Dinh dưỡng 5 năm đầu đời: Vì sao cha mẹ càng chăm con càng áp lực? Chuyên gia lý giải
Nuôi con trong những năm đầu đời vốn được xem là hành trình nhiều yêu thương nhưng cũng không ít áp lực. Đặc biệt, khi nhận thức về "5 năm đầu đời là giai đoạn vàng" ngày càng phổ biến, nhiều bậc cha mẹ lại vô tình đặt lên vai mình những kỳ vọng lớn hơn, khiến việc chăm sóc con nhỏ trở thành một áp lực kéo dài.
Theo các chuyên gia, 5 năm đầu đời là thời điểm cơ thể trẻ phát triển mạnh mẽ nhất về cả thể chất lẫn trí tuệ. Đây là giai đoạn nền tảng, quyết định không nhỏ đến sức khỏe và khả năng phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, chính sự quan trọng này lại khiến nhiều phụ huynh rơi vào tâm lý lo sợ "làm chưa đủ", từ đó tạo nên áp lực trong từng bữa ăn, giấc ngủ hay hoạt động thường ngày của trẻ.
PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng cho biết: "5 năm đầu đời là quãng thời gian cơ thể trẻ phát triển nhanh và mạnh nhất". Chính vì vậy, dinh dưỡng và cách chăm sóc trong giai đoạn này đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng việc hiểu chưa đúng về dinh dưỡng đang là nguyên nhân khiến nhiều cha mẹ căng thẳng không cần thiết.
Áp lực nuôi con nhỏ trong 5 năm đầu đời khiến nhiều cha mẹ rơi vào trạng thái căng thẳng, đặc biệt khi phải cân bằng giữa dinh dưỡng, công việc và kỳ vọng phát triển của trẻ.
Trong thực tế, không ít phụ huynh quan niệm rằng trẻ càng ăn nhiều càng tốt, từ đó tìm mọi cách để ép con ăn. Điều này vô tình tạo áp lực cho cả cha mẹ lẫn trẻ nhỏ.
Bên cạnh đó, sự bùng nổ của thông tin trên mạng xã hội cũng góp phần làm gia tăng áp lực nuôi con. Các phương pháp ăn dặm, lựa chọn sữa hay cách chăm sóc trẻ được chia sẻ với nhiều quan điểm khác nhau, khiến cha mẹ dễ rơi vào trạng thái hoang mang. Không ít người cố gắng áp dụng mọi phương pháp với mong muốn mang lại điều tốt nhất cho con, nhưng lại vô tình khiến bản thân mệt mỏi.
Một vấn đề khác được chuyên gia nhắc đến là việc cha mẹ quá lo lắng về nguy cơ suy dinh dưỡng hoặc béo phì. Thực tế, Việt Nam hiện đang đối mặt với tình trạng "gánh nặng kép" về dinh dưỡng, khi một bộ phận trẻ thiếu chất, trong khi số khác lại thừa cân. Điều này cho thấy việc chăm sóc dinh dưỡng chưa thực sự cân đối và khoa học.
Dinh dưỡng cho trẻ tưởng đơn giản nhưng lại là “gánh nặng” khiến nhiều cha mẹ căng thẳng mỗi ngày.
Trao đổi với PV Gia đình & Xã hội, PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng (Giám đốc Trung tâm Tư vấn, phục hồi dinh dưỡng và kiểm soát béo phì, Viện Dinh dưỡng Quốc gia) cho biết: "Việt Nam đang đối mặt với một thực tế gọi là "gánh nặng kép" về dinh dưỡng. Ở vùng nông thôn, miền núi, nhiều trẻ nhỏ vẫn bị suy dinh dưỡng nhẹ cân, suy dinh dưỡng thấp còi, thiếu hụt các vi chất dinh dưỡng như sắt, kẽm, vitamin A, vitamin D... Trong khi đó, ở các đô thị lớn, lại có xu hướng ngược lại, trẻ thừa cân, béo phì, ít vận động, tiêu thụ nhiều đồ ngọt, đồ chiên rán và nước ngọt đóng chai, ngủ muộn...
Sự mất cân bằng này đến từ lối sống hiện đại và việc tiếp cận thông tin không chính xác. Nhiều cha mẹ vẫn nghĩ "con tròn trịa là khỏe mạnh", nhưng thực chất béo phì thời thơ ấu lại là khởi nguồn cho nhiều bệnh lý chuyển hóa sau này. Dinh dưỡng đúng không phải là cho con ăn thật nhiều, mà là cung cấp đúng nhu cầu, đúng thời điểm, và đủ đa dạng thực phẩm".
Trong quá trình nuôi con, nhiều phụ huynh còn mắc sai lầm khi bổ sung quá nhiều thực phẩm chức năng hoặc vi chất mà không có chỉ định chuyên môn. Theo các chuyên gia, điều này không chỉ không cần thiết mà còn có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ nếu sử dụng không đúng cách.
PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng cũng lưu ý: "Không nên ép trẻ ăn quá nhiều… hãy để việc ăn uống trở thành niềm vui". Đây là nguyên tắc quan trọng giúp trẻ hình thành thói quen ăn uống lành mạnh, đồng thời giảm bớt áp lực cho cha mẹ trong quá trình chăm sóc.
Các chuyên gia cho rằng, để giảm bớt căng thẳng khi nuôi con nhỏ, cha mẹ cần thay đổi cách tiếp cận. Thay vì chạy theo những tiêu chuẩn cứng nhắc hoặc thông tin tràn lan, việc trang bị kiến thức từ nguồn tin cậy và hiểu rõ nhu cầu thực tế của trẻ là điều cần thiết. Đồng thời, mỗi đứa trẻ đều có tốc độ phát triển riêng, vì vậy không nên so sánh hay đặt kỳ vọng quá mức.
Nuôi con không phải là cuộc chạy đua hoàn hảo, mà là hành trình dài cần sự kiên nhẫn và thấu hiểu. Khi cha mẹ giữ được tâm lý thoải mái, việc chăm sóc trẻ cũng trở nên nhẹ nhàng hơn, từ đó giúp trẻ phát triển trong môi trường tích cực và cân bằng.
Chuyên gia 35 năm kinh nghiệm giải đáp toàn diện về gan nhiễm mỡ khi mang thai và chế độ ăn chuẩn cho mẹ bầuGĐXH - Gan nhiễm mỡ khi mang thai là một biến chứng hiếm gặp nhưng có thể đe dọa tính mạng mẹ và thai nhi nếu không được phát hiện sớm và xử trí kịp thời. Chúng tôi đã có buổi trò chuyện với chuyên gia (35 năm kinh nghiệm thăm khám và điều trị các bệnh lý truyền nhiễm, gan và chuyển hoá - Bệnh viện Quân y 103) để phân tích nguyên nhân, mức độ nguy hiểm và hướng dẫn chế độ ăn uống, sinh hoạt an toàn cho bà bầu mắc gan nhiễm mỡ.
