Chúng ta thường nói với nhau về ước mơ "một đời an yên", sáng xách túi đi làm, chiều về thảnh thơi trà sữa, cuối tháng ting ting mười triệu là đủ sống. Không áp lực doanh số, không tranh đấu tị hiềm, cuộc sống cứ thế trôi đi như một dòng sông phẳng lặng. Nhưng bạn ơi, dòng sông phẳng lặng đôi khi lại là nơi nước tù đọng. Khi bạn gọi mức lương 10 triệu là "ổn định" và từ chối mọi cơ hội để bứt phá, bạn không hề đứng yên, bạn đang tụt lùi. Và đáng sợ hơn, cái bẫy êm ái ấy đang gặm nhấm những năm tháng rực rỡ nhất của thanh xuân, để lại cho tuổi 30 một sự hối tiếc muộn màng mang tên: Giá như...
1. Ảo tưởng về sự "đủ dùng" và ly trà sữa xoa dịu nỗi lo
Có bao giờ bạn tự hỏi, tại sao chúng ta lại dễ dàng thỏa hiệp với mức lương 10 triệu đến thế không? Bởi vì nó nằm ở ngưỡng "vừa đủ". Nó không quá thấp để khiến ta chết đói, nhưng cũng chẳng bao giờ đủ cao để ta dư dả mua nhà, mua xe hay tích lũy tài sản lớn. Nó như một liều thuốc tê, khiến ta quên đi cái đau âm ỉ của sự thiếu thốn tương lai.
Mỗi sáng thức dậy, bạn đến văn phòng, hoàn thành những đầu việc quen thuộc đến mức nhắm mắt cũng làm được. Cuối ngày, bạn tự thưởng cho mình một ly trà sữa full topping, một bữa lẩu cuối tuần cùng hội chị em, và thấy cuộc đời thế là "ổn". Bạn nhìn những người đang lăn lộn khởi nghiệp ngoài kia, những người làm ngày làm đêm đến kiệt sức và thầm cảm thấy may mắn vì mình có một công việc nhàn hạ.
Nhưng sự thật trần trụi là, sự nhàn hạ đó có cái giá rất đắt. Cái giá đó không trả ngay bây giờ, mà nó được tính lãi suất kép cho tương lai. Khi bạn 25 tuổi, 10 triệu có thể đủ cho một cuộc sống độc thân vui vẻ. Nhưng khi con số tuổi tác chạm ngưỡng 30, khi cha mẹ bắt đầu già yếu, khi những biến cố sức khỏe ập đến không báo trước, tấm khiên "10 triệu" mỏng manh ấy liệu có đỡ nổi những đòn roi của cuộc đời? Lúc ấy, sự "ổn định" mà bạn từng tự hào sẽ hiện nguyên hình là sự bất lực đến xót xa.
2. Cái bẫy "nồi nước ấm" và sự lụi tàn của ý chí
Người ta hay ví von về câu chuyện con ếch trong nồi nước ấm. Nếu ném con ếch vào nồi nước sôi, nó sẽ nhảy vọt ra ngay lập tức để sống sót. Nhưng nếu thả nó vào nồi nước mát và đun nóng từ từ, con ếch sẽ nằm im tận hưởng sự ấm áp dễ chịu đó cho đến khi bị luộc chín mà không hề hay biết.
Mức lương 10 triệu và một công việc không đòi hỏi sự phát triển chính là nồi nước ấm đó. Nó ru ngủ ý chí chiến đấu của bạn. Bạn bắt đầu sợ thay đổi, sợ rủi ro, sợ phải học thêm một kỹ năng mới vì "ngại". Bạn tặc lưỡi: "Thôi kệ, làm thế này là được rồi, ngoài kia bão giông lắm". Tư duy an phận giống như rỉ sét, nó không phá hủy bạn ngay lập tức mà ăn mòn bạn từng ngày.
Đến một lúc nào đó, khi công ty tái cơ cấu, khi trí tuệ nhân tạo thay thế những công việc giản đơn, bạn giật mình nhìn lại thì thấy mình đã cũ kỹ, lạc hậu và hoàn toàn không có sức đề kháng trước thị trường lao động. Lúc đó, bạn không chỉ mất việc, mà còn mất cả niềm tin vào chính mình. Thanh xuân của bạn đã trôi qua trong êm đềm, nhưng đổi lại là một tuổi trung niên đầy sóng gió và lo âu.
3. Định nghĩa lại hai chữ "Ổn Định": Đừng để thanh xuân chết mòn
Đừng hiểu lầm, bài viết này không xúi giục bạn phải bỏ việc ngay lập tức hay lao vào những cuộc chơi rủi ro bất chấp. Đồng tiền nào cũng đáng quý và công việc nào cũng đáng trân trọng. Vấn đề không nằm ở con số 10 triệu, vấn đề nằm ở tư duy "chấp nhận" và "dừng lại".
Sự ổn định thật sự không phải là ngồi yên một chỗ và chờ đợi lương về mỗi tháng. Sự ổn định thật sự là năng lực đối mặt với bất ổn. Là khi công ty phá sản, bạn vẫn tự tin tìm được việc mới tốt hơn vì bạn có kỹ năng, có ngoại ngữ, có tư duy sắc bén. Là khi gia đình cần một khoản tiền lớn, bạn có thể xoay xở được nhờ những khoản tích lũy và đầu tư từ trước.
Thanh xuân ngắn lắm, đừng dành nó chỉ để làm một cỗ máy văn phòng chạy đều đều ngày qua ngày. Hãy dám đòi hỏi nhiều hơn ở bản thân. Hãy tận dụng thời gian rảnh rỗi sau giờ làm để học thêm một ngoại ngữ, tìm hiểu về đầu tư, hay thử sức với một nghề tay trái. Sự bận rộn của tuổi trẻ là vốn liếng của tuổi già. Đừng sợ vất vả, hãy sợ sự nghèo khó. Đừng sợ thất bại, hãy sợ sự tầm thường.
Hãy nhớ rằng, lương 10 triệu có thể là điểm khởi đầu, nhưng tuyệt đối không được là điểm kết thúc. Đừng để đến khi nhìn bạn bè đồng trang lứa mua nhà, tậu xe, đưa cha mẹ đi du lịch khắp nơi, bạn mới cúi đầu nhìn lại ví tiền lép kẹp của mình và tự an ủi bằng hai chữ "bình yên". Bình yên chỉ có giá trị khi nó được xây dựng trên nền tảng vững chắc của tự do tài chính và năng lực bản thân. Hãy bước ra khỏi vùng an toàn, phá vỡ cái kén chật hẹp ấy đi, vì bạn xứng đáng với một cuộc đời rực rỡ hơn thế rất nhiều.
