Vào tháng 8, ca sĩ phát hành MV Nguyện là người Việt Nam, hút triệu lượt xem. Võ Hạ Trâm còn gây chú ý tại các sân khấu kỷ niệm ngày lễ lớn của đất nước, thể hiện nhạc phẩm về Tổ quốc. Dịp này, ca sĩ nói về tình yêu âm nhạc truyền thống, cách giữ lửa nghề.

MV "Nguyện là người Việt Nam" của Võ Hạ Trâm.
- Điều gì khiến chị tìm thấy cảm hứng mạnh mẽ với dòng nhạc cách mạng trong giai đoạn này?
- Từ khi bắt đầu, âm nhạc của Tự nguyện (Trương Quốc Khánh), Đoàn vệ quốc quân (Phan Huỳnh Điểu) đã thấm vào máu của tôi. Trong gần 20 năm, tôi dành nhiều thời gian để học, rèn luyện cách hát nhạc cách mạng có chiều sâu.
Ở tuổi đôi mươi, tôi từng mê nhạc trẻ. Khi vào nghề, tôi hoang mang không biết bắt đầu từ đâu, chọn hướng đi nào là phù hợp. Lúc đó, thầy Tạ Minh Tâm phân tích cho tôi hiểu dòng nhạc truyền thống ít người lựa chọn nhưng sẽ đi lâu dài và thênh thang. Nếu tôi kiên định sẽ tìm thấy ánh sáng ở cuối hành trình.
Nếu ví chặng đường đã qua là một vòng tròn, từ chỉ vẽ được một nửa, giờ tôi đã hoàn thiện. Tôi thấy hạnh phúc thay vì cô đơn, đồng thời vượt qua khoảng thời gian bị dao động, hoài nghi. Hiện mỗi lần bước ra sân khấu tôi đều thấy hạnh phúc. Chưa bao giờ tôi hối hận về các quyết định.

Võ Hạ Trâm trên sân khấu concert "Tổ quốc trong tim". Ảnh: Nhân vật cung cấp
- Ông xã - doanh nhân Vikas - ủng hộ âm nhạc của chị thế nào?
- Mỗi lần nghe tôi hát về tình yêu đất nước, ông xã rất xúc động. Ấn Độ cũng có nhiều câu chuyện hào hùng nên anh dễ đồng cảm. Trước đây, anh quan tâm chính trị, xã hội nhiều hơn là nghệ thuật. Khi quen và cưới nhau, chồng dần cảm nhận được nhiều thứ qua âm nhạc của tôi. Nhiều khi, anh còn đi khoe vợ với bạn bè, gia đình như một niềm hãnh diện. Trong MV gần nhất, Vikas nói muốn góp mặt vì dành tình yêu lớn cho Việt Nam.
Anh sống ở TP HCM nhiều năm nên có sự thấu hiểu nhất định về quê hương của vợ. Văn hóa Việt và Ấn Độ có những điểm tương đồng như đều hướng về giá trị nhân văn, coi trọng truyền thống, cách đối nhân xử thế. Chính sự đồng điệu này giúp chúng tôi tìm thấy nhau, cùng học hỏi, chia sẻ.
Vikas thích nói chuyện với nhân viên và các con bằng tiếng Việt. Anh thường nhắc tôi: "Phải dạy con nói tiếng mẹ đẻ trước vì con là người Việt Nam, rồi mới đến ngôn ngữ khác".

Võ Hạ Trâm: "Chồng tôi yêu và mê văn hóa Việt Nam". Video: Tân Cao
- Chị nuôi dưỡng tâm hồn, cảm xúc ra sao để hát dòng nhạc này?
- Bố mẹ tôi sống ở miền Trung - mảnh đất từng hứng chịu bom đạn thời chiến. Từ nhỏ, tôi nghe bố kể các câu chuyện khốc liệt gắn với cảnh tượng bom rơi, máu đổ, người lính ngã xuống để bảo vệ quê hương. Tôi lớn lên với ký ức về sự hy sinh của thế hệ đi trước nên sớm gieo vào đầu tinh thần yêu nước, lòng biết ơn.
Thời sinh viên, tôi tham gia nhiều chuyến đi về nguồn, gặp gỡ cựu chiến binh. Có lần đến Côn Đảo, tôi được nghe một nữ tù nhân kể lại cảnh bị tra tấn trong năm tháng giam cầm. Những câu chuyện là "tư liệu sống" quý giá, mang đến cho tôi rất nhiều sự xúc động. Khi hát Biết ơn chị Võ Thị Sáu, Mùa hoa đỏ, hình ảnh hiện lên trong đầu tôi rõ nét như bức tranh có sẵn. Tôi cất tiếng hát từ trái tim, không gượng ép.

