Sáng 25/2, hơn 2 triệu đại biểu tham dự Hội nghị toàn quốc triển khai Nghị quyết 79 và 80 của Bộ Chính trị. Tại hội nghị, Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị trình bày chuyên đề về Nghị quyết 79 phát triển kinh tế Nhà nước.
Theo ông Nguyễn Thanh Nghị, Nghị quyết 79 đưa ra định hướng mới trong cổ phần hóa, thoái vốn doanh nghiệp nhà nước - khía cạnh vốn gần như "đóng băng" trong giai đoạn 2023-2025 do vướng mắc về đất đai và tâm lý sợ sai.
"Quan điểm là không ảnh hưởng đến kiểm soát của Nhà nước trong lĩnh vực then chốt, chiến lược, không làm mất đi các thương hiệu quốc gia uy tín", ông nói.
Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị trình bày tại hội nghị, ngày 25/2. Ảnh: Giang Huy
Với các công ty mà Nhà nước không cần chi phối, ông Nghị cho biết nhà điều hành sẽ có cơ chế, lộ trình phù hợp để sáp nhập hoặc chuyển giao cho công ty đầu tư kinh doanh vốn nhà nước. Việc này thực hiện theo nguyên tắc "Nhà nước làm những gì tư nhân không làm, không có khả năng và phải làm tốt hơn".
Cùng với đó, các thương hiệu quốc gia có uy tín tiếp tục đầu tư để hoạt động hiệu quả hơn. Doanh nghiệp nhà nước cũng có thể được sử dụng toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hóa, thoái vốn và tăng tỷ lệ lợi nhuận sau thuế để lại doanh nghiệp... để tăng quy mô vốn điều lệ.
Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) được tái cơ cấu để trở thành doanh nghiệp kinh doanh vốn chuyên nghiệp, hướng tới hình thành Quỹ đầu tư quốc gia. Mạng lưới ngân hàng thương mại nhà nước được tổ chức lại, tăng vốn điều lệ, nâng năng lực tài chính, tỷ lệ an toàn vốn và hiệu quả hoạt động.
Tính đến 2025, cả nước có 671 doanh nghiệp nhà nước, chiếm 0,23% tổng số doanh nghiệp nhưng nắm giữ khối tài sản lên tới trên 4 triệu tỷ đồng. Họ đóng góp 27,2% tổng thu ngân sách Nhà nước, theo số liệu năm 2024. Trong khi đó, khối ngân hàng thương mại nhà nước có tổng tài sản 9,36 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 50% thị phần tín dụng toàn hệ thống.
Nghị quyết 79 cũng định hướng rõ đầu tư phát triển một số tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước mạnh, có quy mô lớn, có vai trò dẫn dắt trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế. Chẳng hạn, quốc phòng an ninh, năng lượng, vận tải, logistics, tài chính ngân hàng, khoa học công nghệ, điện tử viễn thông, hạ tầng số, khoáng sản chiến lược, hóa chất, xây dựng...
Tới 2030, Việt Nam đặt mục tiêu có 50 doanh nghiệp nhà nước vào top 500 Đông Nam Á; 1-3 doanh nghiệp vào top 500 thế giới. Trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng, mục tiêu là có ít nhất ba ngân hàng thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất châu Á về tổng tài sản.
Để hiện thực hóa mục tiêu, theo ông Nguyễn Thanh Nghị, nhà điều hành sẽ có các chính sách tạo động lực cho doanh nghiệp nhà nước tăng quy mô, bảo đảm đủ vốn, hỗ trợ lãi suất, cấp đủ tín dụng với các dự án, công trình trọng điểm quốc gia. Đồng thời, doanh nghiệp nhà nước được khuyến khích tiên phong trong nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ, đầu tư liên kết làm chủ công nghệ lõi, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số - xanh - tuần hoàn.
Ngoài ra, Nhà nước sẽ có cơ chế cho phép hình thành quỹ đầu tư mạo hiểm, đánh giá hiệu quả doanh nghiệp nhà nước trên cơ sở tổng thể, tách bạch nhiệm vụ sản xuất kinh doanh với chính trị, không vì mục tiêu lợi nhuận.
Ngoài doanh nghiệp và tổ chức tín dụng nhà nước, Nghị quyết 79 xác định kinh tế nhà nước còn gồm toàn bộ nguồn lực do Nhà nước nắm giữ, quản lý và chi phối, như đất đai, tài nguyên, kết cấu hạ tầng, ngân sách, dự trữ quốc gia và đơn vị sự nghiệp công lập.
Để phát triển khu vực này, ông Nguyễn Thanh Nghị cho biết nhà điều hành sẽ hoàn thiện pháp luật, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ.
"Luật Đất đai sửa đổi và văn bản hướng dẫn sẽ được ban hành trong 2026, nhằm tháo gỡ các vướng mắc, khơi thông nguồn lực từ đất đai", ông Nghị thông tin.
Phương Dung
