Thời gian gần đây, trên các nền tảng mạng xã hội lan truyền nhiều nội dung về "chế độ ăn chống viêm". Không ít bài viết cho rằng chỉ cần bổ sung một số thực phẩm như nghệ, gừng, các loại quả mọng, dầu ô liu hay trà xanh là có thể giúp cơ thể giảm viêm, từ đó phòng ngừa nhiều bệnh lý.
Những thông tin này khiến nhiều người tin rằng chỉ cần điều chỉnh một vài món trong bữa ăn hằng ngày là sức khỏe sẽ được cải thiện đáng kể. Tuy vậy, dưới góc độ khoa học dinh dưỡng, cách hiểu này chưa đầy đủ và cần được nhìn nhận đúng để tránh những ngộ nhận không cần thiết.
Chế độ ăn lành mạnh với cá hồi, rau xanh và các loại hạt giúp hỗ trợ sức khỏe toàn diện, thay vì phụ thuộc vào một thực phẩm riêng lẻ.
Viêm - phản ứng tự nhiên của cơ thể
Trao đổi với PV Gia đình & Xã hội, TS. Lê Thị Hương Giang ( Trưởng khoa Tiết chế dinh dưỡng - Bệnh viện 198 Bộ Công an) cho biết, viêm không phải lúc nào cũng có hại. Đây là phản ứng sinh lý bình thường của hệ miễn dịch khi cơ thể bị nhiễm trùng, chấn thương hoặc tổn thương mô. Nhờ có phản ứng viêm, cơ thể có thể tự bảo vệ và phục hồi.
Vấn đề đáng lo ngại là tình trạng viêm mức độ nhẹ nhưng kéo dài trong nhiều năm. Đây là yếu tố có liên quan đến hàng loạt bệnh mạn tính như béo phì, đái tháo đường, bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa.
Chế độ ăn uống và lối sống có ảnh hưởng đến tình trạng này, nhưng không có nghĩa là chỉ cần ăn "đúng thực phẩm" là có thể giải quyết triệt để.
Không có thực phẩm nào "chống viêm" một cách đơn lẻ
Các thực phẩm như nghệ, gừng, cá béo, quả mọng hay dầu ô liu đều chứa những thành phần có lợi cho sức khỏe. Khi được sử dụng trong một chế độ ăn cân đối, chúng có thể góp phần hỗ trợ hoạt động của cơ thể.
Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng không có thực phẩm nào chỉ cần bổ sung riêng lẻ là có thể "chống viêm" cho cơ thể.
Nếu một người vẫn duy trì thói quen ăn nhiều đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn, tiêu thụ nhiều nước ngọt nhưng lại thêm trà xanh hoặc gừng và cho rằng như vậy là đã "ăn chống viêm", thì đó là một cách hiểu sai lệch. Sức khỏe không phụ thuộc vào một món ăn riêng biệt, mà là kết quả của toàn bộ chế độ ăn trong thời gian dài.
Không có “siêu thực phẩm” nào thay thế được một chế độ ăn uống khoa học và lối sống lành mạnh lâu dài.
Hạn chế thực phẩm không lành mạnh là yếu tố then chốt
Theo TS Giang, nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng vấn đề lớn nhất của chế độ ăn hiện nay không phải là thiếu thực phẩm có lợi, mà là tiêu thụ quá nhiều thực phẩm không tốt cho sức khỏe.
Những thực phẩm cần được hạn chế bao gồm:
- Đồ chiên rán nhiều dầu mỡ
- Thức ăn nhanh
- Bánh kẹo và đồ uống chứa nhiều đường
- Thực phẩm chế biến công nghiệp
Việc sử dụng thường xuyên các nhóm thực phẩm này có thể làm gia tăng nguy cơ béo phì, rối loạn chuyển hóa và nhiều bệnh mạn tính khác. Nói một cách đơn giản, việc cắt giảm những thực phẩm không lành mạnh mang lại lợi ích lớn hơn nhiều so với việc cố tìm kiếm một loại thực phẩm "chống viêm".
Chế độ ăn nhiều thức ăn nhanh, đồ ngọt và nước uống có gas là một trong những nguyên nhân làm gia tăng tình trạng rối loạn chuyển hóa.
Chế độ ăn tốt cho sức khỏe thường rất giản dị
Các mô hình dinh dưỡng được chứng minh có lợi cho sức khỏe trên thế giới đều có những điểm chung tương đối rõ ràng:
- Tăng cường rau xanh và trái cây
- Ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt
- Bổ sung cá, đậu và các loại hạt
- Hạn chế đồ ngọt và thực phẩm chế biến sẵn
- Ăn vừa phải, tránh dư thừa năng lượng
Đây cũng chính là kiểu ăn uống truyền thống của nhiều gia đình Việt Nam trước đây: cơm – cá – rau – canh, tuy đơn giản nhưng đảm bảo cân đối dinh dưỡng.
Duy trì thói quen ăn uống hợp lý kết hợp vận động và nghỉ ngơi đầy đủ mới là chìa khóa bảo vệ sức khỏe.
"Bên cạnh dinh dưỡng, sức khỏe còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác trong lối sống. Những yếu tố như ngủ đủ giấc, vận động thường xuyên, duy trì cân nặng hợp lý, kiểm soát căng thẳng và không hút thuốc đều đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa bệnh tật. Nếu chỉ thay đổi chế độ ăn mà bỏ qua các yếu tố này, hiệu quả cải thiện sức khỏe sẽ bị hạn chế đáng kể" - TS. Lê Thị Hương Giang khuyến cáo.
Có thể thấy, "chế độ ăn chống viêm" thực chất chỉ là một cách diễn đạt khác của chế độ ăn lành mạnh và cân đối. Thay vì chạy theo những xu hướng dinh dưỡng phức tạp, người dân nên tập trung vào các nguyên tắc cơ bản như ăn đa dạng thực phẩm, tăng cường rau xanh và trái cây, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồng thời duy trì lối sống lành mạnh. Chính những thói quen tưởng chừng đơn giản này lại là nền tảng bền vững và hiệu quả nhất giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Ngoài ra, đối với những người đang mắc bệnh mạn tính như đái tháo đường, bệnh tim mạch, gout, gan nhiễm mỡ hoặc các bệnh tự miễn, chế độ ăn cần được tư vấn và xây dựng theo hướng cá thể hóa, phù hợp với tình trạng sức khỏe của từng người. Việc này nên được thực hiện bởi chuyên gia dinh dưỡng để bảo đảm hiệu quả và an toàn.
Chim câu hầm không phải cứ ăn là bổ: Có người càng ăn càng hại mà không biếtGĐXH - Chim câu hầm bổ thật nhưng không phải ai cũng hợp. Ăn sai cách còn dễ hại sức khỏe, nhất là với nhóm người này.
