Lê Thị Mai Trang, 22 tuổi, quê Thanh Hóa, là sinh viên năm cuối ngành Khoa học quản lý, Đại học Kinh tế Quốc dân. Cuối tháng 12/2025, Trang nhận kết quả trúng tuyển chương trình thạc sĩ Trí tuệ nhân tạo và Đổi mới sáng tạo liên ngành, Đại học Thanh Hoa. Trên hai bảng xếp hạng uy tín là QS và THE, trường trong top 12-17 thế giới.
Trang nói đã vượt qua nhiều lần thất bại và hoài nghi bản thân để có thành quả này, bằng bộ hồ sơ mang đậm yếu tố liên ngành công nghệ, môi trường và kinh tế, được xây dựng bài bản từ năm nhất đại học.
Lê Thị Mai Trang. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Thời phổ thông ở trường THPT Triệu Sơn I, Mai Trang từng mê game, cũng từng ôn thi học sinh giỏi Văn, Sử, Địa, Toán nhưng đều bị loại hoặc không có giải. Tới năm lớp 12, dù chỉ đạt 6/20 điểm - thấp nhất khi tham gia chọn đội tuyển cấp trường, Trang vẫn được thầy giáo lãnh đội nhận và động viên "cố gắng học cùng các bạn". Được truyền cảm hứng từ sự tận tình của thầy, Trang bỏ chơi game, quyết tâm học và đạt giải 3 thi học sinh giỏi cấp tỉnh.
Gia đình khuyên Trang nên theo kinh tế vì "phù hợp với con gái", nhưng nữ sinh vẫn muốn học một ngành "dính dáng" tới khoa học tự nhiên, nên chọn và đỗ ngành Khoa học quản lý của Đại học Kinh tế Quốc dân.
Chưa kịp vui vì đỗ đại học top đầu, Trang sốc khi thấy hầu hết bạn cùng lớp có chứng chỉ IELTS, học thêm ngoại ngữ 2. Thấy tự ti vì không giỏi môn này, lại chật vật vì chương trình khó, Trang nhiều lần gọi điện về nhà, khóc và xin chuyển trường để đỡ áp lực.
Bố mẹ khuyên Trang thử đổi cách học thay vì bỏ cuộc, bởi nữ sinh đã nỗ lực lớn mới đỗ vào trường. Nghe lời, Trang "học ngày, học đêm", kết nối với bạn bè, thầy cô để hỏi bài. Cô cũng đầu tư học tiếng Anh, luyện nghe và nhại theo ngữ điệu người bản ngữ hàng ngày.
Hết học kỳ 1, Trang được học bổng và dần tự tin hơn. Cô quyết định thực hiện ước mơ du học đã nhen nhóm từ năm lớp 11, vì muốn bước ra thế giới.
Trang tìm hiểu và thấy Đại học Thanh Hoa thích những ứng viên có hồ sơ toàn diện, thay vì chỉ mạnh 1-2 yếu tố. Vì vậy, nữ sinh xác định cần làm "đều tay" mọi thứ. Ngoài cố gắng duy trì điểm học tập (GPA) luôn trên 3,9/4, Trang tham gia nhiều hoạt động tình nguyện, thể thao, xây dựng một hệ sinh thái logistics cho nông dân. Cô cũng thi IELTS và đạt 7.0, xóa bỏ mặc cảm kém tiếng Anh ngày trước.
Để hồ sơ có sức nặng, Trang làm nghiên cứu khoa học, chủ yếu về quản lý thương mại quốc tế, phát triển bền vững. Nữ sinh phụ trách chính phần làm sạch dữ liệu, đưa vào công cụ phù hợp để "chạy", từ đó phân tích kết quả và xu hướng. Để làm phần này, Trang phải tự học ngôn ngữ lập trình Python và nhiều kỹ năng công nghệ khác.
Sau khi đạt một số giải nghiên cứu cấp trường, Trang chuyển sang viết bài, gửi đến các tạp chí quốc tế. Nhưng cô liên tục bị từ chối xuất bản. Đây là thời điểm Trang thấy khó khăn nhất bởi hạn nộp hồ sơ vào Đại học Thanh Hoa đang cận kề. Có những lúc, Trang đã chấp nhận rằng mình không còn cơ hội trúng tuyển.
Tinh thần của Trang được vực dậy nhờ một người chị khóa trên, cũng là cố vấn của cô khi làm hồ sơ. Nhìn lại những nỗ lực của mình và thấy quá đáng tiếc nếu bỏ cuộc, cô quyết tâm ứng tuyển, kể cả không có công bố quốc tế.
"May mắn, mình liên tiếp nhận tin vui khi hai bài báo được chấp nhận đăng tải trên tạp chí Q2", Trang nói. "Có lẽ hướng đi khác biệt từ các nghiên cứu đã trở thành điểm sáng trong hồ sơ của mình".
Theo Trang, quá trình nghiên cứu giúp bản thân hình thành tư duy logic và tìm được chương trình thạc sĩ mình muốn học. Điều này cũng được cô chia sẻ trong bài luận. Trang thấy rằng trí tuệ nhân tạo (AI) đang là xu hướng thời đại, muốn ứng dụng AI để giải quyết các vấn đề về phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.
"Những yếu tố trong hồ sơ đều thống nhất với mục tiêu này. Mình muốn nói với hội đồng tuyển sinh rằng không bốc đồng khi chọn ngành Trí tuệ nhân tạo và Đổi mới sáng tạo liên ngành", Trang nói.
Trang nhận giấy khen của Đại học Kinh tế Quốc dân về nghiên cứu khoa học, năm 2025. Ảnh: Nhân vật cung cấp
TS Đinh Viết Hoàng, cố vấn học tập và là giảng viên hướng dẫn nghiên cứu khoa học của Trang, ấn tượng với năng lực tư duy độc lập, hệ thống của học trò. Theo thầy Hoàng, Trang kiên trì, kỷ luật, có khả năng tiếp cận vấn đề logic, biết đặt câu hỏi đúng và xác định trọng tâm nghiên cứu.
Thầy Hoàng cũng thấy rằng động lực học rõ ràng cùng khả năng vận dụng tư duy quản lý, cách tiếp cận liên ngành để xây dựng hướng nghiên cứu gắn với các vấn đề kinh tế - xã hội là nền tảng giúp Trang trúng tuyển Đại học Thanh Hoa.
Trang sẽ sang Trung Quốc vào tháng 8 năm nay để bắt đầu chương trình thạc sĩ. Trong khi chờ đời, cô học tiếng Trung và kiến thức nền về AI, kết nối với các du học sinh Việt tại Trung Quốc và Đại học Thanh Hoa để quá trình hòa nhập dễ dàng hơn.
Trong tương lai gần, Trang muốn làm việc trong lĩnh vực chuyển đổi số doanh nghiệp để tích lũy kinh nghiệm thực tế, trước khi quyết định học lên tiến sĩ.
Thanh Hằng
