Cuối tháng 1, giá vàng thế giới có thời điểm lên sát 5.600 USD một ounce, còn bạc vượt 120 USD. Ngay sau đó, giá cả hai kim loại quý đồng loạt lao dốc. Hiện vàng giao dịch quanh 5.040 USD, còn bạc là 82 USD.
"Biến động giá quá lớn đã gây thiệt hại nghiêm trọng trên diện rộng", James Steel - nhà phân tích kim loại quý tại HSBC nhận xét trên Business Insider.
Một trong những ngành kinh doanh chịu tác động mạnh nhất là các cửa hàng tiền xu tại Mỹ - nơi người dân thường đến mua bán vàng, bạc. Giá cao khiến lượng người đến bán gần đây tăng vọt. Tim Heuer - chủ cửa hàng tiền xu University Coin & Jewelry tại Madison, Wisconsin cho biết ông từng có khách đến bán lúc bạc 98 USD một ounce. "Nhưng khi tôi viết séc xong, giá đã giảm thêm 3,5 USD", ông kể lại.
Vàng miếng, xu và vàng khối tại Witter Coins (San Francisco, Mỹ). Ảnh: AFP
Các cửa hàng tiền xu địa phương đóng vai trò thiết yếu trong lưu thông vàng và bạc vật chất. Đây là kênh giao dịch phổ biến để người dân thanh lý vàng thỏi, tiền xu hoặc kim loại quý vụn.
Ví dụ, những người mua vàng thỏi tại siêu thị Costco vào năm ngoái thường tìm đến các cửa hàng tiền xu đầu tiên khi muốn chốt lời. Phần lớn kim loại quý sau thu mua được các cửa tiệm này bán lại cho nhà máy luyện kim để đun chảy, đúc thành thỏi hoặc xu mới.
Tuy nhiên, chuỗi hoạt động này đang gián đoạn vài tháng qua. Nhiều cửa hàng tiền xu cho biết họ hiện không còn kênh nào để xử lý số kim loại dư thừa. Việc người dân đổ xô đi bán khiến các xưởng bị tồn lượng lớn nguyên liệu thô.
Jarret Niesse - Giám đốc Precious Metal Refining Services ở Chicago cho biết nhà máy của ông đã dừng nhận mua đồ bạc từ tháng 10/2025. Khi đó, giá bạc bắt đầu vượt mốc 50 USD một ounce, khiến người dân mang bán khay, đĩa và những món trang trí khác vốn bị bỏ quên từ lâu. Sau đó, thị trường tăng mạnh. "Chúng tôi vẫn đứng ngoài đà tăng điên cuồng này", ông nói.
Các nhà máy như Niesse chỉ là một mắt xích trong chuỗi cung ứng. Phần lớn sản phẩm được họ nấu chảy, rồi tiếp tục tinh luyện bởi các xưởng đúc khác và xuất khẩu sang thị trường châu Á - nơi nhu cầu thỏi và xu cao hơn. Tuy nhiên, khi lượng vàng và bạc cần xử lý quá lớn, các nhà máy này ngừng mua thêm, khiến dòng tiền của cửa hàng tiền xu địa phương giảm sút.
Dù vậy, khác với các xưởng luyện kim, cửa hàng tiền xu không thể dừng mua, vì vai trò của họ trên thị trường địa phương. Họ sẽ phải tìm cách điều chỉnh để cân bằng.
"Nếu làm sai, bạn sẽ cạn vốn rất nhanh", Tom Spoerl - chủ cửa hàng Rick's Olde Gold tại Madison cho biết. Đây cũng không phải loại hình kinh doanh có thể dễ dàng vay ngân hàng.
Cửa hàng của Spoerl lẫn Heuer gần đây đều áp trần số lượng mua từ mỗi khách trong ngày. Họ cho biết việc này giúp phục vụ được nhiều khách hơn và người dân có tiền mặt cho các khoản chi như thuế hoặc viện phí.
Dù diễn biến giá trong thời gian tới khó đoán, Spoerl và Heuer nói rằng họ sẽ tiếp tục tìm cách cân bằng giữa phục vụ khách hàng, cân đối sổ sách. "Dừng mua bây giờ thì kỳ lắm. Chúng tôi cũng chưa thấy ai làm thế. Về cơ bản là tìm cách xử lý tùy từng thời điểm", Spoerl nói.
Hà Thu (theo BI, Reuters)
