Sá sùng khô là đặc sản nổi tiếng của Quảng Ninh, được biết đến nhờ hương vị đậm đà và hàm lượng dinh dưỡng cao. Tuy nhiên, cách chế biến sá sùng khô sao cho giữ trọn hương vị và tốt cho sức khỏe thì không phải ai cũng biết.
Sá sùng khô là gì?
Sá sùng khô là loại hải sản quý hiếm, được khai thác từ các bãi cát ven biển ở Quảng Ninh, Nha Trang và Côn Đảo. Sá sùng có hình dáng giống như giun đất nhưng to hơn, thân mềm và chứa nhiều cát bên trong. Khi được phơi khô, sá sùng giữ được hương vị tươi ngon và hàm lượng dinh dưỡng cao, đặc biệt giàu protein và khoáng chất. Đây là nguyên liệu rất hay xuất hiện trong các bữa tiệc và được xem như một vị thuốc quý trong Đông y.
Sá sùng tập trung nhiều ở các vùng biển Quảng Ninh như Quan Lạn, Vân Đồn, Minh Châu... và được ví von là "vàng ròng trong cát". Ngoài dùng để nấu nước dùng nhằm tạo vị ngọt và làm nước mắm, sá sùng còn được rang hoặc nướng vàng, ăn kèm tương ớt.
Tại Quảng Ninh, sá sùng thường được chủ nhà đem mời khách quý trong những dịp đặc biệt như đám cưới, Tết, giỗ chạp. Giá một cân sá sùng khô hiện dao động 6 - 7 triệu đồng, tùy kích thước.
Sá sùng sau khi làm sạch, phơi khô sẽ được đem nướng trên than hoặc đảo nhanh trên chảo nóng cho chín vàng, giòn và có mùi thơm đặc trưng.
Công dụng của sá sùng khô đối với sức khoẻ
Sá sùng khô không chỉ ngon mà còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe. Nhờ hàm lượng protein và các khoáng chất phong phú, sá sùng giúp tăng cường sức đề kháng và cải thiện hệ miễn dịch. Ngoài ra, sá sùng còn hỗ trợ bồi bổ khí huyết, giúp cơ thể phục hồi nhanh chóng sau khi ốm dậy. Đặc biệt, với công dụng bổ thận tráng dương, sá sùng được xem là bài thuốc quý dành cho nam giới.
Sá sùng khô bảo quản được trong bao lâu?
Để giữ được hương vị và dinh dưỡng, bạn cần bảo quản đúng cách sá sùng khô. Bạn nên cất sá sùng trong túi hút chân không hoặc hộp kín, để nơi khô ráo và thoáng mát. Nếu bạn bảo quản trong ngăn đá tủ lạnh, sá sùng khô có thể giữ được độ tươi ngon trong vòng 6 tháng. Bạn nên tránh để sá sùng tiếp xúc với không khí ẩm để hạn chế nguy cơ bị mốc hoặc mất vị tươi ngon.
Gợi ý món ngon với sá sùng
Sá sùng xào chua ngọt
Nguyên liệu: Sá sùng khô, nước cốt chanh hoặc giấm, tỏi, ớt, hành tím
Gia vị: Muối, đường, nước mắm, hạt tiêu, bột ngọt, dầu ăn, tương cà, tương ớt…
Cách chế biến: Sá sùng khô rửa sạch, ngâm nước khoảng 5-10 phút cho mềm.
Pha nước sốt: nước mắm, nước cốt chanh, đường, nước sôi, tỏi, hành khô đập dập (có thể thêm ớt nếu bạn thích ăn cay). Để nước sốt sánh mịn, bạn nêm tương cà hoặc tương ớt cho món ăn thêm đậm đà, có màu sắc bắt mắt.
Cho dầu ăn vào chảo đun nóng, thêm sá sùng vào đảo đều. Khi sá sùng gần chín, cho hỗn hợp nước sốt vào đun liu riu trên lửa nhỏ. Thấy sá sùng quyện nước sốt sánh đặc thì tắt bếp, rắc chút hạt tiêu, thêm vài cọng rau mùi để tăng hương vị cho món ăn.
Canh sá sùng tươi nấu lá lốt
Sự kết hợp hoàn hảo giữa sá sùng tươi và lá lốt dùng để bồi bổ cho người mới ốm dậy hay mệt mỏi lâu ngày.
Nguyên liệu: Sá sùng tươi, cà chua, hành khô, tỏi, lá lốt, ớt tươi
Gia vị: Nước mắm, muối, hạt nêm, dầu ăn
Canh sá sùng tươi nấu lá lốt
Cách chế biến: Làm sạch cát trong ruột sá sùng, chần qua với nước nóng rồi cắt khúc khoảng 3-4 cm. Cà chua rửa sạch, bổ cau; tỏi, hành khô băm nhỏ; lá lốt rửa sạch, thái nhỏ.
