Trường hợp trên là bệnh nhi H.V.Đ. (9 tuổi, ngụ Cần Thơ). Ngày 23/1, ThS.BS Nguyễn Thị Ngọc Tuyền, khoa Ngoại Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ cho biết, bé Đ. nhập viện trong tình trạng nguy kịch sau khi đột ngột đau đầu dữ dội, nôn ói liên tục, mệt lả và tái xanh khi đang chơi trong nhà. Nhận thấy biểu hiện bất thường, gia đình nhanh chóng đưa bé đến Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ. Tại đây, các bác sĩ chẩn đoán bé bị xuất huyết não và lập tức chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Quốc tế S.I.S Cần Thơ để tiếp tục cấp cứu, điều trị chuyên sâu.
Hình ảnh vị trí xuất huyết do vỡ dị dạng mạch máu não ở bệnh nhi trước và sau phẫu thuật
Khi tiếp nhận tại khoa Cấp cứu, bệnh nhi trong tình trạng lơ mơ, giảm tiếp xúc, kèm theo yếu nửa người bên phải. Theo các bác sĩ, đau đầu và nôn ói là những triệu chứng rất dễ gặp ở trẻ em và thường bị nhầm lẫn với rối loạn tiêu hóa, viêm nhiễm thông thường. Tuy nhiên, khi các dấu hiệu này xuất hiện đột ngột, dữ dội và đi kèm rối loạn tri giác, đó là cảnh báo đỏ của tình trạng tăng áp lực nội sọ, cần được đánh giá khẩn cấp.
Kết quả chụp CT mạch máu não dựng hình cho thấy bệnh nhi bị vỡ dị dạng thông động – tĩnh mạch não (AVM), gây xuất huyết nội sọ. Đây là một dạng bất thường mạch máu bẩm sinh, trong đó máu chảy trực tiếp từ động mạch sang tĩnh mạch mà không qua mao mạch, làm tăng nguy cơ vỡ mạch và xuất huyết não, đặc biệt ở trẻ em.
BS Ngọc Tuyền cho biết, khối máu tụ trong não bệnh nhi có thể tích lớn, trên 65ml, gây chèn ép nhu mô não, lệch đường giữa và ảnh hưởng đến các cấu trúc não sâu. “Đây là tình huống cấp cứu ngoại thần kinh tối khẩn, đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không can thiệp kịp thời”.
Sau hội chẩn liên chuyên khoa, các bác sĩ thống nhất phẫu thuật mở sọ giải áp và lấy máu tụ. Phẫu thuật thần kinh trên trẻ em vốn đã nhiều thách thức do đặc điểm sinh lý và thể trạng, nay lại thực hiện trong bối cảnh xuất huyết não nặng nên đòi hỏi sự chính xác và thận trọng tối đa. Ê-kíp phẫu thuật phải tính toán kỹ liều lượng thuốc, kiểm soát chặt chẽ huyết động và thao tác cẩn trọng để hạn chế tối đa tổn thương não cho trẻ.
Nỗ lực cứu chữa của các bác sĩ đã giúp bệnh nhi qua nguy kịch, sức khỏe bình phục tốt
Sau phẫu thuật, kết quả chụp CT kiểm tra cho thấy không còn tình trạng chảy máu tiếp diễn, dị dạng mạch máu não đã được xử lý. Diễn tiến lâm sàng của bệnh nhi tích cực, đến ngày hậu phẫu thứ hai, bé tỉnh táo, tiếp xúc tốt, sức cơ tay chân dần phục hồi. Sau hai tuần điều trị và theo dõi, bệnh nhi đã đủ điều kiện xuất viện.
Theo BS Ngọc Tuyền, vị trí xuất huyết nằm ở vùng chẩm – khu vực liên quan trực tiếp đến chức năng thị giác – nên nguy cơ ảnh hưởng thị lực là điều khiến ê kíp đặc biệt lo ngại. Rất may mắn, sau can thiệp, thị lực của bé không bị tổn thương.
Các bác sĩ cho biết, thời gian gần đây, số ca đột quỵ xuất huyết não không chỉ gia tăng ở người lớn mà còn ghi nhận ở trẻ em. Trong đó, dị dạng mạch máu não, đặc biệt là AVM, là nguyên nhân hàng đầu, chiếm gần một nửa các trường hợp xuất huyết não ở trẻ. Ngoài ra, trẻ còn có thể đột quỵ do dị dạng mạch máu dạng hang, rối loạn đông máu, bệnh lý mạch não hoặc u não gây xuất huyết.
Từ ca bệnh trên, các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh tuyệt đối không chủ quan khi trẻ xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau đầu dữ dội, nôn ói liên tục, lơ mơ, yếu tay chân, co giật hoặc thay đổi hành vi đột ngột. Việc trì hoãn đưa trẻ đến cơ sở y tế chuyên khoa có thể khiến bỏ lỡ “thời gian vàng” điều trị, làm tăng nguy cơ tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề.
