Đột quỵ ban đêm tăng mạnh, bác sĩ cảnh báo: Dù ở độ tuổi nào, trước khi ngủ cũng cần nhớ '5 không'

Theo các số liệu thống kê, thời gian cao điểm của các ca đột quỵ (tai biến mạch máu não) thường tập trung vào ban đêm, đặc biệt là khoảng từ nửa đêm đến sáng sớm. Nguyên nhân chủ yếu là do trạng thái sinh lý cơ thể thay đổi khi ngủ: huyết áp dao động, độ nhớt của máu tăng cao và tốc độ lưu thông máu chậm lại.

Đối với người trung niên, người cao tuổi và những người có bệnh nền như cao huyết áp, mỡ máu cao, tiểu đường, rủi ro này còn lớn hơn gấp bội. Để phòng ngừa "tử thần" ghé thăm lúc nửa đêm, các chuyên gia y tế khuyên bạn cần ghi nhớ 5 điều không làm trước khi đi ngủ.

Ảnh minh họa

5 điều không nên làm trước khi đi ngủ để phòng tránh đột quỵ

1. Không ăn quá no, đặc biệt là đồ nhiều dầu mỡ, muối mặn

Nhiều người có thói quen ăn tối thịnh soạn hoặc ăn đêm trước khi ngủ. Tuy nhiên, việc nạp quá nhiều thực phẩm dầu mỡ và muối mặn sẽ làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến độ lưu động của máu.

Nguy cơ: Muối và dầu mỡ khiến huyết áp tăng, máu trở nên đặc hơn, dễ hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn mạch máu não.

Lời khuyên: Nên ăn thanh đạm. Nếu thấy đói, hãy chọn trái cây hoặc rau củ nhẹ nhàng để tránh gây áp lực cho hệ tim mạch.

2. Không vận động mạnh hoặc làm việc quá sức

Vận động là tốt, nhưng tập thể dục cường độ cao vào buổi tối sẽ khiến nhịp tim tăng nhanh, huyết áp vọt lên cao và cơ thể rơi vào trạng thái hưng phấn quá mức, khó đi vào giấc ngủ sâu.

Nguy cơ: Cơ thể mệt mỏi tích tụ không được giải phóng kịp thời cộng với áp lực tim mạch tăng đột ngột có thể dẫn đến vỡ hoặc tắc mạch máu.

Lời khuyên: Buổi tối chỉ nên đi dạo nhẹ nhàng hoặc kéo giãn cơ (stretching) để hỗ trợ lưu thông máu và giúp giấc ngủ ngon hơn.

3. Không hút thuốc lá và uống rượu bia

Thuốc lá và rượu bia là "kẻ thù" số một của hệ tim mạch, tác động của chúng càng trở nên rõ rệt hơn vào ban đêm.

Nguy cơ: Chất độc trong thuốc lá làm co thắt mạch máu, trong khi rượu bia khiến máu đậm đặc và huyết áp mất ổn định. Sự kết hợp này trước khi ngủ làm tăng đáng kể nguy cơ hình thành huyết khối (cục máu đông).

Lời khuyên: Tuyệt đối không chạm vào thuốc lá, rượu bia trước giờ ngủ để bảo vệ mạch máu và nâng cao chất lượng giấc ngủ.

4. Không tự ý dừng thuốc huyết áp hoặc lạm dụng thuốc ngủ

Đây là sai lầm chết người của nhiều bệnh nhân mắc bệnh mãn tính.

Nguy cơ: Ngừng thuốc huyết áp trước khi ngủ có thể khiến huyết áp tăng vọt đột ngột lúc nửa đêm gây vỡ mạch máu não. Ngược lại, việc tự ý dùng thuốc ngủ quá liều có thể gây ức chế hô hấp hoặc ảnh hưởng đến chuyển hóa tim mạch.

Lời khuyên: Bệnh nhân phải tuyệt đối tuân thủ đơn thuốc của bác sĩ, không được tự ý tăng giảm liều lượng hay ngưng thuốc đột ngột.

