Ngày 31/1, sau nhiều đồn đoán từ giới phân tích, LG tuyên bố từ bỏ TV 8K. Công ty cho biết đã dừng phát triển tấm nền OLED 8K và sẽ không mua thêm tấm nền LCD 8K thời gian tới. Đây là thương hiệu lớn tiếp theo đưa ra tuyên bố này sau TCL năm 2023 và Sony năm 2025.
Một mẫu LG QNED 8K. Ảnh: WhatGear
LG là tên tuổi lớn tiên phong trong lĩnh vực TV 8K khi giới thiệu nguyên mẫu đầu tiên năm 2018, sau đó tung ra dòng OLED Z9 88 inch năm 2019. Hãng tiếp tục làm mới dòng 8K với ZX năm 2020, bổ sung thêm tùy chọn 77 inch và cập nhật hàng năm trong ba năm tiếp theo với Z1 (2021), Z2 (2022) và cuối cùng là Z3 (2023). Còn trong năm 2024 và 2025, LG gần như "bỏ quên" dòng sản phẩm 8K trước khi đưa ra quyết định dừng hoàn toàn.
Samsung là thương hiệu cuối cùng còn theo đuổi TV 8K nhưngcông ty cũng thể hiện sự thiếu nhiệt huyết, theo HDTVtest. Vài năm trước, hãng bán ra nhiều mẫu 8K với các mức giá khác nhau, nhưng đến năm ngoái chỉ còn một mẫu cao cấp duy nhất trình làng. Năm nay, hãng thậm chí không trưng bày TV 8K mới tại triển lãm CES mà tập trung vào dòng QD-OLED và RGB LED mới nhất
Phần cứng đi trước, nội dung "mất tích"
Sau 8 năm trình làng và hơn 6 năm thương mại hóa, sự cách biệt giữa phần cứng và nội dung 8K vẫn quá lớn. Trừ YouTube có một số ít video về phong cảnh đạt chuẩn này, đa số nền tảng streaming lớn còn lại như Netflix, Disney+, Amazon Video hay các đài truyền hình chưa có kế hoạch phát sóng 8K.
Hầu hết phim điện ảnh và truyền hình hiện được quay ở độ phân giải 4K vì nó đã trở thành tiêu chuẩn chung toàn ngành. Chuyển đổi sang 8K đòi hỏi mức đầu tư khổng lồ vào máy quay, dung lượng bộ nhớ lưu trữ, xử lý hậu kỳ trong khi chi phí băng thông để phát trên các nền tảng trực tuyến lớn gấp nhiều lần.
Sau thời gian đầu hứa hẹn về tương lai phổ biến nội dung 8K, các hãng lớn buộc phải chuyển sang quảng cáo về công nghệ nâng cấp hình ảnh (upscaling) từ Full HD, 4K lên 8K để tận dụng TV thế hệ mới. Tuy nhiên, sự khác biệt giữa cùng một nội dung 4K phát trên TV 4K và 8K được các chuyên gia đánh giá không đủ chênh lệch để kích thích người dùng "móc hầu bao".
Phần lớn nội dung 8K mà người dùng có thể xem là video phong cảnh trên YouTube. Ảnh: Tuấn Hưng
Rào cản hạ tầng và trải nghiệm người dùng
Không chỉ trong sản xuất, cung cấp băng thông máy chủ từ các nhà sản xuất, người dùng cũng cần tốc độ internet ổn định tối thiểu 50-100 Mb/giây để stream nội dung 8K. Đây là con số chưa phổ biến ở quy mô hộ gia đình trên toàn thế giới, đặc biệt là đa số chúng được truyền phát từ các máy chủ đặt ở nước ngoài.
