Với Ngọc Huyền, đó không chỉ là chuyện ăn uống mà còn là cách giữ gia đình gắn với gốc gác quê hương, giữa một đất nước có văn hóa, tôn giáo và ẩm thực hoàn toàn khác.
Huyền, 29 tuổi, theo chồng sang Iraq từ năm 2018. Chồng chị, là người cùng quê ở Bắc Ninh, làm việc cho một công ty tại đây và được hưởng chế độ đãi ngộ dành cho lao động nước ngoài. Nhờ đó, anh được công ty bảo lãnh để vợ sang sống cùng.
"Anh bảo vợ chồng ở cạnh nhau vẫn tốt hơn", Huyền kể. Khi ấy, chị chỉ nghĩ đơn giản, sang sống cùng chồng một thời gian rồi sẽ quen.
Gia đình chị Huyền. Ảnh: NVCC.
Ngoài khác biệt về phong tục và ngôn ngữ, ẩm thực là cú "sốc văn hóa" lớn nhất với chị. Thời điểm đó, Sulaymaniyah chỉ có một siêu thị lớn bán lác đác vài loại thực phẩm Đông Nam Á: không thịt heo; rất ít rau xanh; trái cây không phong phú; chủ yếu là gạo Ấn Độ, hạt dài, khô và có mùi đặc trưng, gạo Thái thì lúc có lúc không; đồ ngọt, đồ ăn vặt gần như vắng bóng.
Ẩm thực Trung Đông cũng không có thói quen nấu canh. Với một người quen mâm cơm có canh, có rau, có hương vị quê nhà, cảm giác ấy như bị tách khỏi những thói quen sống nhỏ nhặt, bình dị nhất. Đúng lúc ấy, Huyền mang thai và bị nghén nặng.
"Nhiều lúc tôi khóc và nói với chồng rằng chắc mình không sống nổi ở đất nước này vì không quen đồ ăn mà lựa chọn thì quá ít", Huyền nhớ lại.
Tuy nhiên, thời gian ngắn sau, Huyền bắt đầu xoay xở trong căn bếp bằng những gì có sẵn. Chị thay thịt heo bằng thịt gà, làm bánh giò nhân gà băm và dùng chén để hấp; nấu chè đậu đỏ; làm bánh từ bột mì... Tất cả đều chỉ là những món ăn vặt đơn giản nhưng đủ giúp chị vượt qua cơn thèm vị quê hương.
Khi thai được 7 tháng, chồng chị quyết định đưa vợ về Việt Nam sinh con vì Iraq không có Đại sứ quán Việt Nam để làm giấy khai sinh. Hai tháng sau sinh, tháng 3/2019, Huyền bế con quay lại Iraq.
Lần trở lại này, chị thấy mình khác đi. "Có lẽ sau sinh, bản năng làm mẹ khiến mình mạnh mẽ hơn. Mình không còn nghĩ đến chuyện không sống nổi nữa, mà nghĩ đến việc làm thế nào để thích nghi", chị kể.
Mâm cơm Việt do chị Huyền tự tay nấu đãi khách. Ảnh: NVCC.
Huyền bắt đầu tìm hiểu nhiều hơn về phong tục, ẩm thực của người Kurd và Trung Đông, dần quen vị các món ăn Trung Đông. Những năm gần đây, thực phẩm nhập khẩu từ Đông Nam Á, châu Âu và Hàn Quốc xuất hiện nhiều hơn ở Sulaymaniyah. Mâm cơm nhà Huyền vì thế cũng phong phú hơn, chủ yếu là món Việt.
Hiện gia đình Huyền có bốn người, gồm vợ chồng chị và hai con, bé lớn 7 tuổi, bé nhỏ 1,5 tuổi. Ngày thường, nếu chồng làm ca ngày, chị chỉ nấu bữa tối vì anh ăn ở công ty, những ngày nghỉ hoặc làm ca đêm, chị nấu hai bữa mỗi ngày. Mỗi bữa nấu thường mất khoảng một tiếng, nếu có khách thì kéo dài đến hai tiếng.
Trung bình bốn ngày, Huyền đi siêu thị một lần. Muốn mua thịt heo, chị phải đến cửa hàng của một cặp vợ chồng người Trung Quốc gần nhà. Thịt heo không được bày bán đại trà ở các quốc gia Hồi giáo nên chị chỉ mua được loại đông lạnh chuyển sang, giá khoảng 700.000 đồng một kg, cao hơn hẳn so với thịt cừu. "Đắt lắm, nhưng thèm thì vẫn phải mua", mẹ hai con cho biết.
Những dịp đặc biệt như Tết, sinh nhật chồng và các con, Huyền vẫn tự tay nấu mâm cơm Việt, tự làm cả bánh sinh nhật. Thỉnh thoảng, chị nấu bún bò, bún riêu cho bữa sáng để các con lớn lên cùng hương vị quê nhà. Khi có bạn bè đến chơi, chị luôn chuẩn bị thêm vài món Việt để giới thiệu ẩm thực Việt Nam.
Món bún bò chị nấu cho các ăn sáng. Ảnh: NVCC.
Sau gần 8 năm, cuộc sống của gia đình Huyền dần ổn định. Từ chỗ thuê nhà, vợ chồng chị tích cóp mua được một căn hộ và một chiếc ôtô. Gia đình chị thường hai năm về Việt Nam một lần, chủ yếu vào dịp hè.
"Sulaymaniyah giống như quê hương thứ hai của tôi", Huyền nói. Nhưng với chị, trong căn bếp nhỏ, nơi nồi cơm và bát canh vẫn nghi ngút mỗi ngày, mâm cơm Việt vẫn là sợi dây giữ gia đình chị gắn chặt với quê nhà.
Hoàng Yến
