Bác sĩ Phạm Thái Ngọc Long và điều dưỡng Trịnh Thiên Thanh, Khoa Cấp cứu Bệnh viện Quân y 175, trực tiếp hướng dẫn các nghệ sĩ và học sinh Trường THCS Thanh Sơn, xã Trà Cú, Vĩnh Long, cách xử trí khi gặp tình huống khẩn cấp. Hoạt động diễn ra ngày 10/3, trong khuôn khổ chương trình Trao tặng 25 thư viện sách nhân dịp 25 năm thành lập báo VnExpress.
"Sự bình tĩnh là yếu tố tiên quyết khi sơ cứu nạn nhân", bác sĩ Long mở đầu buổi hướng dẫn. Theo đó, quy trình cơ bản gồm bốn bước: đánh giá môi trường, kiểm tra tình trạng nạn nhân, gọi trợ giúp và đưa nạn nhân về tư thế hồi phục.
Trước tiên, người cứu cần quan sát xung quanh để đảm bảo khu vực an toàn. Sau đó, kiểm tra tình trạng nạn nhân bằng cách quan sát lồng ngực xem còn thở hay không, cảm nhận hơi thở ở mũi và bắt mạch ở cổ hoặc cổ tay. Nếu nạn nhân còn thở, tim còn đập nhưng không phản ứng khi gọi hỏi, cần nhanh chóng gọi người xung quanh hỗ trợ và liên hệ cấp cứu. Đưa nạn nhân về tư thế hồi phục là bước quan trọng để giữ thông thoáng đường thở, hạn chế nguy cơ sặc hoặc tắc nghẽn trong lúc chờ nhân viên y tế.
Các ca sĩ Hồ Đông Quan, LighT, SWAN (ngồi bên phải) và học sinh thực hành sơ cứu trong tình huống giả định một người bị tai nạn gãy tay, dưới sự hướng dẫn của bác sĩ Phạm Thái Ngọc Long (mặc áo blouse). Ảnh: Đức Đồng
Không khí sân trường như bùng nổ khi bước vào phần thực hành giả định, các học sinh hò reo khi những nghệ sĩ trực tiếp tham gia đóng vai người bị tai nạn gãy tay và "cứu hộ viên" - thực hành thao tác nẹp xương và gọi xe cấp cứu. Ca sĩ SWAN cầm nẹp còn LighT vừa cầm dải băng y tế, thoăn thoắt thao tác và hướng dẫn các "đồng sự" nhí: "Nẹp thế này nè, bác sĩ hướng dẫn như thế đó, mình phải cố định qua hai khớp gần vị trí gãy".
Theo bác sĩ Long, nguyên tắc quan trọng khi nẹp là cố định qua ít nhất hai khớp gần vị trí gãy bằng vải, dây băng hoặc vật liệu có sẵn. Ví dụ, nếu gãy cẳng tay, nẹp phải qua khớp khuỷu và cổ tay. Lưu ý, người không có chuyên môn không tự ý nắn xương. Xương gãy có thể sắc nhọn như mảnh vỡ thủy tinh, việc cố nắn có thể làm rách gân hoặc mạch máu, khiến chấn thương nặng hơn.
Các nghệ sĩ tham gia thực hành sơ cấp cứu và trao phần thưởng cho học sinh thực hành xuất sắc, tại lễ bàn giao thư viện do Quỹ Hy vọng - VnExpress tặng trường THCS Thanh Sơn, xã Trà Cú, tỉnh Vĩnh Long, ngày 10/3. Video: Công Khang - Trung Kiên
Bác sĩ Long cũng chỉ ra nhiều lầm tưởng tai hại trong sơ cứu dân gian. Người có dấu hiệu nghi đột quỵ - như bất tỉnh, yếu nửa người, méo miệng, nói khó, lú lẫn - cần đưa đến bệnh viện càng sớm càng tốt, thậm chí "đang ăn cơm cũng phải bỏ dở để đi ngay". Không trích máu đầu ngón tay, không châm cứu, không cho uống rượu hay ngậm chanh, sả...
Trường hợp bị rắn cắn, sai lầm phổ biến và nguy hiểm khi sơ cứu là buộc garo. Theo bác sĩ, buộc chặt phía trên vết thương (còn gọi buộc garo) có thể làm phần cơ thể này hoại tử nhanh hơn. Cũng không nên hút nọc độc bằng miệng, đập rắn lấy nọc bôi lên vết thương hay đắp lá, đất, bã thuốc lá. Cách xử trí đúng là rửa sạch vết thương dưới vòi nước chảy, ghi nhớ đặc điểm con rắn và nhanh chóng đưa nạn nhân đến bệnh viện.
Trường hợp chảy máu cam, không nên ngửa đầu ra sau mà cần ngồi hơi cúi người về phía trước, dùng tay bóp nhẹ hai cánh mũi để cầm máu, thở đều bằng miệng; có thể chườm đá lên vùng trán. Ngoài ra, người bị té ngã nghi gãy xương, lúc này nạn nhân cần nằm yên tại chỗ, không bưng bê hay lay gọi.
Ca sĩ Hồ Đông Quan đọc sách trong thư viện do VnExpress trao tặng Trường THCS Thanh Sơn, ngày 10/3. Ảnh: Đức Đồng
Sau một giờ thực hành sơ cứu sôi nổi và bổ ích, các ca sĩ biểu diễn nhiều ca khúc giao lưu cùng học sinh. Chương trình còn có sự góp mặt của ca sĩ Giana, Ssay Huỳnh, diễn viên Lãnh Thanh, MC Kiều Trương (Top 5 Hoa hậu Du lịch Việt Nam 2022).
Thư viện trường THCS Thanh Sơn tại xã Trà Cú, tỉnh Vĩnh Long, được Quỹ Hy Vọng - báo VnExpress xây dựng thuộc dự án Hành trình tri thức mở nhân kỷ niệm 25 năm thành lập báo. Dự án trao tặng 25 tủ sách cho 25 trường còn nhiều khó khăn, mỗi tủ sách gồm hơn 1.000 cuốn sách nhiều thể loại.
Thư viện trường Thanh Sơn có hơn 1.500 cuốn sách, được cải tạo từ một phòng học, với thiết kế hiện đại trong không gian mở và ba loại hình ngồi đọc sách giúp học sinh không bị ảnh hưởng cột sống. Thư viện được sự đồng hành hỗ trợ bởi Công ty Nestlé Việt Nam, Hệ sinh thái y tế Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh - Tiêm chủng VNVC - Dược phẩm ECO, Tập đoàn Thiên Long, Tập đoàn Hoa Sen, Công ty xây dựng - thương mại Kiến Thuận và Cát Mộc Group.
Lê Phương
