TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, cho hay không khí lạnh và ẩm là tác nhân kích ứng trực tiếp đối với đường thở vốn đã rất nhạy cảm của người bệnh hen.
Khi hít phải khí lạnh, đường thở dễ bị co thắt, niêm mạc phế quản phù nề và tiết dịch nhầy nhiều hơn, dẫn đến các triệu chứng khò khè, khó thở và tức nặng ngực. Ngoài ra, mùa lạnh cũng là thời điểm các loại virus gây nhiễm khuẩn đường hô hấp phát triển mạnh, đây chính là "ngòi nổ" làm bùng phát các cơn hen cấp tính nguy hiểm.
Bệnh nhân hen thăm khám tại Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh: Kim Long
Để bảo vệ đường hô hấp và kiểm soát tốt bệnh hen, người bệnh cần thực hiện 5 nguyên tắc sau:
Giữ ấm cơ thể đúng cách: Không chỉ mặc đủ ấm khi ra ngoài, người bệnh cần đặc biệt chú ý giữ ấm vùng cổ, ngực và mũi. Nên đeo khẩu trang khi ra khỏi nhà để làm ấm luồng không khí trước khi đi vào phổi.
Duy trì thuốc dự phòng: Sai lầm lớn nhất của người bệnh là tự ý bỏ thuốc khi thấy sức khỏe ổn định. Thuốc dự phòng (thường là dạng xịt/hít) giúp ổn định tình trạng viêm đường thở. Hãy đảm bảo bạn luôn dùng thuốc đúng liều và đúng kỹ thuật hít theo chỉ dẫn của bác sĩ.
Vệ sinh môi trường sống: Mùa lạnh mọi người thường đóng kín cửa, tạo điều kiện cho nấm mốc và mạt bụi nhà phát triển. Hãy đảm bảo nhà cửa luôn khô ráo, sạch sẽ, tránh dùng rèm, thảm, những vật dụng bắt bụi hoặc nuôi thú cưng trong phòng ngủ.
Tránh các tác nhân kích ứng đường thở: Hạn chế tiếp xúc với khói hương, khói thuốc lá, mùi hóa chất nồng hắc, phấn hoa và đặc biệt là tránh để cơ thể bị nhiễm lạnh đột ngột.
Chế độ dinh dưỡng và vận động: Ăn uống đủ chất để tăng cường sức đề kháng. Khi tập thể dục, nên chọn thời điểm nắng ấm, tập trong nhà và khởi động kỹ trước khi tập, không tập quá sức.
TS Trường cho hay cơn hen cấp có thể diễn biến rất nhanh và đe dọa tính mạng. Người lên cơn hen cấp sẽ khó thở dữ dội, họ phải ngồi ngả người ra trước, chống tay để thở, không thể nằm xuống được.
Người bệnh cũng nói năng khó khăn bởi khó thở đến mức không thể nói được câu dài, chỉ nói được từng từ đứt quãng. Thuốc cắt cơn không còn tác dụng. Môi, đầu ngón tay, ngón chân chuyển sang màu xanh tím. Thậm chí người bệnh còn rối loạn ý thức, có biểu hiện lo lắng, hốt hoảng, lờ đờ hoặc lịm đi, ngủ gà. Vì vậy, người bệnh và người nhà cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu của bệnh để đi cấp cứu kịp thời.
Lê Nga
