Tại hội thảo "Kinh doanh bền vững: Lợi thế mới - giá trị mới" ngày 6/1, ông Nguyễn Thế Tùng, Giám đốc điều hành Công ty TNHH Nông nghiệp sinh thái Trang trại Nữ Hoàng (Queen Farm) cho rằng cần có một tiêu chuẩn ESG riêng, phù hợp doanh nghiệp Việt.
Điều này xuất phát từ thực tế ông làm việc nhiều năm cùng nông dân người S'tieng, lượng kiến thức về tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị quốc tế "lớn như biển". Và hơn một năm trước khi tham dự cuộc thi về lĩnh vực ESG, ông Tùng mới thực sự hiểu các tiêu chuẩn này.
Ông Tùng nhấn mạnh tầm quan trọng của tư duy "Think global, act local" (Tư duy toàn cầu, hành động linh hoạt theo đặc thù địa phương) trong việc thiết lập chuẩn này. Tức là, việc tích hợp chọn lọc tiêu chí nước ngoài cần đảm bảo phù hợp với doanh nghiệp nội, giúp họ dễ tuân thủ, phát huy được thế mạnh.
Queen Farm là trang trại sầu riêng lớn thứ tư tại Việt Nam, với các giống Musang King, Ri6, áp dụng mô hình nông nghiệp sinh thái và tuần hoàn hữu cơ. Năm nay, họ lọt top 3 doanh nghiệp có sáng kiến ESG tiêu biểu do Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) tổ chức.
Một góc vùng trồng của Queen Farm tại xã Phước Sơn, tỉnh Đồng Nai. Ảnh: Queen Farm
Là đơn vị tư vấn doanh nghiệp, bà Ngụy Thị Giang, Chủ tịch HĐQT Green In Việt Nam, cho biết khó khăn lớn nhất trong thực thi ESG của doanh nghiệp Việt là dữ liệu, khi các báo cáo theo chuẩn quốc tế đòi hỏi gắt gao về tính minh bạch.
Bên cạnh đó, trong ba chữ E (môi trường), S (xã hội), G (quản trị), từng doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực hoặc quy mô khác nhau sẽ có ưu tiên khác nhau. Ví dụ, doanh nghiệp cảng, logistics chú trọng chữ E, bởi thực trạng phát thải lớn. Doanh nghiệp ngành nông nghiệp quan tâm chữ S nhiều hơn, do họ gắn bó trực diện với phần lớn nông dân. Còn ngành du lịch tập trung vào chữ E và G.
"Việc có một chứng chỉ riêng của Việt Nam hoặc của thành phố sẽ là cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt tiếp cận và vươn ra thế giới, trong bối cảnh các báo cáo ESG hiện nay phải theo chuẩn quốc tế", bà Giang nói. Chứng chỉ này sẽ gồm các tiêu chuẩn phù hợp với doanh nghiệp trong phạm vi quốc gia hoặc tỉnh, thành.
Ông Võ Văn Phong, Giám đốc điều hành Công ty TNHH MTV Truyền thông và Du lịch C2T (Bến Tre) đề xuất việc đào tạo các quy chuẩn ESG cần đơn giản, dễ hiểu, để doanh nghiệp "thấy được tương lai".
Một trong những thách thức với doanh nghiệp khi thực thi ESG là tài chính. Với doanh nghiệp du lịch C2T, họ chấp nhận lợi nhuận rất thấp để dành phần lớn nguồn thu cho cộng đồng. Queen Farm đã 3 lần thất bại khi đầu tư phần mềm quản lý trang trại. Tuy vậy, họ vẫn kiên trì đầu tư, dự tính ra mắt hệ thống ERP (phần mềm quản lý doanh nghiệp tổng thể) cho ngành nông nghiệp trong năm nay.
Doanh nghiệp lớn như Gemadept - Terminal Link cũng thừa nhận ESG là khoản đầu tư tốn kém, lại không lập tức sinh lời. Họ đang khai thác cảng Cái Mép - Thị Vải, một trong 19 cảng đủ năng lực tiếp nhận tàu siêu lớn trên thế giới. Dù khách hàng châu Âu đòi hỏi gắt gao về ESG, họ chưa sẵn sàng trả chi phí cao hơn để doanh nghiệp đầu tư.
Bà Phạm Thị Ngọc Thủy, Giám đốc Văn phòng Ban Nghiên cứu Phát triển Kinh tế tư nhân (Ban IV), nói tài chính và nhân lực là hai thách thức lớn với doanh nghiệp trong công cuộc chuyển đổi xanh. Bài toán này đang được "gỡ" trong các quy định tại Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân, như giảm 2% lãi suất khi vay vốn xanh, hay cho phép quyết toán 200% với hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D).
Liên quan đến các chính sách hỗ trợ trên, ngày 5/1, Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình hướng dẫn xác định dự án ESG, xanh, tuần hoàn chậm nhất vào giữa tháng này.
Cũng theo bà Thủy, trong bối cảnh hiện nay doanh nghiệp cần lựa chọn sáng suốt để biến ESG thành lợi thế, không phải là gánh nặng về tiền bạc hay con người.
Ông Bùi Anh Tuấn, Cục trưởng Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, cũng khuyến nghị doanh nghiệp áp dụng ESG phù hợp với quy mô, năng lực, để việc thực thi là khoản đầu tư cho tương lai.
Thủy Trương
