Buổi sáng của chuyên gia thẩm mỹ 38 tuổi sống tại Tampa, bang Florida, bắt đầu bằng 4 loại bột và 5 viên nén. Đến chiều, cô nạp thêm 5 viên, và kết thúc ngày bằng 6-7 viên khác. Liều lượng không cố định mà được cô tự điều chỉnh liên tục dựa trên những tín hiệu mơ hồ từ cơ thể.
Trào lưu phô trương thực đơn thực phẩm bổ sung đang càn quét mạng xã hội, từ giới làm đẹp đến các hội nhóm quý ông. Ảnh: WSJ
Không dừng lại ở đường uống, Leite còn tự tiêm NAD+ để chống lại tình trạng "não sương mù" và tiêm glutathione nhằm tăng cường miễn dịch. Dù thừa nhận mũi tiêm glutathione mang lại cảm giác châm chích kinh khủng, cô vẫn kiên trì thực hiện. Sự đánh đổi này diễn ra bất chấp việc Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) từng cảnh báo những hệ lụy sức khỏe nghiêm trọng khi đưa hai hoạt chất này vào cơ thể qua đường tiêm tĩnh mạch mà không có chỉ định y khoa. Với hơn 615.000 người theo dõi trên TikTok, Leite công khai khoe "thực đơn" hóa dược của mình, không quên đính kèm liên kết mua sắm để nhận hoa hồng từ doanh số.
Câu chuyện của Leite là hình ảnh thu nhỏ của một trào lưu đang định hình lại ngành công nghiệp chăm sóc sức khỏe. Từng được xem là giải pháp y tế đặc thù dành cho những người thiếu hụt dinh dưỡng ở thế kỷ 20, thực phẩm chức năng hiện nay đã lột xác thành một đế chế trị giá 70 tỷ USD tại Mỹ. Khác với dược phẩm, các sản phẩm này không phải trải qua quy trình thử nghiệm lâm sàng khắt khe hay sự phê duyệt nghiêm ngặt của FDA trước khi tung ra thị trường, theo quy định của Đạo luật Y tế và Giáo dục Thực phẩm Bổ sung (DSHEA) năm 1994.
Lợi dụng khoảng trống pháp lý này, cộng hưởng cùng sức mạnh của mạng xã hội, một văn hóa phô trương mới đã hình thành. Việc sở hữu một "ngăn kéo y tế" đồ sộ giờ đây trở thành thước đo đẳng cấp, một phương tiện để những người ám ảnh với sự hoàn hảo chứng minh lối sống ưu tú. Nhiều cá nhân sẵn sàng chi trả hơn 1.000 USD mỗi tháng cho các loại bột, viên nén và dung dịch tiêm chưa được kiểm chứng lâm sàng, với kỳ vọng tối ưu hóa giấc ngủ, sinh lý, ngoại hình và kéo dài tuổi thọ.
Động lực thúc đẩy thị trường này không chỉ giới hạn trong cộng đồng làm đẹp mà còn bắt nguồn từ sự trỗi dậy của phong trào "biohacking" (tối ưu hóa sinh học) ở nam giới, được khuếch đại bởi các nhân vật có tầm ảnh hưởng. Doanh nhân công nghệ Bryan Johnson từng gây chú ý khi tiết lộ ông uống 111 viên thuốc mỗi ngày, trong khi chuyên gia biohacking Dave Asprey duy trì mức 150 viên suốt hai thập kỷ. Dù Asprey cảnh báo rằng thực phẩm chức năng không thể thay thế một lối sống lành mạnh và mỗi cá nhân cần tự thử nghiệm thay vì sao chép mù quáng, hàng triệu người hâm mộ vẫn bị cuốn vào vòng xoáy này.
Tại diễn đàn Reddit, những bài đăng mang tiêu đề "Đánh giá stack (kệ thuốc) của tôi" xuất hiện dày đặc. Dylan Amble, 28 tuổi ở North Carolina, là một ví dụ điển hình. Từng có quá khứ buông thả với rượu và thuốc lá điện tử, Amble quyết tâm lột xác theo "looksmaxxing" - một trào lưu nâng cấp ngoại hình cực đoan của nam giới trẻ tuổi. Hiện tại, anh đều đặn uống creatine, chất điện giải, viên nang NAC, dầu hạt đen và các sản phẩm hỗ trợ sản sinh testosterone. Chi ra khoảng 115 USD mỗi tháng, Amble thừa nhận bản thân không hề bị suy giảm nội tiết tố. Tuy nhiên, việc lắng nghe các podcast từ những chuyên gia như Andrew Huberman đã thuyết phục anh phải xây dựng "hàng rào phòng thủ" chống lại sự lão hóa từ sớm.
Kristin Leite, chuyên gia thẩm mỹ tại bang Florida, cho biết đang uống hơn 20 loại thực phẩm chức năng mỗi ngày. Ảnh: Kristin Leite
Sự bùng nổ của văn hóa tiêu thụ này phức tạp đến mức khai sinh ra các nền tảng công nghệ quản lý chuyên biệt. SuppCo, một ứng dụng theo dõi lịch uống thuốc, hiện thu hút hơn 675.000 thành viên. Dữ liệu từ nền tảng này cho thấy sự phân hóa rõ rệt trong mức độ chịu chi, trong khi người dùng trung bình tiêu tốn 168 USD mỗi tháng, top 20% những người dùng cao cấp nhất chi tới 479 USD. Bản thân vị CEO của SuppCo, doanh nhân công nghệ Steve Martocci, cũng đang tiêu tốn hơn 1.100 USD mỗi tháng cho 28 loại thực phẩm bổ sung khác nhau với tham vọng trường thọ.
Tuy nhiên, giới y khoa lại nhìn nhận xu hướng này bằng sự ái ngại sâu sắc. Nhiều nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn, bao gồm các báo cáo công bố trên tạp chí y khoa JAMA, đã chỉ ra rằng việc bổ sung vitamin và khoáng chất ở những người khỏe mạnh không mang lại lợi ích rõ rệt trong việc ngăn ngừa bệnh tim mạch hay ung thư, thậm chí một số chất chống oxy hóa liều cao còn có thể gây hại cho gan và thận. Chuyên gia dinh dưỡng Mona Sharma tại Los Angeles thẳng thắn gọi hiện tượng này là một cơn nghiện mới. Chứng kiến những khách hàng sử dụng từ 15 đến 70 loại viên nang mỗi ngày mà sức khỏe thể chất lẫn tinh thần không hề cải thiện, bà đúc kết một thực tế trớ trêu khi con người đang chạy theo các thần tượng trên mạng xã hội và mù quáng nạp vào cơ thể những hợp chất mà họ hoàn toàn không cần đến, chỉ vì ảo tưởng rằng điều đó là tốt cho mình.
Bình Minh (Theo The Wall Street Journal)
