Những ngày cuối tháng Chạp, nhiều gia đình Hà Nội vẫn giữ thói quen tự tay chuẩn bị mâm cỗ cúng ông Công ông Táo như một nghi thức khởi đầu cho không khí Tết. Với chị Vũ Thu Hương (sinh năm 1985, kinh doanh xuất nhập khẩu), việc nấu nướng, sắp đặt mâm lễ không chỉ là phong tục mà còn là niềm vui, cách chị chăm sóc gia đình và lưu giữ nếp nhà.
Mâm lễ gồm mâm cỗ mặn, mâm bánh trái, chè ngọt, mâm ngũ quả, nậm rượu nếp cái hoa vàng, hũ gạo, hũ muối, ba con cá chép và ba bộ mũ áo Táo quân. Các phần được bày cân đối, hài hòa, thể hiện sự chu đáo và thành tâm trong ngày tiễn Táo quân về chầu trời.
Mâm cỗ mặn gồm nhiều món quen thuộc trong bữa cỗ Tết miền Bắc như gà luộc lá chanh, tôm hấp nước dừa, giò lụa Ước Lễ, chả cốm non, chả hoa ngũ sắc, nem hải sản, thịt đông... cùng hai món canh là canh bóng thả và canh măng khô nấu sườn móng.
Đĩa xôi gấc tạo hình cá chép là điểm nhấn của mâm cỗ. Hình ảnh cá chép tượng trưng cho sự may mắn, thăng tiến và hanh thông trong năm mới, thường được nhiều gia đình lựa chọn trong các mâm lễ cuối năm.>> Cách làm
Canh bóng thả là món canh "đinh" của mâm cỗ Hà Nội. Bát canh có nước dùng trong, vị ngọt thanh từ nước luộc gà và tôm khô, kết hợp bóng bì, súp lơ, cà rốt, nấm hương, mọc giò. Các nguyên liệu được luộc riêng, thả vào bát rồi chan nước dùng sôi để giữ màu sắc tươi, vị giòn ngọt tự nhiên.>> Cách làm
Nem cua bể sau khi rán có lớp vỏ giòn, nhân hải sản thơm ngọt, thường được cắt đôi hoặc cắt ba và dùng kèm rau sống.>> Cách làm
Thịt đông được nấu từ chân giò rút xương, tai heo, bì heo cùng nấm hương, mộc nhĩ. Khi để nguội, thịt đông lại trong veo như thạch, ăn mát, giòn nhẹ, rất hợp với tiết trời lạnh cuối năm. Món ăn này thường chỉ xuất hiện vào dịp Tết miền Bắc.>> Cách làm
Chả cốm được làm từ giò sống, thịt vai và cốm non, hấp chín rồi rán vàng. Miếng chả có lớp vỏ vàng nhẹ, bên trong mềm, thơm mùi cốm. Đây là món ăn mang đậm hương vị Hà Nội, thường xuất hiện trong mâm cỗ lễ và bữa cơm sum họp cuối năm.>> Cách làm
Khác với các loại chả thông thường, chả hoa ngũ sắc cần nhiều công đoạn để tạo hình, bù lại thành phẩm có mặt cắt bắt mắt, dễ bày mâm trong những dịp cúng lễ.>>Cách làm
Canh măng khô là món không thể thiếu trong mâm cỗ Tết truyền thống. Măng được ngâm, luộc kỹ để loại bỏ vị đắng, sau đó ninh cùng sườn hoặc móng giò cho nước canh ngọt thanh, đậm đà. Món canh ăn nóng, béo nhẹ, giúp cân bằng vị cho mâm cỗ nhiều món đạm.>> Cách làm
Món hạnh nhân xào thập cẩm giúp mâm cỗ có thêm vị bùi và rau củ, ăn nhẹ hơn các món thịt.>> Cách làm
Bánh chưng xanh với lớp nếp dẻo, nhân đậu - thịt là món không thể thiếu trong mâm cỗ Tết.
Gia đình lựa chọn các loại quả quen thuộc như bưởi, phật thủ, nho, táo, quýt để bày mâm ngũ quả, hướng tới sự giản dị, tự nhiên và ý nghĩa cầu tài lộc, bình an trong năm mới.
Phạm Linh
