Phùng Quang Thắng hiện là học sinh lớp 12 chuyên Tin, trường THPT chuyên Lê Hồng Phong TP HCM. Nam sinh nhận tin trúng tuyển ngành Khoa học Máy tính, Đại học Stanford, hôm 28/3. Theo bảng xếp hạng đại học QS 2026, ngôi trường này đứng thứ 3 thế giới, riêng ngành Khoa học Máy tính ở top 2.
Khi nhìn hiệu ứng pháo hoa chúc mừng trên màn hình, Thắng không tin vào mắt mình, dụi mắt nhiều lần rồi mới báo tin vui cho mọi người.
"Em rất bất ngờ nhưng cũng tự hào vì thành quả thật xứng đáng với nỗ lực mình bỏ ra", Thắng nói.
Trước đó, Quang Thắng đỗ nhiều đại học hàng đầu ở Mỹ và Australia như UT Austin, Florida, Rochester, Melbourne và Sydney. Mức học bổng cao nhất mà em nhận được đến từ Đại học Rochester, với hơn 200.000 USD (khoảng 5,2 tỷ đồng) cho bốn năm học.
Phùng Quang Thắng. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Cơ duyên đến với ngành Khoa học Máy tính của Thắng xuất phát từ tính hiếu kỳ và niềm say mê bàn phím từ bé. Em có sở thích tháo rời bàn phím máy tính để tìm hiểu cơ chế hoạt động bên trong, rồi sắp xếp và trang trí lại theo ý mình, đến mức được bạn bè gọi vui là "avid Keyboard Modifier" - người thích chỉnh sửa bàn phím.
"Mình rất yêu bàn phím. Thỉnh thoảng, cậu có thể nhìn thấy mình vào 2h vẫn đang loay hoay cùng nó", Thắng viết trong bài luận phụ gửi Stanford, với yêu cầu viết thư giới thiệu bản thân với bạn cùng phòng tương lai.
Dần dần từ sự tò mò, Quang Thắng mày mò học thêm code và phát triển phần mềm, định hướng theo đuổi lĩnh vực này.
Quê ở tỉnh Khánh Hòa, khu vực thường chịu ảnh hưởng của bão lũ, Thắng sớm chứng kiến nhiều thiệt hại về người và tài sản. Điều này khiến em đặt mục tiêu ứng dụng công nghệ nhằm giải quyết các vấn đề môi trường và thiên tai. Từ cảm hứng đó, em chọn du học tại Mỹ - nơi có hệ sinh thái nghiên cứu và giáo dục liên ngành mạnh, giúp sinh viên đưa ý tưởng ra thực tiễn.
Vì vậy, ngay khi vào cấp 3, Thắng bắt tay chuẩn bị các điều kiện cần để nộp hồ sơ du học, bao gồm bảng điểm, tài liệu chứng minh thành tích, bài luận, hoạt động ngoại khóa và thư giới thiệu.
Thắng có điểm trung bình học tập (GPA) ba năm là 9,5/10; SAT 1550/1600, IELTS 8.0 và điểm tuyệt đối 5/5 một môn AP (môn học nâng cao ở Mỹ) là Computer Science A. Em cũng từng đoạt huy chương vàng kỳ thi Olympic Tin học HKICO, giải nhất Tin học trẻ TP HCM và huy chương bạc Olympic truyền thống 30/4, ...
Nhận thấy thành tích học thuật chỉ đang nằm ở mức an toàn so với các ứng viên khác, Quang Thắng quyết định dồn lực cho bài luận và dự án nghiên cứu khoa học với mong muốn thể hiện "mối quan tâm lâu dài" của bản thân.
Trong bài luận chính, em kể về quê hương mình và hành trình phát triển tấm chắn chặn lũ và phần mềm cảnh báo thiên tai.
Tấm chắn có thể tự động kích hoạt bằng cảm biến. Khi bơm nước, thiết bị phồng lên, tạo trọng lượng đủ để ngăn dòng nước lũ. Ở lần thử nghiệm đầu tiên, sản phẩm gặp lỗi do em chưa lường trước các vật cản như bùn đất hay lá cây, khiến cảm biến không hoạt động. Rút kinh nghiệm, Thắng thử nghiệm lại với nhiều loại cảm biến trong các điều kiện khác nhau, rồi triển khai tại nhà dân và đạt hiệu quả như mong muốn.
Thắng hiện vẫn tiếp tục tìm cách cải thiện sản phẩm này. Còn phần mềm được em lập trình nhằm đưa tin tức thời tiết cho người dân, cảnh báo bão lũ và đề xuất hướng di dời khi cần thiết.
"Đây là bài luận mà em rất tâm đắc, bởi đã dành nhiều tâm huyết và công sức cho nó", Thắng nói. Em thường luyện viết các bản nháp, rồi nhờ các cố vấn và thầy cô trong trường góp ý.
Ngoài ra, Quang Thắng từng tham gia nghiên cứu "Dự đoán tình trạng mất rừng tại Việt Nam bằng học sâu trên ảnh viễn thám" và giành giải nhất kỳ thi khoa học kỹ thuật cấp thành phố năm học này.
Dù vậy, nam sinh vẫn tiếc nuối khi thi SAT và IELTS khá gấp, sát hạn chót nộp hồ sơ ứng tuyển.
"Giai đoạn đó khiến em khá căng thẳng, nếu quay lại, em sẽ chuẩn bị sớm hơn", Thắng nói.
Cô Vũ Thị Hồng Hạnh, giáo viên chủ nhiệm của Thắng, đánh giá cao sự năng động, nhiệt tình và khả năng tư duy của học trò.
"Thắng có đam mê với khoa học, biết cân bằng giữa nghiên cứu và việc học trên lớp để làm tốt cả hai. Với năng lực này, tôi tin em sẽ tiến xa hơn trong hành trình nghiên cứu", cô nói.
Dự kiến vào tháng 9 này, Thắng sẽ tới Mỹ nhập học. Em mong tiếp tục phát triển hệ thống sản phẩm sẵn có và mở rộng các nghiên cứu kết hợp Khoa học máy tính vào Khoa học môi trường, tạo ra giải pháp giúp ngăn ngừa thiên tai.
Giao diện phần mềm cảnh báo bão lũ của Quang Thắng. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Hải Yến