Cho dầu ăn vào chảo, phi thơm hành tỏi, cho sá sùng vào đảo qua. Thêm mắm, muối, hạt nêm, đảo đều cho ngấm gia vị rồi múc ra bát.
Tiếp đến, cho hành khô băm nhỏ cùng cà chua vào xào. Cà chua chín mềm đổ thêm nước, đun sôi thì thả sá sùng vào, nêm nếm vừa miệng. Khi sá sùng chín và cà chua nhừ thì cho lá lốt vào, đun sôi rồi tắt bếp, múc canh ra tô.
Ngoài ra, người dân Quảng Ninh có cách nấu canh sá sùng lá lốt đơn giản hơn: đun nước sôi, nêm gia vị, thả sá sùng nấu khoảng 3-5 phút cho sá sùng chín. Tắt bếp rồi thêm lá lốt đã thái nhỏ vào. Thêm vài lát ớt tạo vị cay nồng và màu sắc hấp dẫn cho món canh đặc biệt này.
Cháo sá sùng bồi bổ cơ thể
Món cháo được mệnh danh là "thần dược" giúp mẹ đẹp, con khỏe với công dụng chống lão hóa, trị chứng nóng trong người ở chị em hay trẻ chậm lớn, còi xương, đổ mồ hôi trộm.
Nguyên liệu: Sá sùng, gạo nếp, hàu sữa, hành lá, tỏi băm nhuyễn
Gia vị: Nước mắm, hạt nêm, mì chính, bột canh, hạt tiêu
Cháo sá sùng bồi bổ cơ thể.
Cách chế biến: Sá sùng rửa sạch, dùng dao cạo lớp vỏ bên ngoài, rạch phần bụng để lấy ruột và làm sạch cát ở bên trong. Hàu ngâm khoảng 2 tiếng, dùng bàn chải lớn chà mạnh vỏ hàu cho trôi hết bùn đất bám bên ngoài. Đem hàu lấy tách lấy thịt, rửa sạch rồi để ráo nước.
Cho vào chảo 2 muỗng canh dầu ăn, phi thơm hành tỏi, sau đó cho sá sùng vào xào nhanh tay. Hàu sữa cũng xào tương tự. Gạo ngâm trước khi nấu khoảng 20 phút cho nở đều. Đun sôi 2 lít nước, cho gạo vào tiếp tục đun nhỏ lửa để gạo nhừ dần, đạt độ mịn nhất định.
Cho sá sùng và hàu đã xào chín vào nồi, nêm theo khẩu vị gia đình. Nấu thêm 5 phút ở lửa nhỏ thì tắt bếp. Múc cháo ra bát, rắc hạt tiêu, hành lá để tô cháo dậy mùi thơm và thưởng thức.
Phở ngon phải có sá sùng
Sá sùng khô là chìa khóa riêng và bí quyết gia truyền của mỗi gia đình để nước phở chuẩn vị ngọt thanh, thơm ngon hoàn hảo.
Nguyên liệu: Sá sùng khô (khoảng 20-25g tùy số lượng người ăn), rang khô hoặc nướng, cắt đoạn nhỏ và cho vào túi lọc. Xương bò hoặc xương lợn rửa sạch, ngâm khoảng 3- 4 giờ, luộc sơ, vớt hết bọt. Củ cải trắng, cà rốt thái miếng vừa ăn; hành tây rửa sạch, thái lát; gừng rửa sạch, xay nhuyễn. Dứa gọt vỏ, bỏ mắt, thái miếng vừa ăn.
Gia vị: Muối, đường, hạt nêm, chanh, ớt, hạt tiêu, nước mắm, quế, hồi, thảo quả, rau thơm, rau húng, rau mùi, hành hoa, bánh phở, quẩy rán giòn...
Phở ngon phải có sá sùng
Cách chế biến: Cho sá sùng, xương bò (hoặc lợn) vào nồi áp suất, chờ nước sôi bùng lên thì cho quế, hồi, thảo quả, dứa, gừng, hành tây, cà rốt vào, nêm gia vị vừa ăn. Lưu ý hớt bọt nổi lên khi nước đang sôi để nước dùng được trong, không có cặn.
Ninh sá sùng và xương đến khi hết chất thì vớt sá sùng, hồi, quế, gừng ra. Cho phở ra bát, xếp thịt thái mỏng cùng mọc, bò viên (tuỳ theo sở thích), chan nước dùng lên, vắt chanh, rắc thêm tiêu, ớt, ăn cùng rau thơm, quẩy nóng...
Loại cá chứa nhiều omega-3 hơn cá hồi, hỗ trợ hạ đường huyết, có chất phòng ung thư: Người Nhật cực thích, có sẵn ở Việt NamGĐXH - Axit béo omega-3 trong loại cá này cũng giúp ngăn ngừa ung thư vú, ung thư thận và ung thư ruột hiệu quả.
