Trong gia đình, ranh giới giữa dạy dỗ và áp đặt đôi khi lại rất mong manh, đến mức chỉ một chi tiết nhỏ cũng có thể làm bộc lộ cách ứng xử của người lớn với con cái. Mới đây, MXH Trung Quốc xôn xao trước đoạn video ghi lại cảnh một cô bé bị mẹ trách mắng chỉ vì không chịu ăn hành lá. Từ chuyện tưởng chừng rất vụn vặt trong bữa ăn gia đình, câu nói gây sốc của cô con gái: “Ngay cả kẻ thù của con cũng không độc ác bằng mẹ con!” đã khiến nhiều người giật mình và đặt câu hỏi: phải chăng có những tổn thương tâm lý của trẻ bắt đầu từ chính những điều nhỏ nhặt nhất trong nhà?
Theo đoạn video, cô bé đang ngồi lặng lẽ nhặt từng cọng hành lá ra khỏi bát ăn. Thay vì dừng lại hay giải thích nhẹ nhàng, người mẹ lại quay clip, kèm theo dòng chú thích mang tính mỉa mai: “Lần sau thái nhỏ hơn nữa, xem con nhặt kiểu gì”. Với nhiều người xem, đây không còn là câu chuyện “kén ăn” thông thường, mà là một dạng áp đặt và bắt nạt tinh vi trong gia đình.
Ảnh: Sohu.
Ảnh: Sohu.
Thực tế, hành lá, rau mùi, tỏi hay ớt đều là những nguyên liệu rất kén người ăn. Không thích ăn hành lá không đồng nghĩa với hư hỏng hay khó nuôi, mà đơn giản chỉ là vị giác không phù hợp. Ngoài xã hội, chỉ cần nói một câu “không hành”, yêu cầu đó hoàn toàn được tôn trọng. Thế nhưng trong chính ngôi nhà của mình, đứa trẻ lại không có quyền lựa chọn.
Nhiều cư dân mạng cho rằng hành vi của người mẹ xuất phát từ tư duy kiểm soát: mọi thứ của con đều phải theo “chuẩn” mà người lớn đặt ra. Từ một cọng hành lá trong bữa ăn, cách dạy dỗ ấy có thể mở rộng sang nhiều khía cạnh khác của cuộc sống - ăn gì, mặc gì, thích hay không thích điều gì.
Ảnh: Sohu.
Trái ngược với câu chuyện này, không ít người chia sẻ những ký ức ấm áp về gia đình, nơi cha mẹ luôn âm thầm tôn trọng sở thích nhỏ của con. Có người kể rằng mẹ mình sẵn sàng nấu riêng món ăn không có gừng hay mỡ, chỉ vì con không ăn được. Những điều tưởng chừng rất vụn vặt ấy, khi lớn lên, lại trở thành ký ức khiến người ta nhớ nhà nhiều nhất.
Các chuyên gia tâm lý từng chỉ ra rằng, tổn thương tâm lý từ gia đình không phải lúc nào cũng đến từ những hành động lớn. Đôi khi, chính những áp đặt lặp đi lặp lại mỗi ngày mới là thứ để lại ảnh hưởng lâu dài. Việc ép buộc, mỉa mai hoặc coi thường cảm nhận của trẻ dễ khiến các em hình thành tâm lý sợ hãi, tự ti, hoặc mất khả năng bày tỏ mong muốn cá nhân.
Trẻ em không cần bị uốn nắn bằng áp đặt hay mỉa mai, mà cần được lắng nghe và tôn trọng, kể cả với những sở thích rất riêng như ăn uống. Khi gia đình thực sự là nơi an toàn, nơi con được quyền nói “con không thích” mà không sợ bị trách phạt, trẻ mới có thể lớn lên một cách lành mạnh và tự tin. Suy cho cùng, giáo dục không nằm ở việc ép con phải giống mong muốn của người lớn, mà ở chỗ đồng hành, thấu hiểu và cho con không gian để trở thành chính mình.
Theo Sohu
