Tuần này, lãnh đạo các hãng dầu lớn sẽ họp, thảo luận về đợt gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu lớn nhất lịch sử, do chiến sự tại Trung Đông. Tuy nhiên, việc này cũng không thể phủ nhận thực tế rằng họ đã kiếm thêm hàng tỷ USD nhờ giá năng lượng tăng vọt.
Tính trung bình trong tháng 3, giá dầu Brent đạt 97 USD một thùng, tăng 33% so với tháng 2. Giá khí đốt tại nhiều nơi trên thế giới cũng tăng mạnh hơn. Xung đột tại Trung Đông kéo dài gần một tháng, gây gián đoạn 20% dòng chảy dầu thô và khí hóa lỏng (LNG) toàn cầu qua eo biển Hormuz.
Quý IV/2025, hãng dầu khí Chevron (Mỹ) sản xuất 4 triệu thùng dầu mỗi ngày, với giá trung bình 64 USD một thùng. Reuters tính toán với mức tăng 33 USD, doanh thu bán dầu của hãng dầu khí Mỹ tăng 4 tỷ USD trong tháng 3.
Trong khi đó, Exxon sản xuất khoảng 5 triệu thùng mỗi ngày. Giả sử với mức tăng tương tự, họ kiếm thêm 5,1 tỷ USD trong tháng này.
Tình huống này tương tự năm 2022, khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra làm rung chuyển thị trường năng lượng. Ở thời điểm đó, các hãng dầu trả cổ tức kỷ lục và mua lại lượng cổ phiếu rất lớn. Việc này làm dấy lên lời kêu gọi áp thuế với khoản lợi nhuận bất thường của các tập đoàn năng lượng.
"Lợi nhuận của các hãng dầu chắc chắn sẽ bùng nổ trong quý đầu năm nay", Leo Mariani - nhà phân tích cấp cao tại Roth Capital Partners cho biết.
Các tàu chở dầu, khí hóa lỏng thả neo tại cảng Fos-Lavera gần Marseille (Đức) ngày 26/3. Ảnh: Reuters
Các hãng dầu đá phiến Mỹ và công ty không có cơ sở ở Trung Đông hưởng lợi nhiều nhất. Giá dầu tăng cao, trong khi họ không tốn thêm chi phí cho các cơ sở phải ngừng hoạt động, bị hư hại do chiến sự, hay tàu dầu mắc kẹt ngoài khơi.
Đến nay, 6 nhà phân tích đã nâng dự báo lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu của Chevron trong quý I thêm 40%. Ba nhà phân tích khác cũng nâng dự báo lợi nhuận ròng quý này của tập đoàn năng lượng Shell lên thêm 15%.
Trong khi đó, dự báo lợi nhuận của Phố Wall với Exxon Mobile năm nay chỉ tăng 4% so với trước chiến sự. Mức này nhỏ hơn các công ty khác, có thể do hãng dầu lớn nhất Mỹ có hiện diện ở Trung Đông, theo Stewart Glickman - Giám đốc nghiên cứu tại CFRA Research.
Exxon sẽ công bố báo cáo tài chính quý I vào tháng tới. Một bản báo cáo cập nhật của Shell cũng được công bố vào ngày 8/4, nêu chi tiết các tác động tài chính dự kiến từ xung đột. Một phần nhà máy chuyển khí thành nhiên liệu lỏng (GTL) của họ tại Qatar đã bị hư hại trong các cuộc tấn công..
Chiến sự cũng đang làm đảo lộn thị trường khí đốt. Tại châu Á, giá khí tự nhiên hóa lỏng tăng 143% từ khi xung đột bắt đầu. Các quốc gia châu Á phụ thuộc lớn vào lượng dầu, khí vận chuyển qua eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, tác động tích cực về tài chính của việc này với các hãng năng lượng có thể bị hạn chế, do sản lượng dầu, khí cơ sở sản xuất ở Trung Đông giảm sút. Doanh nghiệp cũng tốn thêm chi phí chuyển hướng vận chuyển để thực hiện đúng hợp đồng với khách hàng. Một số cơ sở thậm chí bị hư hại do các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái của Iran.
James West - trưởng bộ phận nghiên cứu năng lượng và điện tại Melius Research cho rằng việc dừng hoạt động thăm dò và khai thác tại Trung Đông cũng có thể gây thiệt hại cho các công ty dịch vụ dầu khí Mỹ. Ví dụ, hãng dịch vụ dầu khí SLB ghi nhận 34% doanh thu từ khu vực Trung Đông và Bắc Mỹ. Trong khi đó, Weatherford International có 44% doanh thu từ vùng Vịnh.
Trong một báo cáo trước đó, SLB cho biết doanh thu quý I sẽ thấp hơn kỳ vọng. Công ty cũng dự kiến phát sinh thêm chi phí, kéo tụt lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu.
Các hãng dầu đá phiến khác của Mỹ cũng được dự báo lãi đậm nhờ giá dầu cao. Wall Street hiện dự báo Diamondback - công ty chỉ khai thác trong nước - đạt lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu cao hơn 28% so với trước chiến sự.
"Ngành dầu mỏ hoàn toàn phụ thuộc vào giá. Khi giá tăng, mọi công ty dầu đều hưởng lợi", Anil Agarwal - nhà sáng lập Cairn Oil & Gas (Ấn Độ) cho biết.
Tuy nhiên, lợi nhuận cao trong quý I khó có khả năng thúc đẩy các hãng dầu có kế hoạch đầu tư nhằm tăng sản lượng khai thác. "Tôi không muốn dựa vào diễn biến giá gần đây. Nó giống như một biến động ngắn hạn", Jeff Lawson - Phó chủ tịch Cenovus - một trong những hãng khai thác dầu cát lớn nhất Canada cho biết.
Lawson không đề cập cụ thể mức giá hiện tại có tác động thế nào với lợi nhuận quý I của Cenovus. Tuy nhiên, ông cho biết một đợt tăng giá ngắn hạn khó có khả năng khiến các hãng dầu cát Canada phê duyệt dự án mới.
"Giá dầu sẽ tăng rồi sẽ giảm. Còn tôi thì lại cần bằng chứng trong 5-7 năm tới rằng một dự án mới sẽ có hiệu quả", ông giải thích.
Hà Thu (theo Reuters)
