GS Furuta Motoo, 77 tuổi, có bài giảng cuối cùng trên cương vị hiệu trưởng trường Đại học Việt Nhật, Đại học Quốc gia Hà Nội, ngày 24/3, sau 10 năm dẫn dắt trường.
Trước hàng trăm giảng viên, sinh viên, sau lời mở đầu về "mối tình đầu" mang tên Việt Nam, ông kể về hành trình hơn nửa thế kỷ nghiên cứu của mình. Phía dưới, tất cả chăm chú lắng nghe.
GS Furuta Motoo cho biết ông trở thành sinh viên Đại học Tokyo khi cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân Việt Nam ở thời điểm ác liệt nhất. Với ông, dường như cả thế giới đang chuyển động xoay quanh trung tâm là Việt Nam.
"Tôi nghĩ nếu có thể hiểu được về đất nước Việt Nam với ý nghĩa 'trung tâm' đó thì có thể dễ dàng hiểu được về cả thế giới", ông nói lý do chọn nghiên cứu về đất nước này.
Từ đó, GS Furuta dẫn dắt, giới thiệu về bốn thế hệ nhà Việt Nam học tại Nhật Bản, ý nghĩa của việc thiết lập quan hệ ngoại giao hai nước, cũng như những câu chuyện lịch sử, trải nghiệm cư trú lâu dài ở Việt Nam và các nghiên cứu "mang đậm hương vị Việt". Ở mỗi phần, ông đưa ra một số hình ảnh minh họa, như ảnh tem phiếu thời xưa, nhân chứng lịch sử.
Chăm chú lắng nghe và quan sát GS Furuta, Nguyễn Thu Huyền, sinh viên năm thứ ba ngành Nhật Bản học, trường Đại học Việt Nhật, đôi lúc xúc động, bởi bài giảng diễn ra trong lễ tri ân trước khi thầy kết thúc nhiệm kỳ hiệu trưởng.
Huyền cho biết lần đầu được nghe thầy giảng trực tiếp bằng tiếng Việt là ở môn So sánh xã hội Việt Nam và Nhật Bản vào năm ngoái.
"Thầy vẫn giữ phong thái giảng chậm rãi, kỹ càng, sinh động, dễ hiểu", Huyền nói. "Bài giảng của thầy luôn ẩn chứa rất nhiều thông tin".
GS Furuta Motoo trong một buổi giảng cho sinh viên trường Đại học Việt Nhật. Ảnh: VJU
GS Furuta Motoo tốt nghiệp cử nhân Đại học Tokyo năm 1974, lấy bằng tiến sĩ năm 1990. Ông thành thạo tiếng Việt, là nhà nghiên cứu Việt Nam học hàng đầu, chuyên gia uy tín về lịch sử và chính trị Việt Nam.
Năm 2016, ông đến Việt Nam, làm Hiệu trưởng trường Đại học Việt Nhật, trở thành hiệu trưởng người nước ngoài đầu tiên của một trường thành viên thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội. Ông có nhiều đóng góp trong việc tạo dựng môi trường học tập quốc tế, mở rộng cơ hội trao đổi học thuật và học bổng cho sinh viên.
Ông từng nhận bằng tiến sĩ danh dự của Đại học Quốc gia Hà Nội, Huy chương Hữu nghị. Đặc biệt, ông là người nước ngoài đầu tiên giành Giải thưởng nhà nước về khoa học công nghệ, với công trình nghiên cứu về nạn đói năm 1945 cùng GS Văn Tạo.
GS Furuta Motoo nhiều lần tặng học bổng cho sinh viên trường Đại học Việt Nhật, trích từ nhuận bút các công trình nghiên cứu hay giải thưởng. Năm ngoái, khi giành Giải thưởng Bảo Sơn, ông đã trích một tỷ đồng góp vào quỹ học bổng.
PGS. TS Phạm Bảo Sơn, Phó giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội, nói ông đã dành trọn tâm huyết nghiên cứu về lịch sử Việt Nam với cái nhìn khách quan, khoa học và đầy tình cảm. Những đóng góp của giáo sư Furuta Motoo đã đưa Việt Nam học vượt biên giới quốc gia, trở thành nhịp cầu tri thức vững chắc kết nối Nhật Bản và Việt Nam.
"Một bài giảng sẽ khép lại, một nhiệm kỳ sẽ hoàn thành. Nhưng những giá trị, dấu ấn tốt đẹp được hun đúc từ tâm huyết của thầy sẽ tiếp tục lan tỏa, truyền cảm hứng cho các thế hệ cán bộ, giảng viên, sinh viên mai sau", ông Sơn nói.
PGS Phạm Bảo Sơn trao kỷ niệm chương "Vì sự nghiệp phát triển Đại học Quốc gia Hà Nội" cho GS Furuta Motoo, trong lễ tri ân ngày 24/3. Ảnh: VJU
Dương Tâm
