Vì sao tế bào ung thư có thể “lẩn trốn” trong cơ thể?
Theo các chuyên gia y tế, ung thư không hình thành trong một sớm một chiều. Tế bào ung thư có thể âm thầm phát triển trong nhiều năm mà không gây ra triệu chứng rõ ràng. Đặc biệt, nhiều cơ quan nằm sâu trong ổ bụng, lồng ngực hoặc ít thụ thể cảm giác đau, khiến người bệnh khó nhận biết bất thường cho đến khi bệnh đã bước sang giai đoạn tiến triển.
Bên cạnh đó, các gói khám sức khỏe định kỳ cơ bản hiện nay chủ yếu tập trung vào xét nghiệm máu, siêu âm tổng quát hoặc chụp X-quang phổi. Trong khi đó, nhiều loại ung thư chỉ có thể được phát hiện sớm khi thực hiện các phương pháp chẩn đoán chuyên sâu, như chụp CT, MRI, nội soi hoặc xét nghiệm dấu ấn sinh học đặc hiệu.
Các bác sĩ khuyến cáo, việc chủ động lắng nghe cơ thể, không bỏ qua những thay đổi dù rất nhỏ như sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài, đau âm ỉ hoặc rối loạn tiêu hóa… để thăm khám đó là cách tốt nhất giúp ngăn chặn sự phát triển của tế bào ung thư.
Ảnh minh họa.
5 vị trí tế bào ung thư dễ 'tấn công' nhưng khó phát hiện
Gan - âm thầm chịu đựng
Gan là cơ quan có khả năng “chịu đựng” rất lớn. Khi tế bào ung thư gan mới hình thành, chức năng gan vẫn có thể duy trì bình thường, men gan chỉ tăng nhẹ hoặc không tăng.
Ở người có tiền sử viêm gan B, C, gan nhiễm mỡ, xơ gan, nguy cơ ung thư gan cao hơn nhưng lại dễ chủ quan vì đã quen với các chỉ số bất thường.
Phổi - không có triệu chứng rõ ràng
Ung thư phổi là một trong những loại ung thư có tỷ lệ tử vong cao nhất, không chỉ gặp ở người hút thuốc mà ngày càng xuất hiện nhiều ở người không hút thuốc, do ô nhiễm không khí, khói bếp than, hóa chất nghề nghiệp hoặc hút thuốc thụ động.
Điểm nguy hiểm là tế bào ung thư phổi giai đoạn sớm thường không gây triệu chứng rõ ràng. Người bệnh có thể chỉ ho nhẹ, mệt mỏi, đau ngực thoáng qua hoặc sụt cân nhẹ – những dấu hiệu rất dễ bị quy cho viêm đường hô hấp thông thường, cảm cúm hay stress.
Trong các gói khám sức khỏe định kỳ, nhiều người chỉ chụp X-quang phổi, trong khi phương pháp này có thể bỏ sót các khối u nhỏ hoặc tổn thương nằm sâu. Trên thực tế, chỉ khi chụp CT ngực liều thấp, các tổn thương nghi ngờ do tế bào ung thư mới được phát hiện ở giai đoạn sớm.
Buồng trứng – dễ bị bỏ sót
Ung thư buồng trứng được mệnh danh là “kẻ giết người thầm lặng” ở nữ giới. Tế bào ung thư buồng trứng thường không gây đau ở giai đoạn sớm, các biểu hiện như chướng bụng, rối loạn tiêu hóa, tiểu nhiều dễ bị bỏ qua.
Ngay cả khi khám phụ khoa định kỳ, nếu không siêu âm đầu dò hoặc làm xét nghiệm marker phù hợp, bệnh vẫn có thể bị bỏ sót.
Dạ dày và đại tràng – triệu chứng dễ nhầm bệnh tiêu hóa
Tế bào ung thư dạ dày, đại tràng giai đoạn sớm thường gây các dấu hiệu không đặc hiệu như đầy hơi, táo bón, tiêu chảy, đau bụng âm ỉ. Nếu không nội soi, rất khó phân biệt với viêm loét hoặc rối loạn tiêu hóa chức năng.
Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi khối u đã gây thiếu máu, sụt cân hoặc xuất huyết tiêu hóa.
Ảnh minh họa.
Thực quản - tế bào ung thư âm thầm phát triển từ thói quen hàng ngày
Các chuyên gia y tế cho biết, tế bào ung thư thực quản thường hình thành và tiến triển âm thầm trong thời gian dài, chịu ảnh hưởng mạnh từ lối sống và thói quen sinh hoạt. Trong đó, hút thuốc lá và uống rượu bia thường xuyên được xem là hai yếu tố nguy cơ hàng đầu, làm tổn thương niêm mạc thực quản, tạo điều kiện cho tế bào ác tính phát sinh.
Ung thư thực quản thường gặp ở độ tuổi 50–60, tuy nhiên những năm gần đây, bệnh có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Thực tế, không ít người trẻ được chẩn đoán ung thư thực quản khi bệnh đã ở giai đoạn muộn. Lúc này, tế bào ung thư đã xâm lấn sâu, người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng như nuốt vướng, nuốt nghẹn, đau khi nuốt, khàn tiếng kéo dài, sụt cân nhanh... mới đến viện khám.
