Giữa vô số lựa chọn ngành nghề và những lời khuyên trên Internet, không ít học sinh rơi vào trạng thái "biết nhiều nhưng không biết chọn gì" để phù hợp nhu cầu bản thân, gia đình lẫn xã hội. Trong thời đại số, việc tiếp cận thông tin về ngành học rất đơn giản. Chỉ cần vài thao tác tìm kiếm, học sinh có thể tìm hiểu tổng quan về ngành hay nghe chia sẻ từ người đi trước. Song cũng chính sự phong phú này có thể gây nhiễu loạn thông tin, khiến các em đang đứng trước ngưỡng cửa chọn ngành chìm trong "bể thông tin".
Live Talk "Thế hệ người học 5.0" lên sóng lúc 20h ngày 25/4. Video: UEH
Trong bối cảnh đó, hướng nghiệp vừa là nơi cung cấp thông tin, vừa trở thành quá trình giúp người học xây dựng bộ lọc thông tin, giúp họ chọn lọc, đối chiếu và đánh giá thông tin dựa trên hiểu biết về bản thân và bối cảnh xã hội. Lựa chọn nghề nghiệp cũng cần đặt trong mối tương quan với thị trường lao động và xu hướng phát triển.
Ngoài ra, nhiều học sinh dễ rơi vào so sánh khi thấy bạn bè có thành tích nổi bật hoặc định hướng rõ ràng hơn. Điều này có thể tạo động lực, nhưng cũng dễ dẫn đến mất phương hướng nếu không kiểm soát.
Những vấn đề và băn khoăn trên sẽ được chia sẻ bởi host Khánh Như và khách mời Trương Kỳ Tông trong Live Talk "Thế hệ người học 5.0 - Đi tìm bản thân trong thế giới toàn cầu", thuộc chuỗi "Hướng nghiệp bền vững 5.0 - Empowering Tomorrow". Trương Kỳ Tông hiện sở hữu hơn 500.000 người theo dõi trên các nền tảng mạng xã hội, chuyên chia sẻ về các vấn đề liên quan giáo dục, bí quyết học tập và định hướng chọn ngành, nghề tương lai.
Kỳ Tông (trái) và Á hậu Khả Như (phải) sẽ cùng trao đổi về bí quyết sàng lọc thông tin khi chọn ngành cho sinh viên. Ảnh: UEH
"Ai cũng có hành trình riêng, và việc so sánh chỉ khiến mình áp lực hơn nếu quên mất mình đang đi vì điều gì", Tông nói. Theo anh, thay vì cố gắng chạy theo lộ trình của người khác, học sinh nên tôn trọng nhịp phát triển của bản thân, đồng thời chủ động thử nghiệm để tìm ra hướng đi phù hợp.
Bên cạnh đó, câu chuyện chọn ngành không chỉ là quyết định cá nhân mà còn liên quan đến gia đình. Khác biệt về quan điểm giữa phụ huynh và học sinh. Một bên ưu tiên ổn định, một bên đề cao trải nghiệm, dễ dẫn đến xung đột. Tuy nhiên, theo các diễn giả, đối thoại thay vì đối đầu là cách để tìm tiếng nói chung.
"Gia đình luôn mong con có cuộc sống ổn định, nhưng người trẻ cũng cần không gian để khám phá bản thân", Khánh Như nói. Việc trao đổi thẳng thắn về kỳ vọng, khả năng và định hướng sẽ giúp cả hai bên hiểu nhau hơn, từ đó đưa ra lựa chọn phù hợp.
Một điểm đáng chú ý khác được đề cập trong buổi trò chuyện là cách người trẻ sử dụng nguồn lực của mình. Theo Trương Kỳ Tông, ba yếu tố quan trọng gồm thời gian, kiến thức và tài chính luôn tồn tại song song, và ở giai đoạn học sinh - sinh viên, thời gian là lợi thế lớn nhất.
"Khi chưa có nhiều ràng buộc, bạn có thể dùng thời gian để thử, để học và để sai", anh nói, đồng thời khuyến khích học sinh tận dụng giai đoạn này để tích lũy trải nghiệm thay vì trì hoãn vì sợ thất bại.
Live Talk "Thế hệ người học 5.0 - Đi tìm bản thân trong thế giới toàn cầu" sẽ phát sóng lúc 20h ngày 25/4. Ảnh: UEH
Live Talk "Thế hệ người học 5.0 - Đi tìm bản thân trong thế giới toàn cầu" sẽ tiếp tục khai thác sâu các vấn đề như cách xây dựng "la bàn sự nghiệp", phương pháp hiểu bản thân, cũng như kỹ năng chọn lọc thông tin trong thời đại số. Chương trình hướng đến học sinh, phụ huynh và những người quan tâm đến định hướng nghề nghiệp trong bối cảnh giáo dục và thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng.
Đan Minh
