt nhân được xác định giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu năng lượng quốc gia.

Ông cho rằng trong giai đoạn trước, công tác an toàn bức xạ và hạt nhân chủ yếu gắn với quản lý các cơ sở bức xạ quy mô nhỏ, phân tán. Khi Việt Nam tái khởi động chương trình điện hạt nhân, yêu cầu quản lý an toàn đã thay đổi về chất. "Từ quản lý những chỗ nhỏ, giờ phải quản lý suốt vòng đời của một nhà máy điện hạt nhân", Bộ trưởng nói, nhấn mạnh an toàn là điều kiện tiên quyết, không có ngoại lệ, đối với phát triển điện hạt nhân.

Theo danh mục công nghệ chiến lược được Thủ tướng ban hành tháng 6/2025, năng lượng và vật liệu tiên tiến nằm trong 11 nhóm công nghệ chiến lược. Các sản phẩm thuộc nhóm này gồm lò phản ứng hạt nhân nhỏ, an toàn; pin lithium-ion, pin thể rắn, nhiên liệu và điện phân; cùng các loại vật liệu tiên tiến.

Trọng Đạt