Phát hiện virus mới âm thầm lây từ dơi sang người, bị nhầm với virus Nipah

Loại virus này được phát hiện ở những bệnh nhân ban đầu được nghi mắc Nipah. Trước đó, một đợt bùng phát Nipah tại bang Tây Bengal (Ấn Độ) đã khiến giới y tế quốc tế lo ngại, nhiều quốc gia phải ban hành cảnh báo đi lại và áp dụng các biện pháp kiểm soát y tế tại sân bay tương tự thời kỳ COVID-19.

Theo các nhà khoa học thuộc Trường Y tế Công cộng Mailman, Đại học Columbia (Hoa Kỳ), virus mới có tên khoa học là Pteropine orthoreovirus (PRV) . Đáng chú ý, PRV gây ra các triệu chứng rất giống với Nipah, khiến việc chẩn đoán ban đầu trở nên khó khăn.

Nỗi lo lớn nhất hiện nay là PRV có thể đã và đang lây lan trong người mà không được phát hiện kịp thời .

Virus được phát hiện khi các mẫu ngoáy họng của 5 bệnh nhân tại Bangladesh đều cho kết quả âm tính với Nipah. Điểm chung của cả 5 người là họ đều từng uống nước nhựa chà là tươi , một loại đồ uống phổ biến tại địa phương, được biết đến là “ổ chứa” virus từ dơi như Nipah, bệnh dại và Marburg.

Những bệnh nhân này bị nhiễm trùng nặng, sau khi xuất viện vẫn còn mệt mỏi kéo dài, kèm theo khó thở và khó đi lại nhiều tháng sau đó. Một người trong số này đã tử vong, tuy nhiên hiện chưa thể khẳng định PRV có phải là nguyên nhân trực tiếp hay không.

Các nhà nghiên cứu cho biết phát hiện này cho thấy PRV là một phần trong nhóm ngày càng gia tăng các virus lây truyền từ động vật sang người tại Bangladesh. Do đó, khi tiếp nhận bệnh nhân có triệu chứng giống Nipah, bác sĩ cần cân nhắc khả năng nhiễm PRV. Nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí khoa học Emerging Infectious Diseases .

Phó giáo sư Nischay Mishra , chuyên ngành dịch tễ học tại Trung tâm Nhiễm trùng và Miễn dịch của Đại học Columbia, nhấn mạnh: nguy cơ bệnh tật liên quan đến việc uống nhựa chà là tươi không chỉ dừng lại ở virus Nipah . Phát hiện này cho thấy sự cần thiết của các chương trình giám sát dịch bệnh diện rộng nhằm phát hiện sớm và giảm thiểu rủi ro từ các virus mới nổi có nguồn gốc từ dơi.

Theo báo cáo, cả 5 bệnh nhân đều xuất hiện các triệu chứng hô hấp và thần kinh nghiêm trọng, phải điều trị nội trú từ 2-3 tuần. Sau 15 tháng, hai người vẫn gặp tình trạng mệt mỏi kéo dài, mất định hướng, khó thở và khó vận động. Một người khác qua đời sau khi sức khỏe suy giảm và xuất hiện các vấn đề thần kinh chưa rõ nguyên nhân.

Bà Tahmina Shirin , Giám đốc Viện Dịch tễ học, Kiểm soát và Nghiên cứu bệnh tật Bangladesh, đồng thời là người đứng đầu Trung tâm Cúm Quốc gia, cho biết: PRV là một ví dụ mới cho hiện tượng virus từ động vật “tràn sang” người, gây biến chứng hô hấp và thần kinh, tương tự như Nipah, đặc biệt liên quan đến việc tiêu thụ nhựa chà là tươi.

Đồng tác giả nghiên cứu, tiến sĩ Ariful Islam , nhà sinh thái học và dịch tễ học chuyên nghiên cứu bệnh từ dơi tại Đại học Charles Sturt (Úc), cho rằng nghiên cứu này cung cấp bằng chứng quan trọng về mối liên hệ trực tiếp giữa dơi và nhiễm bệnh ở người. Hiện nhóm nghiên cứu đang tiếp tục làm rõ cơ chế lây truyền từ dơi sang người và động vật nuôi, cũng như hệ sinh thái virus tại khu vực lưu vực sông Padma (Bangladesh).

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đánh giá nguy cơ virus Nipah lan rộng ra ngoài Ấn Độ hiện ở mức thấp, đồng thời cho biết nước này đã bước đầu kiểm soát được ổ dịch. Tuy nhiên, sự xuất hiện của PRV cho thấy nguy cơ từ các virus mới nổi vẫn luôn hiện hữu , đặc biệt tại những khu vực có thói quen tiếp xúc gần với nguồn lây từ động vật hoang dã.

Nguồn và ảnh: The Sun