Thông tin được TS.BS Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương chia sẻ nhân Ngày Thế giới phòng chống lao, hôm 24/3. Theo ông, định hướng của Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị là chuyển trọng tâm từ "chữa bệnh" sang "phòng bệnh", lấy y tế cơ sở làm nền tảng. Tuy nhiên, hiện nay sàng lọc lao vẫn chưa nằm trong danh mục khám sức khỏe ban đầu hay định kỳ.
Đề xuất đưa ra trong bối cảnh Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp Việt Nam đứng thứ 12 trong 30 nước có gánh nặng bệnh lao cao nhất và thứ 10 về lao kháng thuốc. Năm 2025, hệ thống y tế toàn quốc phát hiện hơn 119.000 ca, mới đáp ứng 63% số ca mắc ước tính. Khoảng trống 37% người mang vi khuẩn chưa lộ diện đang tạo ra nguy cơ lây lan âm thầm rất lớn trong cộng đồng. Trong đó, khu vực phía Nam chiếm tới 60% tổng số ca bệnh cả nước, đòi hỏi Chính phủ và các địa phương phải rót thêm nguồn lực đầu tư khẩn cấp.
Một bệnh nhân điều trị tại Bệnh viện Phổi Trung ương. Ảnh: Thu Hương
Theo phương án mới, các cơ sở y tế sẽ chụp X-quang ngực cho người dân khi đi khám định kỳ, giải quyết triệt để tình trạng gần 40% người mang mầm bệnh không thể hiện triệu chứng ra bên ngoài. Bác sĩ tuyến cơ sở tiếp tục chỉ định xét nghiệm GeneXpert cho những trường hợp nghi ngờ. Tiến sĩ Lượng khẳng định mạng lưới y tế hiện nay hoàn toàn đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ quy mô lớn này. Các bệnh viện và trung tâm y tế toàn quốc đã sở hữu lượng lớn máy X-quang thường và kỹ thuật số. Riêng Chương trình chống lao Quốc gia đang trực tiếp quản lý 45 xe lưu động và 250 máy X-quang, sẵn sàng tỏa đi khắp các tỉnh thành.
Bệnh lao hiện nay chữa khỏi hoàn toàn nếu y bác sĩ phát hiện sớm và áp dụng đúng phác đồ. Việt Nam đang đạt tỷ lệ điều trị thành công khoảng 90%, vượt mức trung bình 88% của toàn cầu. Tiến sĩ Lượng nhấn mạnh quỹ thời gian để đạt mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030 chỉ còn chưa đầy 5 năm. Việc bổ sung hạng mục tầm soát vào quy trình kiểm tra sức khỏe thường niên đóng vai trò bước đi then chốt để tiết kiệm chi phí điều trị và bảo vệ cộng đồng. Tuy nhiên, các chuyên gia khẳng định hệ thống y tế chỉ hiện thực hóa mục tiêu này khi các cấp quản lý cam kết mạnh mẽ, phân bổ nguồn tài chính ổn định và phối hợp nhịp nhàng giữa các ban ngành.
Lê Nga
