Thông tin được PGS.TS Lê Ngọc Quỳnh Lam, Giám đốc Trung tâm Kiểm định chất lượng giáo dục, Đại học Quốc gia TP HCM, chia sẻ tại vodcast "Đối thoại Giáo dục - Bảo đảm chất lượng trong giáo dục hướng tới hội nhập quốc tế". Chương trình do Hội đồng Anh phối hợp VnExpress thực hiện, với thời lượng 30 phút, phát sóng ngày 23/3.
Theo PGS.TS Lê Ngọc Quỳnh Lam, bảo đảm chất lượng không chỉ dừng lại ở hoạt động kiểm tra hay đánh giá định kỳ, mà là quá trình xây dựng "văn hóa chất lượng" trong toàn hệ thống giáo dục đại học. Điều này đòi hỏi sự tham gia của tất cả các bên liên quan, từ lãnh đạo, giảng viên, cán bộ đến sinh viên và cả doanh nghiệp.
"Bảo đảm chất lượng không chỉ là kiểm tra - đánh giá, mà là xây dựng văn hóa chất lượng, với quy trình thống nhất và cải tiến liên tục. Khi chất lượng trở thành giá trị cốt lõi, các cơ sở giáo dục có thể nâng cao uy tín và khả năng hội nhập", bà Lam nói.
Bà cho rằng khi văn hóa chất lượng được hình thành, giá trị bằng cấp sẽ được củng cố, giúp sinh viên có nhiều cơ hội hơn trong học tập và làm việc ở môi trường quốc tế. Đồng thời, đây cũng là nền tảng để các trường đại học mở rộng hợp tác nghiên cứu, trao đổi giảng viên, sinh viên và tham gia các mạng lưới học thuật toàn cầu.
PGS.TS Lê Ngọc Quỳnh Lam, Giám đốc Trung tâm Kiểm định chất lượng giáo dục, Đại học Quốc gia TP HCM chia sẻ tại tập 2 vodcast. Ảnh: British Council
Vai trò kết nối hệ sinh thái
Vodcast tập trung vào vai trò của bảo đảm và kiểm định chất lượng như một nền tảng quan trọng cho quá trình này. Chương trình có sự tham gia của TS Nguyễn Huy Phúc, Trưởng phòng Khảo thí và Bảo đảm chất lượng giáo dục, Trường Đại học Công nghiệp TP HCM, và TS Tullio Lobetti, Cố vấn bảo đảm chất lượng toàn cầu, Tổ chức Bảo đảm Chất lượng giáo dục đại học Vương quốc Anh (QAA).
Các diễn giả chia sẻ tại Tập 2 vodcast Vodcast mang chủ đề "Đảm bảo chất lượng trong giáo dục - hướng tới hội nhập quốc tế". Ảnh: British Council
Theo các chuyên gia, để nâng cao chất lượng một cách bền vững, cần có sự tham gia của nhiều chủ thể trong hệ sinh thái giáo dục. Trong đó, Hội đồng Anh được đánh giá là một trong những đơn vị đóng vai trò kết nối quan trọng giữa Việt Nam và Vương quốc Anh trong lĩnh vực bảo đảm chất lượng giáo dục đại học.
Tổ chức này không chỉ triển khai các chương trình hợp tác, mà còn xây dựng các sáng kiến dài hạn nhằm nâng cao năng lực cho hệ thống. Thông qua dự án ‘Thúc đẩy hoạt động bảo đảm và kiểm định chất lượng giáo dục đại học Việt Nam, hướng tới hội nhập quốc tế’, Hội đồng Anh đã phối hợp với Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo, với sự hỗ trợ chuyên môn của Tổ chức Bảo đảm chất lượng giáo dục đại học Vương quốc Anh (QAA) để triển khai các hoạt động như tập huấn chuyên môn, khảo sát thực trạng (gap analysis), xây dựng tài liệu hướng dẫn và tổ chức đối thoại chính sách đã góp phần giúp các trường đại học Việt Nam tiếp cận chuẩn mực quốc tế một cách bài bản.
