Nhiều người tăng vọt vài ký: Cảnh báo nguy cơ tái phát bệnh mạn tính và béo phì sau Tết

Tết là khoảng thời gian hiếm hoi trong năm để các thành viên trong gia đình tạm gác lại bộn bề công việc, quây quần bên nhau quanh mâm cơm ấm cúng. Những bữa ăn ngày Tết không chỉ là dịp thưởng thức món ngon truyền thống mà còn là khoảnh khắc sum họp, sẻ chia và gắn kết tình thân. Thế nhưng, chính sự phong phú và kéo dài của những bữa tiệc ngày Tết cũng vô tình khiến nhiều người dễ "thả phanh" trong ăn uống, kéo theo không ít hệ lụy cho sức khỏe sau kỳ nghỉ.

Mâm cỗ Tết truyền thống với nhiều món giàu năng lượng, dễ khiến ăn uống vượt kiểm soát nếu không chú ý khẩu phần.

Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán là dịp sum họp gia đình, ăn uống phong phú và thư giãn sau một năm làm việc. Tuy nhiên, việc ăn uống không kiểm soát, tiêu thụ quá nhiều thực phẩm giàu năng lượng, đồ chiên rán, đồ ngọt và rượu bia trong thời gian dài dễ khiến cơ thể tăng cân nhanh chóng và là "cú hích" làm bùng phát các bệnh mãn tính vốn đã ổn định trước đó. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, những thay đổi trong chế độ ăn và thói quen sinh hoạt trong dịp Tết chính là nguyên nhân khiến nhiều người phải đối mặt với các vấn đề sức khỏe sau kỳ nghỉ.

Theo TS. Nguyễn Mạnh Thản (Phó Chủ tịch Hội Quân dân Y Việt Nam)  phát biểu tại Hội nghị khoa học "Ăn uống ngày Tết với sức khỏe cộng đồng" cho biết, dinh dưỡng là một trong những trụ cột quan trọng nhất quyết định trạng thái cân bằng thân thể, đặc biệt trong những giai đoạn sinh hoạt bị đảo lộn như dịp Tết. Sức khỏe con người được duy trì trên ba nền tảng: Tiêu hóa – chuyển hóa – thải độc. Khi ăn uống mất cân bằng, các quá trình này bị gián đoạn, dẫn đến mệt mỏi, tăng cân, suy giảm miễn dịch và rối loạn chuyển hóa. Vì vậy, chế độ ăn ngày Tết cần tuân thủ nguyên tắc "đúng – đủ – đều", ưu tiên thực phẩm tự nhiên, tăng tỷ lệ thực vật, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, dầu mỡ và đồ uống có cồn.

Các món ăn ngày Tết thường chứa nhiều chất béo, muối và đường, ảnh hưởng đến sức khỏe nếu tiêu thụ quá mức.

Bên cạnh ăn uống, việc uống đủ nước, ngủ đủ giấc, duy trì vận động nhẹ nhàng và kiểm soát an toàn thực phẩm cũng được coi là những yếu tố không thể thiếu để bảo vệ sức khỏe trong dịp lễ dài ngày. 

Mâm cơm ngày Tết phong phú, đa dạng nhưng tiềm ẩn nguy cơ tăng cân nếu ăn uống kéo dài nhiều ngày.

Tại Hội nghị, TS.BS Phan Bích Nga (Viện Dinh dưỡng) cũng cảnh báo về nguy cơ thừa cân, béo phì ở trẻ em trong dịp Tết chỉ trong thời gian ngắn sau kỳ nghỉ Tết, nhiều trẻ em có thể tăng cân rõ rệt, thậm chí thêm 1–2kg nếu thường xuyên ăn uống quá mức và ít vận động. Điều đáng lo là tình trạng thừa cân, béo phì ở trẻ tại Việt Nam đang có xu hướng gia tăng nhanh, dần tiến gần mức trung bình toàn cầu. Những ngày Tết với bánh kẹo, nước ngọt, đồ ăn nhanh cùng thói quen ngồi nhiều, sử dụng thiết bị điện tử kéo dài càng khiến nguy cơ này tăng cao.

Vì vậy, gia đình cần chủ động kiểm soát chế độ ăn của trẻ, hạn chế các thực phẩm giàu năng lượng nhưng ít giá trị dinh dưỡng, đồng thời bổ sung rau xanh và các loại trái cây ít đường. Bên cạnh đó, nên khuyến khích trẻ duy trì vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày và giữ nhịp sinh hoạt khoa học. Quan trọng không kém, cha mẹ và người thân cần cùng thay đổi thói quen ăn uống để tạo nền tảng lành mạnh, giúp trẻ hình thành lối sống tích cực lâu dài.

Tết là dịp vui vẻ, sum họp nhưng cũng là thời điểm dễ hình thành những thói quen ăn uống và sinh hoạt thiếu lành mạnh, đặc biệt với trẻ em. Việc kiểm soát chế độ ăn, khuyến khích vận động và duy trì nếp sinh hoạt điều độ ngay từ sau kỳ nghỉ không chỉ giúp trẻ tránh tăng cân quá mức mà còn góp phần phòng ngừa thừa cân, béo phì lâu dài. Sự đồng hành và thay đổi từ chính gia đình sẽ là yếu tố quan trọng giúp trẻ xây dựng lối sống khỏe mạnh, cân bằng hơn mỗi ngày.