Võng mạc đái tháo đường là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa ở người tuổi lao động. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, bệnh lý này sẽ dẫn đến mất thị lực dần dần hoặc mù lòa vĩnh viễn không thể hồi phục.
Bộ Y tế ghi nhận khoảng 7 triệu người Việt đang sống chung với bệnh đái tháo đường. Còn theo bà Phạm Kim Ngọc, Giám đốc Quốc gia Orbis Việt Nam, ước tính khoảng hơn 2 triệu người mù lòa và suy giảm thị lực. "Khoảng 90% trường hợp có thể phòng tránh được, nhưng vẫn đối mặt nhiều rào cản", bà Ngọc nói.
Trước thách thức y tế cấp thiết này, Tổ chức Orbis Quốc tế cùng Công ty dược phẩm Roche Pharma Việt Nam triển khai chương trình "Vì đôi mắt Việt". Đây là dự án nhằm giải quyết các vấn đề nghiêm trọng về mắt liên quan đến đái tháo đường đang gia tăng. Trọng tâm của chương trình là thiết lập một mô hình chăm sóc mắt toàn diện và bền vững, trong đó người bệnh được đặt làm trung tâm với quy trình khép kín từ sàng lọc, phát hiện đến điều trị.
Dự án đặt mục tiêu tiếp cận và chăm sóc mắt cho khoảng 27.000 bệnh nhân đái tháo đường tại 7 bệnh viện lớn ở Hà Nội và TP HCM. Dự kiến từ đầu năm 2026, dự án tập trung tổng lực vào việc nâng cao năng lực chuyên môn và ứng dụng AI, ông Lennor Carrillo, Tổng Giám đốc Roche Pharma Việt Nam cho hay. Sau hai năm triển khai đầu tiên, mô hình này có tiềm năng nhân rộng trên toàn quốc.
Nhân viên y tế kiểm tra mắt cho người bệnh bằng máy chụp ảnh đáy mắt không huỳnh quang. Ảnh: Roche
Để hiện thực hóa mục tiêu, chương trình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) Cybersight của Orbis vào khám sàng lọc. Công nghệ này đóng vai trò là "cánh tay đắc lực", hỗ trợ bác sĩ phát hiện sớm các tổn thương võng mạc bệnh nhân, từ đó đưa ra quyết định điều trị hoặc chuyển tuyến kịp thời và chính xác.
Dự án cũng nâng cao năng lực nhân viên y tế, cung cấp dữ liệu thực tế từ quá trình triển khai để hỗ trợ cơ quan quản lý nhà nước xây dựng các hướng dẫn kỹ thuật chuẩn hóa quản lý bệnh võng mạc đái tháo đường.
Bà Rebecca Cronin, Giám đốc điều hành Văn phòng Orbis tại Vương quốc Anh, cho rằng khi sinh kế phụ thuộc vào sức khỏe mắt, nguy cơ mắc các bệnh lý như võng mạc đái tháo đường không được chẩn đoán có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến cộng đồng.
"Dự án giúp nhiều người bệnh có cơ hội tiếp cận các dịch vụ chăm sóc mắt cần thiết để thay đổi cuộc sống", bà nói.
Mỹ Ý