Tuy nhiên, nếu so với rào cản đến từ chính người dùng, tốc độ stream chỉ là vấn đề nhỏ mà các hãng phải đối mặt. Theo Abit, giới hạn sinh học là thứ công nghệ 8K khó vượt qua. Khi ở khoảng cách xem thông thường (2-3 m), mắt người khó phân biệt sự khác nhau giữa 4K và 8K trên kích thước màn hình phổ biến (65-75 inch). 8K chỉ thực sự có ý nghĩa với màn hình trên 100 inch. Trong khi đó, nhu cầu của người tiêu dùng với kích thước này rất thấp, dù giá đã rẻ hơn theo từng năm.
Ở khoảng cách nhìn thông thường, người dùng khó phân biệt TV 4K và 8K với kích thước dưới 100 inch. Ảnh: BingLee
Giá cao, doanh số chạm đáy
Sau nhiều năm kỳ vọng, các số liệu thị trường cho thấy TV 8K chiếm chưa đến 1% thị phần toàn cầu. Đa số sản phẩm bán ra đều được coi là mặt hàng xa xỉ với giá dao động 10.000-25.000 USD, gấp hàng chục lần TV 4K thông thường. TV 8K có khoảng 33 triệu điểm ảnh, gấp bốn lần so với TV 4K và việc sản xuất một tấm nền như vậy không đơn giản là bổ sung điểm ảnh mà còn phải đảm bảo tỷ lệ lỗi đúng tiêu chuẩn. Chỉ với vài điểm ảnh lỗi, tấm nền sẽ bị loại bỏ hoặc hạ cấp, tất cả được tính vào giá và mức giá càng lớn nếu lượng sản xuất càng nhỏ.
Các dây chuyền TV tân tiến nhất hiện nay là Gen 10.5 như của BOE hay CSOT đã giúp tối ưu việc cắt tấm nền lớn 75-85 inch, nhưng đầu tư dây chuyền tương tự cho 8K tốn quá nhiều so với mức tiêu thụ thực tế. Các nhà sản xuất cho biết sản lượng còn rất xa mới đạt đến điểm rơi của "kinh tế quy mô" để tối ưu chi phí, giá thành đầu ra.
Quy định tiêu chuẩn năng lượng khắt khe của châu Âu
Quy định dán nhãn năng lượng thiết bị gia dụng phổ biến nhất được Liên minh châu Âu (EU) cập nhật tháng 3/2021. Trong đó, nhiều mẫu TV phải sử dụng loại năng lượng thấp (nhãn G). Tuy nhiên, từ 1/3/2023, các yêu cầu còn khắt khe hơn liên quan đến mức tiêu thụ điện năng tối đa mà TV mới sản xuất phải tuân thủ.
Với quy định của EU, đa số TV 8K không đạt điều kiện để thông quan do điện năng tiêu thụ thường gấp đôi so với TV 4K cùng kích thước. Để đáp ứng, các hãng phải giảm độ sáng hoặc đầu tư công nghệ tấm nền đắt đỏ để giữ các thông số cũ, khiến giá TV 8K tiếp tục tăng cao.
Một mẫu TV 8K của Samsung tại IFA 2022. Ảnh: Twice
Sau gần 8 năm ra mắt, từ chỗ là công nghệ được săn đón và nhiều hãng đặt cược, TV 8K trở thành "con rơi" tương tự công nghệ 3D trước đây. Sự thờ ơ của người dùng trong khi các tiêu chuẩn bị thắt chặt khiến các hãng dần mất động lực với công nghệ này.
Các chuyên gia dự đoán TV 8K có thể không biến mất hoàn toàn nhưng sẽ xuất hiện ở thị trường ngách, tồn tại với các dòng kích thước rất lớn như dùng công nghệ microLED hoặc phục vụ chuyên cho đồ họa, y tế, bảo tàng. Trong khi đó, TV 4K vẫn sẽ là động lực chính của thị trường, tập trung vào nâng cấp thông số kỹ thuật như tần số quét cao (144, 240 Hz) để phục vụ game thủ thay vì chạy đua độ nét cao.
Tuấn Hưng
