Từ đây, một câu hỏi lớn hơn được đặt ra: điều gì thực sự gây phản cảm - bản thân môn thể thao hay cách con người nhìn và khai thác nó?
Khi một môn thể thao truyền thống bước vào không gian mạng xã hội
Đấu vật cổ truyền vốn không xa lạ trong văn hóa lễ hội Việt Nam. Đây là môn thể thao đề cao sức mạnh, kỹ thuật và tinh thần thượng võ, nơi tiếp xúc cơ thể là yếu tố tất yếu. Trong bối cảnh truyền thống, khán giả thường tiếp cận đấu vật như một hoạt động mang tính cộng đồng, ít bị soi chiếu dưới lăng kính cá nhân hay giới tính.
Màn đấu vật của VĐV Hồng Sơn và Anh Thơ (Nguồn: TikTok Đào Hồng Sơn)
Tuy nhiên, khi các trận đấu được đưa lên nền tảng mạng xã hội - nơi nội dung được tiêu thụ nhanh, cắt ghép ngắn và ưu tiên yếu tố gây chú ý, ý nghĩa ban đầu của hoạt động thể thao bắt đầu thay đổi.
Những khoảnh khắc vốn chỉ là động tác kỹ thuật, khi bị tách khỏi bối cảnh thi đấu, dễ trở thành các đoạn video gây tranh cãi. Và khi chính người tham gia sử dụng lời bình mang tính ẩn dụ nhạy cảm để tăng tính giải trí, ranh giới giữa thể thao và nội dung câu view trở nên mờ đi.
Sự khác biệt giới tính: vấn đề kỹ thuật hay vấn đề cảm nhận xã hội?
Tranh luận lớn nhất xoay quanh các trận đấu nam - nữ thường không nằm ở luật lệ, mà ở cảm nhận xã hội về sự khác biệt giới tính.
Về mặt sinh học, nam giới trung bình có lợi thế về sức mạnh và thể lực. Điều này khiến nhiều người cảm thấy không thoải mái khi chứng kiến các pha đối kháng trực tiếp giữa hai giới, đặc biệt khi có những tiếp xúc gần với vùng cơ thể nhạy cảm.
Nhưng cảm giác "khó xem" này không hoàn toàn xuất phát từ bản thân hành động thi đấu. Nó còn phản ánh cách xã hội nhìn nhận cơ thể phụ nữ - vốn thường bị đặt trong khuôn khổ cần được giữ gìn, che chắn hoặc tránh va chạm công khai.
Nói cách khác, cùng một động tác thể thao, nếu diễn ra giữa hai vận động viên nam, khán giả có thể xem đó là sức mạnh; nhưng khi một phụ nữ tham gia, yếu tố giới lập tức khiến cách nhìn thay đổi.
Khi ngôn ngữ truyền thông của người trong cuộc làm méo mó cái nhìn về sự việc
Điểm gây tranh cãi lớn nhất của vụ việc không nằm ở trận đấu, mà ở phần nội dung được đăng tải sau đó.
Trên kênh TikTok cá nhân của mình, Đào Hồng Sơn đăng tải lại video trận thi đấu giữa anh và Anh Thơ. Sẽ không có gì đáng nói nếu như Hồng Sơn không tự sắm vai bình luận viên cho trận đấu của chính mình. Trong video, đô vật sử dụng những từ ngữ như "tiên ông nhổ củ cải", "vác cày qua núi"... để mô tả các tình huống thi đấu giữa anh và hot girl Hồng Thơ. Đây vốn là những câu "joke" mà người ta hay dùng để ám chỉ chuyện tình dục. Trong một tình huống khác khi bị Anh Thơ đè xuống sàn, Hồng Sơn mô tả: "Hai quả núi đè nặng quá anh em ạ". Là người lớn, chúng ta đều hiểu "hai quả núi" mà Hồng Sơn nói tới thực sự là gì.
Trên mạng xã hội, người ta thấy hàng trăm bình luận hùa theo đô vật có biệt danh "quỷ lùn", và người ta bắt đầu thấy sự phản cảm.
Những câu bình luận mang hàm ý tình dục hoặc mô tả cơ thể đối thủ theo hướng nhạy cảm đã khiến nhiều người cảm thấy trận đấu bị "tình dục hóa". Khi đó, vận động viên nữ không còn được nhìn như một đối thủ thi đấu, mà trở thành đối tượng bị quan sát dưới góc nhìn giới tính.
Trong môi trường mạng xã hội, nơi bình luận tiêu cực dễ lan rộng, cách kể chuyện như vậy vô tình mở đường cho làn sóng lời lẽ khiếm nhã từ người xem.
Điều đáng chú ý là: phản ứng này không chỉ phản ánh thái độ của một cá nhân, mà còn cho thấy cách thuật toán mạng xã hội đang thưởng cho những nội dung gây sốc hoặc gây tranh cãi nhiều hơn nội dung mang tính chuyên môn.
Có nên loại bỏ các trận đấu nam - nữ?
Sau tranh cãi, một số ý kiến cho rằng nên dừng hoàn toàn nội dung đấu vật nam - nữ để tránh phản cảm. Tuy nhiên, đây có thể là cách tiếp cận đơn giản hóa một vấn đề phức tạp.
Một số bình luận của cư dân mạng
Bởi nếu nguyên nhân nằm ở cách truyền thông và khai thác nội dung, thì việc loại bỏ hình thức thi đấu chưa chắc giải quyết được gốc rễ. Nhiều môn thể thao tiếp xúc khác cũng có thể rơi vào tình trạng tương tự nếu bị đặt trong bối cảnh giải trí hóa quá mức.
Thay vì hỏi "có nên tồn tại hay không", câu hỏi phù hợp hơn có lẽ là: Trận đấu có được tổ chức với tiêu chí chuyên môn rõ ràng không? Người tham gia có ý thức về hình ảnh và tác động xã hội của nội dung mình đăng tải không? Và khán giả có đang xem thể thao bằng góc nhìn tôn trọng hay chỉ tìm kiếm yếu tố giật gân?
Một câu chuyện lớn hơn về văn hóa xem nội dung
Tranh luận quanh trận đấu này thực chất phản ánh sự chuyển đổi rộng hơn của xã hội: khi mọi hoạt động đều có thể trở thành nội dung số.
Trong thời đại mạng xã hội, vận động viên không chỉ là người thi đấu mà còn là người sáng tạo nội dung. Áp lực duy trì sự chú ý đôi khi khiến ranh giới giữa biểu diễn và thi đấu bị xóa nhòa.
Và khi sự chú ý trở thành giá trị lớn nhất, nguy cơ đánh đổi hình ảnh nghề nghiệp hoặc sự tôn trọng giới tính cũng tăng theo.
Thể thao, về bản chất, là nơi cơ thể con người được sử dụng như công cụ của sức mạnh, kỹ thuật và ý chí - không phải là đối tượng để gây cười hay gợi liên tưởng nhạy cảm.
Tranh cãi lần này có thể không chỉ là câu chuyện của một trận đấu cụ thể, mà là lời nhắc rằng trong không gian số, cách chúng ta kể một câu chuyện đôi khi quan trọng không kém bản thân sự kiện.
Giữ được sự tôn trọng - với đối thủ, với khán giả và với chính môn thể thao - có lẽ là điều cần thiết nhất nếu những hoạt động truyền thống muốn tiếp tục tồn tại trong môi trường truyền thông hiện đại.