Chồng con diện áo dài góp mặt trong MV "Nguyện là người Việt Nam" của Võ Hạ Trâm. Ảnh: Nhân vật cung cấp
- Loạt ca khúc chủ đề yêu nước gần đây được giới trẻ yêu thích, chị cảm thấy thế nào?
- Giữa tháng 8, tôi tham gia concert Tổ quốc trong tim trước 50.000 nghìn khán giả Hà Nội. Cất những câu hát đầu tiên trong Mẹ yêu con, tôi thấy nhiều bạn đặt tay lên ngực, mắt long lanh. Lời bài hát mà cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý viết như đi thẳng vào tim người nghe. Đến giờ, cảm xúc ấy vẫn nguyên vẹn, như thước phim chạy chậm trong tâm trí.
Gần đây, giới trẻ thường nhắc về cụm từ "concert quốc gia" thông qua loạt chương trình nghệ thuật quy mô lớn. Có người hỏi tôi: "Vì sao một sự kiện âm nhạc cách mạng lại kéo được lượng khán giả đông đến thế?". Với tôi, lý do đơn giản là: Chúng ta là người Việt Nam, sinh ra máu đỏ da vàng.
Khán giả trẻ đồng cảm với nhạc phẩm bởi họ ý thức được bản thân thuộc thế hệ kế thừa. Khi mọi thứ hòa quyện sẽ tạo nên sức mạnh đoàn kết. Giờ đây, khi đến với "concert quốc gia", khán giả nghĩ ngay đến việc được nghe loạt ca khúc đi cùng năm tháng, sống trong cảm xúc lịch sử mà cha ông để lại.

Võ Hạ Trâm: "Vui khi người trẻ tìm nghe nhạc cách mạng". Video: Tân Cao
- Chị nói gì trước nhận xét "Võ Hạ Trâm hay trưng trổ kỹ thuật"?
- Hát nhạc phẩm cách mạng cần sự trữ tình, đồng thời thể hiện được khí thế hào hùng. Muốn hòa quyện cả hai đòi hỏi ca sĩ phải có giọng khỏe, quãng rộng, đủ hơi. Trong Nguyện là người Việt Nam, tôi ngân dài hai chữ "Việt Nam" cuối bài vì muốn thể hiện tinh thần đó. Với tôi, đó là sự tính toán cần thiết để trọn vẹn cảm xúc, không phải cố tình trưng trổ.
Những gì tôi học ở trường gồm kỹ thuật thanh nhạc, cách xử lý hơi thở, tôi đều vận dụng nhưng không lạm dụng. Điều tôi đặt lên hàng đầu khi hát luôn là cảm xúc. Tôi phải yêu từng ca từ, hiểu bối cảnh, thậm chí hóa thân thành nhân vật trong bài hát thì mới lay động người nghe.

Võ Hạ Trâm hát "Máu đỏ da vàng" cùng nghệ sĩ Thanh Thúy - ca khúc thuộc album "Made In Vietnam" của DTAP, phát hành ngày 19/8. Video: VMas
- Chị làm gì để vừa tạo sự mới mẻ, vừa giữ đúng tinh thần của các ca khúc?
- Tôi phát hành sản phẩm không chỉ vì đam mê mà còn là trách nhiệm. Chúng ta đang được hít thở không khí giữa nền hòa bình thì cần tự hỏi: "Mình sẽ làm gì để xứng đáng?". Với tôi, âm nhạc phải hướng về đất nước, cộng đồng, có tính xây dựng và phát triển. Bên cạnh yếu tố lịch sử, các ca khúc phải mang tinh thần thời đại.
Để tiếp cận giới trẻ nhiều hơn, tôi lựa chọn bản phối hiện đại nhưng không đánh mất tinh thần gốc. Chẳng hạn, trong dự án Nguyện là người Việt Nam, tôi đưa vào nhịp điệu điện tử đan xen cách hòa âm truyền thống.
Gần đây, tôi hợp tác nhiều người trẻ vì thích góc nhìn qua lăng kính riêng, tạo ra sự giao thoa, gần gũi. Tôi còn chú trọng cách lan tỏa, quảng bá sản phẩm trên nền tảng số thông qua các hình thức như dance challenge, trend biến hình hay phát hành song song phiên bản karaoke để mọi người cùng hát.
- Chị trăn trở gì khi chọn hướng đi riêng?
- Nếu mục tiêu làm nghề là tiền bạc, tôi đã chọn hát nhạc thị trường, chạy theo xu hướng vì dễ kiếm fan, lợi nhuận. Nhưng tôi không muốn bởi đó không phải con người thật, dòng nhạc mang lại cho tôi giá trị thực sự.
Tôi chưa từng rơi vào cảnh không có tiền ăn hoặc chật vật đến mức không thể bám trụ nghề. Có giai đoạn, tôi rất ít show, cũng lo lắng nhưng rồi đam mê là thứ giúp tôi vượt qua tất cả. Trước đây, tôi có kinh phí bao nhiêu thì liệu cơm gắp mắm để làm MV, không vay mượn. Khi kinh tế khá hơn, tôi sẵn sàng đầu tư để chất lượng sản phẩm tốt nhất.
Với tôi, làm nhạc phải xuất phát từ sự trong sáng, chân thành. Nếu dự án thành công, ngoài niềm vui, ắt hẳn sẽ có thu nhập. Tôi không bao giờ tính toán kiểu đầu tư bao nhiêu thì nhất định phải kiếm lại lợi nhuận bằng hoặc hơn. Tôi cho rằng nếu xem nghệ thuật là gánh nặng kinh tế, âm nhạc sẽ mất đi sự bay bổng vốn có.

