Chế độ ăn keto điều trị động kinh kháng thuốc

Chế độ ăn keto (còn gọi chế độ dinh dưỡng sinh ceton) là một trong 4 phương pháp điều trị bệnh động kinh, theo hướng dẫn của Bộ Y tế, bên cạnh điều trị bằng thuốc chống động kinh, phẫu thuật động kinh và kích thích dây thần kinh phế vị. Với trường hợp động kinh kháng thuốc hay kháng trị, chế độ ăn keto được xem là một liệu pháp đầy triển vọng trong các chiến lược không dùng thuốc.

Vai trò của chế độ ăn keto trong điều trị động kinh kháng thuốc

Theo "Hướng dẫn chế độ dinh dưỡng sinh ceton cho người bệnh động kinh kháng thuốc" của Bộ Y tế, chế độ dinh dưỡng sinh ceton là một phương pháp điều trị bằng chế độ dinh dưỡng đặc biệt, có hàm lượng chất béo rất cao, protein ở mức trung bình và lượng carbohydrate rất thấp. Chế độ này thúc đẩy quá trình "ketosis" - một trạng thái trong đó cơ thể đốt cháy chất béo thay vì carbohydrate để tạo năng lượng. Việc sử dụng chế độ dinh dưỡng sinh ceton trong điều trị bệnh động kinh kháng thuốc được áp dụng cách đây hơn 100 năm, được ghi nhận là mang đến hiệu quả giúp giảm ít nhất hơn 50% số cơn giật ở những người bệnh không còn đáp ứng với thuốc. Chế độ ăn này được chỉ định cho bệnh động kinh kháng thuốc dưới sự kiểm soát của chuyên gia y tế.

Nhiều nghiên cứu lâm sàng cho thấy, quá trình ketosis tạo ra những thay đổi tích cực trong hoạt động điện học của não bộ, từ đó giúp làm giảm tần suất các cơn co giật. Chế độ ăn keto giúp khoảng 10-20% bệnh nhi không còn đáp ứng với thuốc có thể ngưng hoàn toàn cơn giật. Ở người trưởng thành, tỷ lệ giảm ít nhất là 50% số cơn giật dao động từ 22-70% với chế độ keto cổ điển và 12-67% với biến thể MAD (chế độ ăn Atkins cải tiến). Một số trường hợp ghi nhận tình trạng hết cơn giật hoàn toàn.

Gợi ý một ngày thực đơn của chế độ ăn keto. Ảnh: Huyền My

Chế độ ăn keto có thể được áp dụng theo ba hình thức. Thứ nhất là bữa ăn keto, được tạo nên bởi sự kết hợp giữa thực phẩm và các nguyên liệu giàu chất béo, hoặc pha từ các công thức giàu béo, hoặc sữa thông thường kết hợp với thành phần giàu chất béo.

Thứ hai là sử dụng thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt (Food for special dietary uses) hay thực phẩm dinh dưỡng y học (medical food) keto uống liền. Các công thức keto dạng uống liền này có vai trò quan trọng để đảm bảo cung cấp đúng tỷ lệ keto mục tiêu theo yêu cầu điều trị, giảm tác dụng phụ, đồng thời hỗ trợ sự tuân thủ chế độ ăn và mang lại sự thuận tiện đáng kể cho người bệnh và người chăm sóc.

Thứ ba là kết hợp linh hoạt giữa bữa ăn keto và thực phẩm dinh dưỡng y học keto uống liền, tùy theo tình trạng dinh dưỡng, bệnh lý và khả năng tuân thủ của từng bệnh nhân.

Dầu ăn là một trong những nguyên liệu thường dùng trong thực đơn keto. Ảnh: Huyền My

Thực phẩm dinh dưỡng y học keto uống liền

Chế độ ăn keto chứa hàm lượng chất béo rất cao, nếu chế biến không đúng cách sẽ dễ gây ngán, khó ăn, dẫn đến không tuân thủ phác đồ điều trị. Bên cạnh đó, việc chuẩn bị bữa ăn keto đòi hỏi người chăm sóc đầu tư nhiều thời gian và công sức.

