Trên lý thuyết, Zhao Xiangjie, 33 tuổi, có nhiều lợi thế trên thị trường hẹn hò. Anh là giám đốc sản phẩm công nghệ thông tin, thu nhập 300.000 tệ (43.000 USD) mỗi năm. Zhao xuất thân trong một gia đình cơ bản, đã sở hữu một căn hộ riêng tại Thành Đô, đi lại bằng ôtô cá nhân.
"Tại sao đến giờ anh vẫn độc thân nhỉ?", bà mối Jiang Ping hỏi khi nghe anh giới thiệu bản thân. Zhao đáp: "Mọi người hay đùa là những người 'không nên ế' đều đang độc thân cả".
Zhao Xiangjie, 33 tuổi, đã gặp khó khăn trong việc tìm bạn đời. Ảnh: CNA
Trường hợp của Zhao không phải cá biệt. Trong khi hôn nhân vẫn được coi là cột mốc quan trọng của cuộc đời, nhiều người trẻ Trung Quốc gặp khó khăn trong việc tìm bạn đời. Số lượng đăng ký kết hôn năm 2025 là 6,76 triệu, giảm gần một nửa so với một thập kỷ trước. Chính sách một con kéo dài hàng thập kỷ và văn hóa trọng con trai khiến Trung Quốc có nhiều hơn nữ giới tới 30 triệu người.
Với những người như Zhao, tìm bạn đời trở thành một cuộc cạnh tranh. Họ tìm đến các dịch vụ mai mối, ngành công nghiệp đang phát triển mạnh, cung cấp dịch vụ tư vấn và các sự kiện hẹn hò.
Khó khăn đầu tiên khiến đàn ông "ế vợ" là thiếu cơ hội gặp gỡ. Meng Weili, 38 tuổi, một người mai mối tại Thượng Hải, cho biết lịch làm việc dày đặc khiến vòng tròn xã hội của người trẻ bị thu hẹp quanh đồng nghiệp và bạn bè.
Tại công ty của Meng, các cuộc hẹn đầu chỉ kéo dài 30 phút để tránh lãng phí thời gian nếu đôi bên không phù hợp. Tuy nhiên, số lượng phụ nữ tham gia hẹn hò ít hơn nam giới, quyền lựa chọn thuộc về phái nữ. Họ trở nên kén chọn hơn với những tiêu chuẩn tài chính cao hơn.
Bà Sun Guanle, người mai mối tại tỉnh Sơn Đông, cho biết phụ nữ hiện nay kỳ vọng đối phương phải có ôtô và căn hộ đã mua và trả hết nợ ngân hàng với ít nhất ba phòng ngủ. Lý tưởng nhất là một công việc tại doanh nghiệp nhà nước, lương trên 12.000 tệ (1.750 USD) một tháng, kèm phúc lợi tốt.
Những tiêu chuẩn này khiến thanh niên 31 tuổi như Sun Guoxu gặp khó. Dù làm nhân viên bán hàng với thu nhập 78.000 tệ mỗi năm, anh vẫn bị từ chối ngay sau lần gặp đầu vì đang trả nợ mua nhà. "Trước đây, khách hàng coi trọng nhau như những con người," người mai mối của anh nói. "Bây giờ ai cũng muốn kết hôn với người giàu có để tránh những năm tháng vất vả".
Cong trao đổi cùng bà mai mối Meng Weili. Ảnh: CNA
Ngay cả những người có tài chính tốt cũng không nắm chắc phần thắng. Bà mai Jiang Ping nhận định điểm yếu của họ nằm ở việc không hiểu phụ nữ muốn gì.
Tại Thượng Hải, Meng phải hướng dẫn những khách hàng hướng nội như Cong, một kỹ sư 33 tuổi, từ những chi tiết nhỏ nhất. Trong một buổi hẹn, Cong đã khiến đối phương ngượng ngùng khi hỏi thẳng về tình sử của cô. "Mục tiêu của lần gặp đầu là để có được lần thứ hai, đừng vội vàng đưa ra kết luận hay chạm vào những chủ đề nhạy cảm", bà Jiang khuyên khách hàng.
Với Zhao Xiangjie, ngay cả khi đã tìm được bạn gái, anh vẫn phải nhờ bà mối tư vấn vì mối quan hệ trục trặc. Sau khi xem tin nhắn, bà Jiang thẳng thắn: "Anh quá vồ vập. Càng sốt sắng, cô ấy càng tránh mặt". Cuối cùng, mối quan hệ vẫn tan vỡ vì cô gái nhận ra chỉ thích sự tốt bụng của anh, không có tình cảm yêu đương.
Nhiều đàn ông tự giới hạn phạm vi tìm kiếm qua các yêu cầu riêng. Họ đề nghị người mai mối tìm đối tượng ít tuổi hơn, có ngoại hình và tính cách phù hợp. Ngoài ra, học vấn được coi là thước đo trí tuệ và mức độ hòa hợp. "Trong trường hợp kết hôn với người chưa hiểu rõ, học vấn là một loại bảo hiểm", kỹ sư Cong nói với bà mối.
Các tiêu chuẩn này khiến nam giới bỏ lỡ những người phù hợp. Dù coi trọng trí tuệ, Chen Yukun (29 tuổi, công chức tại Giang Tây) vẫn từ chối những cô gái không đạt kỳ vọng về ngoại hình.
Thay đổi trong quan niệm xã hội cũng là nguyên nhân. Jiang Ping, làm trong lĩnh vực mai mối từ năm 2010, nhưng chọn một mình nuôi con. Cô cho rằng hôn nhân là lựa chọn cá nhân, không phải con đường bắt buộc với tất cả mọi người.
Một số chính sách cũng bắt đầu thay đổi theo thực tế này. Tại tỉnh Tứ Xuyên, chính quyền đã mở rộng quyền lợi cho phụ nữ và những đứa trẻ trong gia đình đơn thân thay vì chỉ áp dụng cho các cặp vợ chồng như trước.
Trong khi đó, áp lực kết hôn vẫn hiện hữu với nhiều nam giới. Dịp Tết Nguyên đán, Zhao tiếp tục bị gia đình truy hỏi. Anh đề nghị cha mẹ giảm áp lực, nhưng không được đồng ý. Cha anh, 64 tuổi, cho rằng ở quê, việc kết hôn vẫn là tiêu chí đánh giá một người, bất kể thành tựu nghề nghiệp.
Thời gian tìm kiếm kéo dài khiến cơ hội của Zhao thu hẹp. Dẫu vậy, anh vẫn mong lập gia đình, có con và xây dựng cuộc sống ổn định. "Sống một mình thật khó", anh nói.
Nhật Minh (Theo Channel News Asia)