Tế bào ung thư hình thành từ đâu?
Tế bào ung thư hình thành khi có sự đột biến trong DNA của tế bào, khiến chúng phát triển và phân chia không kiểm soát. Những đột biến này có thể do nhiều yếu tố gây ra, bao gồm:
Ảnh minh họa.
Do di truyền
Một số người có gen di truyền làm tăng nguy cơ mắc ung thư. Các đột biến gen này có thể được truyền từ cha mẹ sang con cái, làm tăng khả năng phát triển tế bào ung thư trong suốt cuộc đời.
Do lối sống không khoa học
Hút thuốc lá: Chứa nhiều hóa chất độc hại, thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi và nhiều loại ung thư khác.
Uống rượu bia quá mức: Tiêu thụ rượu bia nhiều có thể dẫn đến ung thư gan, vòm họng, thực quản và nhiều loại ung thư khác.
Chế độ ăn uống không hợp lý: Ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, ít chất xơ và vitamin có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư.
Thiếu vận động: Lối sống ít vận động có thể dẫn đến béo phì, một yếu tố nguy cơ của nhiều loại ung thư.
Do tiếp xúc với môi trường độc hại
Hóa chất độc hại: Tiếp xúc với các hóa chất như amiăng, benzen có thể gây ung thư.
Bức xạ và phóng xạ: Tiếp xúc với tia X, tia gamma hoặc các nguồn phóng xạ khác có thể làm tăng nguy cơ ung thư.
Virus và vi khuẩn: Một số virus như viêm gan B, viêm gan C, HPV có thể gây ung thư gan, cổ tử cung và các loại ung thư khác.
Tuổi tác và bệnh lý mạn tính
Nguy cơ mắc ung thư còn tăng theo tuổi tác. Ngoài ra, các bệnh lý mạn tính như viêm gan mạn tính, viêm loét dạ dày cũng có thể làm tăng nguy cơ ung thư.
Phương pháp điều trị giúp tiêu diệt tế bào ung thư
Theo các bác sĩ Bệnh viện FV, các phương pháp điều trị tế bào ung thư phổ biến bao gồm:
Ảnh minh họa.
Phẫu thuật: Loại bỏ khối u hoặc mô ung thư, thường được áp dụng khi ung thư chưa di căn.
Hóa trị: Sử dụng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư hoặc ngăn chặn sự phát triển của chúng.
Xạ trị: Sử dụng tia X năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư. Tại FV, xạ trị được thực hiện với sự phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ xạ trị, kỹ sư vật lý và kỹ thuật viên xạ trị để đưa ra kế hoạch xạ trị tối ưu.
Xạ trị áp sát: Đặc biệt hiệu quả trong điều trị các loại ung thư phụ khoa nhờ khả năng đưa nguồn phóng xạ tiếp cận trực tiếp khối u, giúp tiêu diệt tế bào ung thư ngay tại chỗ và giảm thiểu tối đa tác động đến các mô lành xung quanh.
Điều trị cá nhân hóa: Bệnh viện FV áp dụng phác đồ điều trị ung thư cá nhân hóa, dựa trên đặc điểm di truyền và tình trạng sức khỏe của từng bệnh nhân, nhằm tăng hiệu quả điều trị và giảm tác dụng phụ.
Cần làm gì để ngăn ngừa tế bào ung thư?
Chuyên gia y tế khuyến cáo, bạn không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ ung thư, nhưng bạn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh bằng những việc làm cụ thể sau:
Ảnh minh họa.
Thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng: Cố gắng bổ sung nhiều rau, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt trong chế độ ăn uống của bạn. Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đường, thịt đỏ và thịt chế biến sẵn.
Sàng lọc ung thư: Một số xét nghiệm, như phết tế bào cổ tử cung và nội soi đại tràng, có thể phát hiện các tế bào bất thường trước khi chúng có cơ hội chuyển thành ung thư. Các sàng lọc khác, như chụp X-quang tuyến vú, có thể phát hiện các tế bào ung thư khu trú trước khi chúng bắt đầu di căn.
Không lạm dụng rượu bia: Các loại đồ uống có cồn như rượu có chứa ethanol làm tăng nguy cơ ung thư theo thời gian. Rượu nên được giới hạn ở mức một ly mỗi ngày đối với phụ nữ và hai ly đối với nam giới.
Tránh thuốc lá: Tại Hoa Kỳ, cứ 3 trường hợp tử vong do ung thư thì có 1 trường hợp do hút thuốc. Thuốc lá gây hại baogồm cả xì gà, thuốc lá điếu, tẩu và các sản phẩm thuốc lá không khói.
Tập thể dục đều đặn: Ít hoạt động thể chất có thể làm tăng nguy cơ ung thư. Cố gắng tập thể dục cường độ vừa phải ít nhất 150 phút hoặc vận động mạnh 75 phút mỗi tuần.
Ăn cá rất tốt nhưng 4 loại cá người Việt nên hạn chế để ngăn ngừa tế bào ung thưGĐXH - Cá là thực phẩm tốt cho sức khỏe, nhưng cần tránh lạm dụng các loại cá giúp bảo vệ tế bào khỏe mạnh, giảm nguy cơ hình thành tế bào ung thư và duy trì sức khỏe lâu dài.