Võ Hạ Trâm, Đông Hùng hát "Viết tiếp câu chuyện hòa bình" tại lễ kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước, ngày 30/4 ở TP HCM. Video: Chương trình cung cấp
- Vào nghề gần 20 năm nhưng chị được coi là "đóa hoa nở muộn" so với đồng nghiệp cùng thời, chị nghĩ gì?
- Khi bắt đầu, tôi không có gì ngoài giọng hát và chuyên môn. Đến nay, tôi tự hào vì làm nghề bền bỉ, song song gắn bó công việc giảng dạy. Nếu chọn theo đuổi hình tượng khác, có thể Võ Hạ Trâm đã "rơi rụng" đâu đó rồi.
5 năm đầu tiên trong nghề, tôi trầy trật, hoang mang, cũng từng tự hỏi "Thành công bao giờ mới tới?". Tôi bắt đầu cảm nhận được "quả ngọt" vào năm 2019 khi thực hiện liveshow This is Me. Năm 2023, khi bắt tay làm dự án The Love Journey, tôi vẫn giữ quan điểm làm vì đam mê và thành quả tới nằm ngoài sức tưởng tượng. Cú hích đó giúp tôi đến gần hơn với khán giả.
Mỗi người sẽ có hành trình riêng, có đồng nghiệp may mắn đi nhanh, còn tôi phải mất thời gian hơn. Tôi nghĩ điều quan trọng là không bao giờ bỏ cuộc. Chỉ cần giữ tư tưởng làm nghề tử tế thì con đường dù rộng dài bao nhiêu, cuối cùng cũng sẽ nhìn thấy đích.
Mọi thứ hiện tại vừa vặn với tính cách của tôi - thích sự bình lặng, ổn định hơn là thị phi. Người ta nói "chậm mà chắc", điều này đang rất đúng với tôi. Tôi chưa bao giờ mong cầu phải có danh xưng trong nghề, thay vào đó chỉ muốn được hát, mang đến tác phẩm chất lượng cho khán giả. Tôi mong các bạn trẻ mới vào nghề cũng sẽ kiên nhẫn, đừng để các yếu tố khác lấn át lý tưởng làm nghệ thuật.
- Ở tuổi 35, chị thử nghiệm, chấp nhận thử thách ra sao?
- Tôi giữ sức trẻ trong con người Võ Hạ Trâm, dung hòa với chữ "trẻ" của khán giả gen Z. Gần đây, có fan hỏi tôi nếu được mời tham gia các show đang hot như Chị đẹp đạp gió hay Em xinh say hi thì có nhận lời hay không. Tôi nói: chẳng có gì phải ngại.
So với nhiều đồng nghiệp cùng trang lứa, tôi thường được nhận xét trưởng thành hơn. Nếu ai nói tôi "già hơn tuổi" cũng không sao bởi hình tượng đó phù hợp với dòng nhạc theo đuổi. Còn khi đặt mình vào môi trường, hoàn cảnh mới, tôi vẫn có thể trẻ trung, hài hước theo cách riêng.

Võ Hạ Trâm với phong cách âm nhạc trẻ trung trong MV "Về với em", phát hành năm 2023.
Võ Hạ Trâm sinh năm 1990 ở TP HCM. Cô đoạt nhiều giải thưởng trong các cuộc thi âm nhạc như Tuổi đời mênh mông 2005, Tiếng hát Chú ve con 2006, Ngôi sao tiếng hát truyền hình 2007, Gương mặt thân quen 2016, Hãy nghe tôi hát 2018. Ca sĩ kết hôn năm 2019, sinh con gái đầu lòng vào tháng 7/2021. Họ đón thêm con trai - bé Milo - hồi tháng 10/2024.
Tân Cao Ảnh, video: Nhân vật cung cấp