Tại nhiều quốc gia phát triển, để khắc phục khó khăn này, các sản phẩm thực phẩm dinh dưỡng y học keto uống liền đã được nghiên cứu và ứng dụng, giúp bệnh nhân dễ dàng tuân thủ, hướng tới giảm liều hoặc ngưng thuốc chống động kinh, tăng cường hòa nhập với cuộc sống bình thường, đồng thời giảm gánh nặng cho người chăm sóc.

Với thế mạnh hơn 100 năm trong nghiên cứu và ứng dụng "Khoa học về Axit amin" (AminoScience), Tập đoàn Ajinomoto cùng Công ty Ajinomoto Cambrooke (thành viên của Tập đoàn Ajinomoto tại Mỹ) đã phát triển các sản phẩm thực phẩm dinh dưỡng y học KetoVie dùng trong điều trị động kinh kháng thuốc.

Thực phẩm dinh dưỡng y học KetoVie 4:1 hương vani. Ảnh: Huyền My

Mới đây, Ajinomoto Việt Nam đã đưa thực phẩm dinh dưỡng y học KetoVie 4:1 - hương vani về thị trường Việt Nam. Sản phẩm dạng lỏng được thiết kế như một bữa ăn tiện lợi (có thể sử dụng làm bữa sáng, bữa trưa, hoặc bữa tối), từ đó giúp chế độ ăn của bệnh nhân động kinh thêm đa dạng, thuận tiện, để bệnh nhân dễ dàng tuân thủ phác đồ điều trị sử dụng chế độ ăn keto, hướng đến cuộc sống bình thường cho bệnh nhân và gia đình.

Theo công bố của nhà sản xuất, sản phẩm được ghi nhận mang lại hiệu quả giảm cơn giật với 96% bệnh nhân giảm trên 50% số cơn động kinh sau hơn 3 tháng điều trị, 20% bệnh nhân hết hoàn toàn cơn động kinh sau hơn 3 tháng điều trị

Sản phẩm được thiết kế gồm những thành phần quan trọng đối với chế độ ăn keto, như đạm whey giúp cải thiện vấn đề làm rỗng dạ dày chậm và trào ngược; chất béo tryglyceride chuỗi trung bình (MCT) được khuyến nghị bổ sung trong chế độ ăn keto; chất xơ giúp cải thiện tình trạng táo bón; carnitine hỗ trợ quá trình sinh ceton giúp chống co giật; vitamin và khoáng chất tốt cho xương...

Ajinomoto Việt Nam hiện tổ chức các lớp hướng dẫn miễn phí về chế độ ăn keto. Tại đây, bệnh nhân và người nhà sẽ được chia sẻ những kiến thức và nguyên tắc, kỹ thuật để chế biến các món ăn keto giàu béo mà vẫn ngon miệng. Người tham gia cũng được trực tiếp thực hành nấu và thử vị món ăn keto cùng chuyên gia ẩm thực của Ajinomoto Việt Nam.

Một lớp hướng dẫn miễn phí về chế độ ăn keto. Ảnh: Huyền My

Thời gian qua, Ajinomoto Việt Nam theo đuổi nhiều sáng kiến đóng góp cho dinh dưỡng và sức khỏe người Việt, điển hình là Dự án Bữa ăn học đường, Chương trình Dinh dưỡng Bà mẹ và Trẻ em, hướng đến hiện thực hóa mục đích tồn tại của doanh nghiệp là "Góp phần mang đến sức khỏe và hạnh phúc cho người dân và xã hội Việt Nam thông qua việc cung cấp những sản phẩm chất lượng và sáng kiến có giá trị với nền tảng "Khoa học về Axit amin" (AminoScience).

Kim Anh