Tôi không phải kiểu người nghiện mạng xã hội nặng. Tôi không livestream, không nghiện game, không lướt TikTok đến 2 giờ sáng. Nhưng tôi thừa nhận: 5 năm qua, mỗi buổi sáng của tôi đều bắt đầu giống hệt nhau. Chuông báo thức reo lúc 6h15. Tay tôi tắt chuông. Rồi nằm lại 20-30 phút để lướt Facebook, đọc tin nhắn Zalo, xem tin nhóm lớp con, kiểm tra email công việc.
Thói quen ấy không gây ra biến cố nào lớn trong đời tôi. Nhưng nó âm thầm lấy đi nhiều thứ hơn tôi tưởng. Tôi chỉ nhận ra điều đó sau khi thử bỏ nó trong 21 ngày theo gợi ý của một chị đồng nghiệp đã trải qua giai đoạn burnout.
Luật chơi của 21 ngày
Tôi đặt ra một quy tắc duy nhất: Trong 60 phút đầu tiên sau khi mở mắt, tôi không chạm vào điện thoại trừ việc tắt chuông báo thức. Điện thoại được để úp mặt ở bàn cách giường khoảng một bước chân xa đủ để tôi phải bước xuống, gần đủ để tôi nghe được nếu có cuộc gọi khẩn.
Tôi không đặt kỳ vọng gì to tát. Tôi chỉ muốn biết thử xem có gì thay đổi không. Ba tuần là con số tôi chọn vì nó vừa đủ dài để thành thói quen, vừa đủ ngắn để tôi không bỏ cuộc.
Tuần đầu tiên rất khó. Ngày thứ hai, tôi bắt gặp mình đang với tay ba lần trước khi kịp dừng lại. Não tôi phản xạ như một thói quen cơ bắp, giống kiểu người hút thuốc lá tự động đưa tay lên miệng. Tôi thay thế nó bằng việc uống một ly nước ấm và mở cửa sổ. Đơn giản vậy thôi.
Đến tuần thứ hai, cảm giác bứt rứt giảm hẳn. Và đến ngày thứ 15, tôi bắt đầu thấy ba điều mà tôi nghĩ mình đã đánh mất từ lâu mà không hề hay biết.
Thứ nhất: Khả năng có một tâm trạng "trung tính" khi bắt đầu ngày
Suốt 5 năm, tôi không nhớ nổi lần cuối cùng mình thức dậy với tâm trạng trung tính là khi nào. Mỗi sáng, trước cả khi rời giường, cảm xúc của tôi đã bị kéo theo một hướng nhất định. Một tin nhắn của sếp lúc 6h sáng đủ khiến tôi cáu kỉnh cả ngày. Một bài đăng của bạn cũ khoe con đỗ trường chuyên đủ khiến tôi thấy mình kém cỏi. Một đoạn clip về tai nạn nào đó đủ khiến tôi lo lắng vô cớ khi đưa con đi học.
Khi bỏ điện thoại buổi sáng, tôi mới nhận ra: tâm trạng của tôi trong 30 phút đầu ngày không còn bị ai định đoạt. Tôi thức dậy chỉ với tôi. Không tin vui, không tin xấu, không so sánh. Chỉ có tiếng chim ngoài ban công, tiếng thở đều của con bên cạnh, mùi cà phê chồng đang pha dưới bếp.
Cảm giác này nghe có vẻ nhỏ, nhưng nó thay đổi toàn bộ tông điệu của cả ngày hôm đó. Tôi đi làm với một cái đầu nhẹ hơn hẳn.
Thứ hai: Sự hiện diện với con trong 30 phút "vàng" buổi sáng
Con lớn của tôi năm nay 7 tuổi. Suốt mấy năm qua, mỗi sáng khi con chạy vào giường đòi ôm, tôi đều ôm con bằng một tay, tay kia vẫn cầm điện thoại. Tôi nghe con kể chuyện trường, kể giấc mơ đêm qua, kể về bạn mới, nhưng đầu tôi đang ở Facebook, ở group phụ huynh, ở email KPI chưa chốt.
Đến ngày thứ 10 của thử thách, con tôi nói một câu khiến tôi lặng người: "Mấy hôm nay mẹ nhìn con nhiều hơn". Tôi hỏi lại, con nói: "Hồi trước mẹ toàn nhìn điện thoại trong lúc con nói chuyện với mẹ".
Tôi không biết nên buồn hay nên nhẹ nhõm. Buồn vì đã mất 5 năm để con phải tự học cách nói chuyện với một người mẹ không thực sự lắng nghe. Nhẹ nhõm vì vẫn chưa quá muộn. Trẻ con có một đặc điểm khiến người lớn phải trân trọng: Chúng rất dễ tha thứ, và cũng rất dễ quay trở lại khi ta quay về với chúng.
Thứ ba: Khả năng nhớ những gì mình thực sự muốn làm
Đây là điều bất ngờ nhất với tôi. Trong 5 năm qua, tôi thường xuyên cảm thấy đầu óc mình như một tab trình duyệt mở 40 cửa sổ cùng lúc. Tôi liên tục bận. Nhưng hỏi tôi hôm nay đã làm được việc gì quan trọng cho bản thân, tôi không trả lời được.
Khi không lướt điện thoại buổi sáng, đầu óc tôi bỗng có một khoảng trống rất lạ. Trong khoảng trống đó, những ý nghĩ tôi từng để dành và quên mất quay trở lại. Tôi nhớ ra mình từng muốn học vẽ màu nước. Tôi nhớ ra mình chưa gọi cho mẹ cả tháng nay. Tôi nhớ ra cuốn sách đọc dở nằm ở đầu giường từ Tết.
Hóa ra suốt 5 năm, tôi không phải không có mong muốn. Tôi chỉ không có chỗ trống trong đầu để những mong muốn ấy cất tiếng. Buổi sáng, khi tôi lấp đầu mình bằng tin tức và mạng xã hội, phần "tôi của chính tôi" bị đẩy xuống dưới cùng và không bao giờ được nghe tới.
Điều tôi giữ lại sau 21 ngày
Thử thách kết thúc đã hơn hai tháng. Tôi không còn nghiêm ngặt 60 phút nữa, nhưng tôi giữ được một quy tắc: Không chạm điện thoại trước khi rời khỏi giường. Chỉ cần bước xuống sàn rồi muốn làm gì cũng được.
Tôi không đưa ra lời khuyên to tát. Tôi chỉ kể lại trải nghiệm của mình, bởi nếu 5 năm trước có người kể tôi nghe câu chuyện như thế này, có lẽ tôi đã thử sớm hơn. Nếu bạn cũng có cảm giác mình đang bận rộn mà không đi đến đâu, có lẽ hãy bắt đầu từ điều nhỏ nhất: Để điện thoại xa giường một chút, trong ba tuần.
Bạn có thể không tìm thấy ba thứ giống tôi. Nhưng tôi đoán bạn sẽ tìm thấy một thứ gì đó của riêng mình - thứ đã ngồi chờ bạn từ rất lâu rồi.
