Trong đời, có những chuyện khiến người ta mang theo sự ấm ức suốt nhiều năm, cho đến khi sự thật được hé lộ.
Ba năm trước, trong đám cưới của anh họ, tôi đã mừng số tiền và quà cáp tương đương 210 triệu đồng. Đó là toàn bộ khoản tích cóp sau nhiều năm làm việc xa nhà. Tôi nghĩ, anh em trong họ, giúp được nhau lúc quan trọng là điều nên làm.
Thế nhưng, điều khiến tôi chạnh lòng là sau đám cưới, tôi chỉ nhận lại một thùng táo. Không phong bì cảm ơn, không một lời nhắn nhủ. Thùng táo nhìn qua còn khá sơ sài, có quả dập, quả xấu mã. Hôm ấy, tôi bị xếp ngồi ở bàn phụ gần cửa ra vào. Cảm giác hụt hẫng len lỏi trong lòng nhưng tôi không nói ra.
Tôi đã nghĩ anh họ mình bạc bẽo.
Chiếc thùng táo ấy bị tôi để quên ở góc ban công suốt ba năm.
Biến cố ập đến khi mẹ tôi bất ngờ bị xuất huyết não, phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng nguy kịch. Bác sĩ yêu cầu gia đình tạm ứng chi phí điều trị ban đầu khoảng 1 tỷ đồng cho ca phẫu thuật và chăm sóc đặc biệt.
Tôi chết lặng. Trong tài khoản khi đó chỉ còn chưa đầy 7 triệu đồng.
Tôi từng nhắn tin cho anh họ, hy vọng vay lại phần nào số tiền mừng cưới năm xưa. Tin nhắn trả lời chỉ vỏn vẹn: “Anh không có tiền.”
Tôi thất vọng đến tột cùng.
Trong lúc tuyệt vọng, tôi quay về căn nhà cũ ở quê để tìm xem còn thứ gì có thể bán được. Khi dọn dẹp ban công, tôi vô tình va phải chiếc thùng táo năm nào. Nhấc lên, tôi thấy nó nặng bất thường.
Là người làm kỹ thuật, tôi nhận ra đáy thùng dày hơn bình thường. Linh cảm mách bảo, tôi dùng búa cạy thử.
Phần đáy bật ra.
Bên trong không phải tiền mặt như tôi từng tưởng tượng, mà là một túi vải được gói kỹ. Trong túi là một tập giấy tờ cũ đã ố vàng.
Tờ giấy đầu tiên là giấy vay tiền từ năm 1996.
Hóa ra năm đó, khi cha tôi gặp tai nạn lao động nghiêm trọng, gia đình tôi rơi vào cảnh kiệt quệ. Người đã cho vay số tiền tương đương 35 triệu đồng khi ấy là toàn bộ tiền dành dụm để xây nhà và cho con trai đi học chính là bác ruột, cha của anh họ tôi.
Vì khoản tiền đó, anh họ tôi đã phải nghỉ học từ năm 10 tuổi để đi làm phụ giúp gia đình.
Dưới tập giấy vay là một bản hợp đồng lập quỹ tiết kiệm y tế. Người thụ hưởng duy nhất là mẹ tôi.
Số tiền tích lũy trong quỹ lên đến hơn 1,3 tỷ đồng.
Tôi sững sờ.
Hóa ra ngay ngày tôi mừng cưới 210 triệu đồng, anh đã chuyển toàn bộ số tiền ấy vào quỹ. Trong ba năm sau đó, anh tiếp tục gửi thêm tiền tiết kiệm từ thu nhập của mình để phòng khi gia đình tôi gặp biến cố.
Tôi tìm đến xưởng gỗ nơi anh làm việc. Căn phòng nhỏ nồng mùi hóa chất. Đôi tay anh đầy vết viêm da do dị ứng sơn. Anh làm việc suốt nhiều năm trong môi trường độc hại mà không dám nghỉ vì sợ thu nhập giảm.
Khi tôi hỏi vì sao không nói sự thật, anh chỉ đáp nhẹ:
“Ba anh trước khi mất dặn rằng nhà mình đã vay thì phải trả. Không phải trả bằng lời nói, mà bằng việc làm”.
Anh sợ nếu đưa tiền trực tiếp, tôi sẽ không nhận hoặc sẽ tiêu vào việc khác. Chỉ khi mẹ tôi thực sự nguy cấp, quỹ mới được giải ngân.
Nhờ số tiền ấy, mẹ tôi được phẫu thuật kịp thời. Ca mổ kéo dài nhiều giờ và thành công. Ba tháng sau, bà có thể ngồi xe lăn ra sân phơi nắng.
Tôi mang tờ giấy vay năm xưa về đóng khung treo giữa phòng khách. Đó không còn là món nợ.
Đó là lời nhắc về một kiểu yêu thương lặng lẽ.
Có những người không giỏi thể hiện tình cảm. Họ thậm chí để người khác hiểu lầm mình suốt nhiều năm. Nhưng khi biến cố xảy ra, ta mới nhận ra phía sau vẻ ngoài thô ráp ấy là cả một sự hy sinh âm thầm.
Chiếc thùng táo năm nào, tưởng chừng là biểu tượng của sự hờ hững, hóa ra lại chứa đựng cả một tấm lòng.
Đôi khi, tình thân không nằm ở những lời nói ngọt ngào, mà nằm ở cách người ta âm thầm chuẩn bị cho ta một lối thoát trong lúc khó khăn nhất của cuộc đời.