PGS.TS Lê Ngọc Quỳnh Lam nhận định, vai trò của Hội đồng Anh không chỉ dừng ở việc hỗ trợ kỹ thuật, mà còn là "cầu nối tri thức", giúp chuyển giao kinh nghiệm quốc tế theo hướng có chọn lọc. "Các chương trình được thiết kế để phù hợp với bối cảnh Việt Nam, từ đó giúp nâng cao năng lực cho toàn hệ thống, chứ không chỉ một vài cơ sở riêng lẻ", bà nói.
Không sao chép nguyên mẫu mô hình quốc tế
Ở góc độ quốc tế, TS Tullio Lobetti cho biết Tổ chức Bảo đảm Chất lượng giáo dục đại học Vương quốc Anh (QAA) đóng vai trò cung cấp các chuẩn mực và thực hành tốt trong lĩnh vực bảo đảm chất lượng. Những tiêu chuẩn này được xây dựng dựa trên kinh nghiệm lâu năm của hệ thống giáo dục đại học Vương quốc Anh, nơi bảo đảm chất lượng được xem là trụ cột trong quản trị đại học.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh việc tiếp cận chuẩn quốc tế không đồng nghĩa với sao chép nguyên mẫu. Thay vào đó, các cơ sở giáo dục cần điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với điều kiện thực tế.
TS Tullio Lobetti cho biết Tổ chức Bảo đảm Chất lượng giáo dục đại học Vương quốc Anh (QAA) qua phần trò chuyện trực tuyến. Ảnh: British Council
Theo TS Nguyễn Huy Phúc, quá trình triển khai bảo đảm chất lượng tại Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức, đặc biệt về năng lực đội ngũ và mức độ hoàn thiện quy trình bảo đảm chất lượng trong nhà trường. Trong nhiều trường hợp, việc áp dụng tiêu chuẩn vẫn mang tính hình thức, chưa thực sự đi vào chiều sâu.
"Thách thức lớn là chuyển từ tư duy 'đáp ứng' sang 'cải tiến thực chất'. Khi các trường hiểu rõ mục tiêu đào tạo, xây dựng quy trình rõ ràng và có cơ chế phản hồi liên tục, chất lượng mới được nâng lên một cách bền vững", ông Phúc nói.
Ông cũng cho biết, khi áp dụng các chuẩn mực quốc tế như ESG của châu Âu, nhà trường có cơ hội chuẩn hóa quy trình nội bộ, nâng cao năng lực đội ngũ và cải thiện quản trị. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào việc điều chỉnh phù hợp, thay vì áp dụng máy móc.
TS Nguyễn Huy Phúc, Trưởng phòng Khảo thí và Bảo đảm chất lượng giáo dục, Trường Đại học Công nghiệp TP HCM. Ảnh: British Council
Theo các chuyên gia, trong hợp tác quốc tế, đối tác thường tìm kiếm sự minh bạch và nhất quán trong chuẩn đầu ra, quy trình đào tạo và cơ chế đánh giá. Khi các yếu tố này được đảm bảo, niềm tin sẽ được hình thành, từ đó mở ra cơ hội công nhận bằng cấp và hợp tác sâu rộng hơn.
Việc bảo đảm và kiểm định chất lượng không chỉ là công cụ quản lý, mà là nền tảng để xây dựng niềm tin và uy tín của hệ thống giáo dục. Khi mỗi cơ sở giáo dục chủ động xây dựng và duy trì "văn hóa chất lượng", quá trình cải tiến sẽ diễn ra liên tục, giúp hệ thống thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của công nghệ và thị trường lao động.
Kết lại, PGS.TS Lê Ngọc Quỳnh Lam cho rằng khi chất lượng được nhìn nhận như một giá trị cốt lõi và được vun đắp bền bỉ, hội nhập quốc tế sẽ không còn là mục tiêu mang tính áp lực. Thay vào đó, đây sẽ trở thành một quá trình tự nhiên, gắn liền với sự phát triển nội tại của từng cơ sở giáo dục và toàn hệ thống giáo dục đại học Việt Nam.
Vodcast "Đối thoại Giáo dục" là một phần trong chuỗi 7 tập do Hội đồng Anh phối hợp VnExpress thực hiện, quy tụ các chuyên gia từ Việt Nam và Vương quốc Anh nhằm thảo luận các vấn đề then chốt của giáo dục đại học trong bối cảnh hội nhập.
Thái Anh
