Những ngày gần đây, mạng xã hội xôn xao trước một câu chuyện tưởng rất nhỏ nhưng chạm đúng vào nỗi đau chung của hàng triệu gia đình trẻ ở Việt Nam: "Lương 14 triệu mà mỗi tháng không gửi về được cho bố mẹ 1 triệu à?".
Không phải drama ngoại tình, không phải mâu thuẫn mẹ chồng – nàng dâu quen thuộc, chỉ là một người con trai, một người chồng, một người cha… đứng giữa hai đầu dây kéo ngược nhau: bố mẹ già – vợ con nhỏ.
Câu chuyện được chia sẻ như một lời tự sự đầy bất lực.
"Lương của mình tầm 14 triệu, tháng đưa vợ 13 triệu chỉ giữ đúng 1 triệu để xăng xe, ăn sáng… Bố mình nghỉ hưu lương hơn 2 triệu, mẹ sức khỏe yếu, gần đây bố bệnh thêm, mỗi tháng tốn gần 1 triệu tiền thuốc… Em gái mới 18 tuổi, đi làm thêm vẫn gửi tiền về cho bố mẹ, còn mình – anh trai lại không làm được…".
Và câu hỏi cuối cùng cứ ám ảnh người đọc: "2 vợ chồng và 1 đứa con 2 tuổi sống ở tỉnh lẻ mỗi tháng 12 triệu là không thể đủ à?".
Câu chuyện được chia sẻ như một lời tự sự đầy bất lực.
Trong câu chuyện này, không có ai là người xấu
Người bố mẹ già, ốm đau, lương hưu ít ỏi mong con trai giúp đỡ là điều rất thật, rất thực tế.
Người em gái còn đi học nhưng vẫn gửi tiền về, nói lời trách anh cũng không phải vô cớ.
Người vợ trẻ ở nhà trông con, lo bỉm sữa, thuốc men không dám "bớt" vì bớt ở đâu cũng là bớt vào con.
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: Chữ hiếu đang bị đẩy sang dạng nghĩa vụ tài chính, trong khi khả năng tài chính của người gánh trách nhiệm lại không đủ.
Một triệu đồng, với người ngoài, có thể là "ít" nhưng với một gia đình sống bằng một nguồn thu duy nhất, có con nhỏ, không nhà trẻ, không thu nhập phụ, thì đó là ranh giới giữa "còn xoay được" và "bắt đầu nợ".
"Gia đình riêng phải là ưu tiên": Câu nói đúng nhưng chưa đủ
Người vợ nói thẳng: "Anh đã có gia đình riêng thì phải ưu tiên gia đình riêng. Bao giờ có dư dả thì mới gửi về bên nội".
Về lý, không sai.
Gia đình hạt nhân – vợ chồng, con cái – luôn cần được bảo vệ trước tiên. Nhưng vấn đề khiến dư luận tranh cãi là ở đây là quyền ưu tiên đang được áp đặt bằng cách "khoá chặt" toàn bộ dòng tiền, khiến người chồng không còn bất kỳ khoảng thở nào cho trách nhiệm làm con.
Giữ lại 1 triệu để xăng xe, ăn sáng về bản chất không phải tiền riêng để tiêu xài, mà là tiền tồn tại tối thiểu để còn đi làm.
Nếu khoản đó cũng bị xem là "phải tự cắt", thì người đàn ông này không chỉ thiếu tiền, anh ta đang thiếu quyền quyết định trong chính vai trò làm trụ cột.
Giải bài toán khó
1. Sai lầm lớn nhất: Không tách khoản "hiếu phí" ngay từ đầu
Trong rất nhiều gia đình trẻ, tiền gửi bố mẹ được xem là: "Có dư thì gửi", "Tùy tháng", "Xem tình hình"...
Nhưng với gia đình thu nhập thấp cách nghĩ đó gần như đồng nghĩa với không bao giờ có.
Giải pháp thực tế nhất không phải là 1–2 triệu, mà là: ấn định một khoản nhỏ, cố định, bất khả xâm phạm
Ví dụ: 300–500 nghìn/tháng.
Số tiền này không giải quyết hết khó khăn cho bố mẹ, nhưng: Giữ được sự kết nối, giữ được vai trò làm con. Quan trọng nhất: chấm dứt trạng thái "0 đồng – 0 trách nhiệm".
2. Gia đình riêng là ưu tiên nhưng không thể là "độc quyền"
Lập luận của người vợ về nguyên tắc là đúng nhưng nếu "ưu tiên" đồng nghĩa với toàn quyền kiểm soát dòng tiền, thì mâu thuẫn là điều không tránh khỏi.
Một gia đình bền vững không phải là nơi: vợ giữ hết tiền, chồng xin tiền gửi bố mẹ rồi cả hai cùng thấy đối phương "không hiểu mình".
Giải pháp ở đây là chia ngân sách thành 3 phần rõ ràng:
Chi tiêu gia đình nhỏ
Khoản sinh tồn cá nhân của người đi làm
Khoản nghĩa vụ gia đình gốc (dù rất nhỏ)
Không có khoản này, mọi tranh cãi đều sẽ quay lại.
Ảnh minh họa
3. Không thể giải quyết bằng cảm xúc, càng không thể bằng so sánh
Việc so sánh: Em gái 18 tuổi vẫn gửi tiền và anh trai đã lập gia đình lại không gửi được chỉ làm tăng cảm giác tội lỗi, nhưng không giải quyết được bài toán.
Giải pháp không nằm ở việc "thúc", mà nằm ở: thống nhất lại kỳ vọng với bố mẹ và em gái, dựa trên khả năng thực tế, không dựa trên đạo lý lý tưởng.
Đây không phải bi kịch đạo đức
Câu chuyện "lương 14 triệu không gửi nổi 1 triệu" gây tranh cãi không phải vì con số, mà vì nó phơi bày một sự thật rất phổ biến:
Nhiều gia đình trẻ không thiếu trách nhiệm – họ thiếu cấu trúc, thiếu kế hoạch tài chính, thiếu phân vai rõ ràng, thiếu ranh giới giữa "ưu tiên" và "xóa sổ nghĩa vụ".
Nếu không giải bài toán này bằng con số, nguyên tắc và đối thoại, thì dù thu nhập có tăng lên 18 hay 20 triệu, mâu thuẫn vẫn sẽ quay lại chỉ đổi hình thức, không đổi bản chất.
Và điều đáng sợ nhất không phải là nghèo mà là đến một ngày, ai cũng thấy mình đúng nhưng gia đình thì rạn.
