Trong những ngày làm việc căng thẳng, thiếu ngủ hoặc cần tập trung cao độ, nước tăng lực thường được nhiều người lựa chọn như một “cứu cánh” nhanh chóng. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn: uống nước tăng lực có hại không, và làm thế nào để sử dụng đúng cách nhằm hỗ trợ tỉnh táo, tăng năng suất làm việc mà không gây áp lực cho cơ thể?
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, bản thân nước tăng lực không phải là “xấu”, vấn đề nằm ở cách và thời điểm sử dụng.
Vì sao nước tăng lực giúp tỉnh táo?
Theo Healthline, hầu hết các loại nước tăng lực đều chứa caffeine, đường hoặc chất tạo ngọt, cùng các hợp chất như taurine, vitamin nhóm B. Trong đó, caffeine là thành phần chính giúp kích thích hệ thần kinh trung ương, làm giảm cảm giác buồn ngủ, cải thiện khả năng tập trung và phản xạ trong thời gian ngắn.
Vitamin nhóm B, đặc biệt là B3, B6 và B12, tham gia vào quá trình chuyển hóa năng lượng của tế bào, giúp cơ thể sử dụng hiệu quả hơn năng lượng từ thực phẩm. Healthline cho biết, với những người đang mệt mỏi do thiếu ngủ hoặc làm việc trí óc kéo dài, sự kết hợp giữa caffeine và vitamin B có thể giúp cảm thấy tỉnh táo và làm việc hiệu quả hơn trong ngắn hạn.
Lưu ý quan trọng về liều lượng caffeine
Theo Mayo Clinic, người trưởng thành khỏe mạnh không nên tiêu thụ quá 400mg caffeine mỗi ngày từ tất cả các nguồn, bao gồm cà phê, trà, nước tăng lực và socola. Trong khi đó, một lon nước tăng lực phổ biến có thể chứa từ 80 đến hơn 200mg caffeine, tùy loại.
Vì vậy, nếu đã uống cà phê hoặc trà trong ngày, cần tính toán tổng lượng caffeine nạp vào để tránh vượt ngưỡng an toàn. Uống quá nhiều caffeine có thể gây hồi hộp, tim đập nhanh, lo âu, run tay và rối loạn giấc ngủ, theo WebMD.
Thời điểm uống quyết định lợi hay hại
Một trong những sai lầm phổ biến là uống nước tăng lực vào buổi tối hoặc sát giờ đi ngủ. WebMD cho biết caffeine có thể tồn tại trong cơ thể từ 4 đến 6 giờ, thậm chí lâu hơn ở người nhạy cảm. Việc uống nước tăng lực muộn có thể khiến bạn khó ngủ, ngủ không sâu, dẫn đến mệt mỏi kéo dài vào ngày hôm sau.
Thời điểm phù hợp hơn là vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, khi cơ thể bắt đầu giảm tỉnh táo. Uống nước tăng lực như một biện pháp hỗ trợ tạm thời, không nên coi đó là giải pháp thay thế cho giấc ngủ.
Không dùng nước tăng lực để “chống” thiếu ngủ kéo dài
Theo Healthline, nước tăng lực có thể giúp tỉnh táo trong ngắn hạn nhưng không thể bù đắp cho tình trạng thiếu ngủ mạn tính. Lạm dụng nước tăng lực để làm việc xuyên đêm hoặc liên tục nhiều ngày có thể khiến cơ thể rơi vào vòng xoáy mệt mỏi – kích thích – kiệt sức.
Giấc ngủ đầy đủ, chế độ ăn cân bằng và vận động hợp lý vẫn là nền tảng quan trọng nhất để duy trì năng suất làm việc lâu dài.
Ai nên thận trọng khi uống nước tăng lực?
Mayo Clinic và WebMD đều khuyến cáo phụ nữ mang thai, người mắc bệnh tim mạch, cao huyết áp, rối loạn lo âu hoặc nhạy cảm với caffeine nên hạn chế hoặc tránh sử dụng nước tăng lực. Với những nhóm này, caffeine có thể làm trầm trọng hơn các triệu chứng sẵn có.
Ngoài ra, không nên kết hợp nước tăng lực với rượu, vì caffeine có thể che lấp cảm giác say, làm tăng nguy cơ uống quá nhiều rượu và gây rủi ro cho tim mạch và thần kinh, theo CDC Hoa Kỳ.
Khi sử dụng điều độ, đúng thời điểm và trong giới hạn an toàn, nước tăng lực có thể đóng vai trò như một công cụ hỗ trợ tỉnh táo, giúp cải thiện hiệu suất làm việc trong những tình huống cần tập trung cao. Điều quan trọng là lắng nghe cơ thể, không lạm dụng và luôn nhớ rằng không có loại đồ uống nào thay thế được giấc ngủ và lối sống lành mạnh.
(Tổng hợp)
