Nếu có một cuộc bình chọn cho loài hoa mộc mạc nhất mà lại "tình" nhất của tháng 3, chắc chắn hoa bưởi sẽ giành ngôi vị quán quân. Chẳng mang vẻ kiêu kỳ lộng lẫy như hoa hồng, cũng chẳng rực rỡ sắc màu như cúc họa mi hay hướng dương, những chùm hoa bưởi trắng ngần nhụy vàng ươm cứ thế âm thầm theo chân những chiếc xe, những đôi quang gánh xuống phố. Mùi hương nồng nàn, thanh khiết ấy không chỉ đánh thức khứu giác mà còn khơi gợi cả một vùng ký ức tuổi thơ trong trẻo, khiến những tâm hồn dẫu cằn cỗi nhất giữa chốn thị thành cũng bỗng chốc hóa dịu dàng.
Hà Nội tháng 3, ra ngõ là chạm mặt mùa hương
Hà Nội những ngày này thời tiết cứ hay ẩm ương. Sáng ráng ráng nắng, chiều lại lâm thâm mưa bụi, cái thứ thời tiết nồm ẩm đặc trưng của mùa xuân miền Bắc đôi khi làm người ta dễ sinh ra cáu bẳn. Thế nhưng, tạo hóa luôn biết cách đền bù cho con người. Giữa cái không khí xam xám ấy, đường phố bỗng được ướp hương bởi những gánh hoa bưởi đong đưa theo nhịp đạp chầm chậm hay rung rinh sau yên xe máy của các bà, các mẹ từ ngoại thành vào phố. Chẳng cần biển hiệu hay lời rao lanh lảnh, người ta nhận ra gánh hoa bưởi từ cách đó cả chục mét nhờ cái mùi hương đặc trưng không lẫn vào đâu được.
Nhìn những hình ảnh dung dị trên phố, ta thấy rổ hoa bưởi thường được nâng niu đặt trên một lớp vải hoặc chiếc chăn mỏng đã sờn cũ để tránh bị bầm dập. Những nụ bưởi tròn lẳn trắng ngà, đan xen cùng những bông đã bung cánh khoe nhụy vàng ươm ướt đẫm sương đêm, lấp ló sau tầng lá xanh rì tứa ra một mùi hương dịu ngọt. Đi ngang qua một gánh hoa bưởi ven đường, người đang vội vã đến mấy cũng vô thức đi chậm lại một nhịp, hít một hơi thật sâu để lồng ngực căng tràn cái thứ hương thơm đồng nội nồng nàn mà thanh tao ấy. Chẳng ngoa khi nói, hoa bưởi chính là "chiếc đồng hồ báo thức" mùi hương, gọi tháng 3 về giữa lòng phố thị.
Thức hoa "quốc dân" bán bằng... cân, đong đếm cả vạt thương nhớ rưng rưng
Có một điều đặc biệt lạ lùng ở thức hoa "quốc dân" này: Người ta không bán hoa bưởi theo cành, theo bó to oạch như những loài hoa khác, mà bán theo lạng, theo cân. Ghé vào một gánh hàng rong, nhặt vội chùm hoa ưng ý rồi đặt lên chiếc cân đồng hồ nhỏ màu xanh quen thuộc, kim cân nhích lên từng chút một cũng là lúc người mua hoài niệm về những ngày xưa cũ. Hình ảnh mớ hoa bưởi ngoan ngoãn nằm gọn trên đĩa cân, sao mà thân thương và mộc mạc đến thế. Hoa bưởi không dành cho những người thích sự phô trương. Người ta mua hoa bưởi không phải để cắm thành những bình to lộng lẫy đặt giữa đại sảnh, mà mua để chưng trong những chiếc đĩa gốm nhỏ xinh, đặt ở bàn trà, góc làm việc hay ban thờ gia tiên.
Mỗi lạng hoa bưởi chỉ vài chục nghìn đồng, rẻ bèo, nhưng giá trị tinh thần mà nó mang lại thì chẳng có thước đo nào đếm được. Cầm chùm hoa bưởi tươm sương từ tay người bán, ta như chạm vào cả một miền ký ức tuổi thơ. Đó là mùi hương vương trên mái tóc dài đen nhánh của bà, của mẹ sau mỗi lần gội đầu bằng nồi nước lá bưởi đun sôi nghi ngút khói. Đó là góc vườn quê yên ả trưa hè có tiếng chim lích chích, nơi những đứa trẻ xâu từng bông hoa bưởi rụng thành chuỗi vòng đeo cổ. Thức hoa dung dị ấy len lỏi vào tiềm thức người Việt một cách tự nhiên nhất, để rồi mỗi năm cứ đến tháng 3, nỗi nhớ quê, nhớ nhà, nhớ những điều giản dị lại trỗi dậy mạnh mẽ.
Chút lãng mạn mưu cầu sự an yên giữa đời sống bộn bề
Cuộc sống hiện đại hối hả đôi khi cuốn người ta vào vòng xoáy vô hình của công việc và những lo toan mưu sinh. Giữa những deadline bủa vây và tiếng còi xe inh ỏi, một góc bàn làm việc thoang thoảng hương hoa bưởi bỗng trở thành "liều thuốc an thần" tuyệt vời nhất. Phụ nữ chốn công sở rỉ tai nhau mua vài lạng hoa bưởi, chia năm xẻ bảy để góc nào trong văn phòng cũng ngát hương. Nhiều chị em lại thích đặt một đĩa hoa bưởi nhỏ trong xe ô tô, trên bàn phấn phòng ngủ, hay nhón vài nụ hoa ướp vào mẻ chè mạn dâng lên ban thờ ngày Rằm.
Hoa bưởi mang trong mình sự lãng mạn rất thật, rất đời. Nó không gượng ép, không kiểu cách, mà chữa lành tâm hồn bằng chính sự mộc mạc nguyên sơ. Mùi hương bưởi thoang thoảng trong không gian sống giúp xua tan đi sự ngột ngạt, thanh lọc không khí và mang lại cảm giác bình yên, thư thái đến lạ kỳ. Chỉ một nắm hoa nhỏ xíu cũng đủ sức ướp hương cả một căn phòng, ướp mềm cả những trái tim đang khô cằn vì sương gió ngoài kia. Mùa hoa bưởi trôi qua rất nhanh, chỉ rộ lên chừng vài ba tuần lễ rồi lùi dần vào nhung nhớ để nhường chỗ cho cái nắng hạ chói chang. Thế nên, nếu sáng nay ra đường vô tình bắt gặp một gánh hoa bưởi tinh khôi, đừng ngần ngại dừng xe lại, cân vài lạng hoa mang về để tự thưởng cho mình một chút lãng mạn mộc mạc ngày mùa xuân, bạn nhé!