5. Không để cảm xúc kích động mạnh và tránh thức khuya

Áp lực cuộc sống khiến nhiều người trăn trở, lo âu vào buổi tối. Cảm xúc tiêu cực kích hoạt phản ứng căng thẳng của cơ thể, làm co mạch và tăng gánh nặng cho tim.

Nguy cơ: Thức khuya làm rối loạn đồng hồ sinh học, suy giảm hệ miễn dịch và khiến hệ tim mạch không có thời gian phục hồi, dẫn đến nguy cơ đột quỵ tăng cao.

Lời khuyên: Giữ tinh thần thư thái, tránh xem các chương trình gây kích động trước khi ngủ. Ngủ đúng giờ để cơ thể được chữa lành.

Phòng bệnh hơn chữa bệnh

Chỉ cần thay đổi những thói quen nhỏ trước khi đi ngủ, bạn đã có thể xây dựng một "lá chắn" vững chắc cho mạch máu não của mình. Đặc biệt với những người có nhóm nguy cơ cao (cao huyết áp, tiểu đường...), việc duy trì lối sống lành mạnh là chìa khóa để bảo vệ món quà quý giá nhất: Sức khỏe.

Những thời điểm dễ xảy ra biến cố sức khỏe

BSCKII. Nguyễn Tiến Dũng - Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai lưu ý người dân, đặc biệt là người cao tuổi và người có bệnh lý nền (cao huyết áp, tiểu đường, tim mạch,…), cần cẩn trọng vào các mốc thời gian:

Sáng sớm khi vừa thức dậy: Đây là lúc cơ thể chuyển từ trạng thái nghỉ ngơi sang hoạt động, do chênh lệch nhiệt độ quá lớn giữa trong và ngoài phòng, cơ thể sẽ phản ứng thích nghi gây huyết áp thường tăng cao. Việc bật dậy quá nhanh và tiếp xúc ngay với luồng khí lạnh có thể gây biến cố nghiêm trọng.

Khi đi vệ sinh đêm: Thay đổi môi trường từ chăn ấm ra nhà vệ sinh lạnh lẽo mà không mặc đủ ấm có thể là tác nhân gây co mạch đột ngột.

Khi tắm rửa: Tắm nước quá lạnh hoặc tắm quá muộn vào ban đêm cũng là yếu tố nguy cơ cao.

5 nguyên tắc "vàng" để phòng ngừa đột quỵ từ chuyên gia

Để bảo vệ sức khỏe, phòng ngừa đột quỵ nhất là khi trời chuyển lạnh, BSCKII. Nguyễn Tiến Dũng khuyến cáo người dân thực hiện tốt các biện pháp sau:

Giữ ấm cơ thể đúng cách: Luôn mặc đủ ấm, đặc biệt là các vị trí quan trọng như đầu, cổ, ngực và bàn chân. Khi ra ngoài, đừng quên đội mũ, quàng khăn và đeo khẩu trang.

Nguyên tắc "chậm lại 3 phút": Khi thức dậy vào buổi sáng, không nên bước xuống giường ngay. Hãy nằm lại trên giường khoảng 3-5 phút, cử động tay chân, xoa mặt để cơ thể thích nghi, sau đó mới từ từ ngồi dậy và mặc thêm áo ấm trước khi bước ra khỏi phòng.

Kiểm soát huyết áp và bệnh lý nền: Người có tiền sử cao huyết áp cần tuân thủ tuyệt đối việc dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc hoặc thay đổi liều lượng. Nên có máy đo huyết áp tại nhà để theo dõi thường xuyên.

Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt khoa học:

- Hạn chế tối đa rượu bia và thuốc lá (rượu gây giãn mạch ảo, sau đó co mạch mạnh, rất nguy hiểm).

- Giảm muối trong khẩu phần ăn.

- Uống đủ nước (nước ấm), tránh ăn thức ăn quá lạnh.

- Tập thể dục nhẹ nhàng trong nhà thay vì ra ngoài trời quá sớm khi sương muối còn nhiều.