Trong podcast High Performance giữa năm ngoái, tỷ phú Mark Cuban, tự định vị ở tuyến đầu trong các xu hướng công nghệ, thậm chí nói mình sử dụng AI nhiều đến mức "điên rồ". Trong công việc, ông dùng AI viết phần mềm và chuyển văn bản thành video. Trong cuộc sống cá nhân, ông theo dõi thói quen tập thể dục và uống thuốc dựa vào ChatGPT.
Tuy nhiên, phỏng vấn trên Inc tháng 1, Cuban khuyên: "Đã đến lúc tất cả chúng ta phải đứng dậy, rời khỏi nhà và vui chơi". Ông cho rằng làm việc chăm chỉ mà không còn thời gian tận hưởng thế giới bên ngoài thì chẳng có ý nghĩa gì. "Trong thế giới AI, điều bạn làm quan trọng hơn nhiều so với những gì bạn gõ vào câu lệnh", ông nói.

Logo các ứng dụng AI Copilot, DeepSeek, ChaGPT, Gemini, Meta AI trên điện thoại. Ảnh: Lưu Quý
Lãnh đạo cấp cao của nhiều công ty trong danh sách Fortune 500 cũng có quan niệm "quay về thế giới thực". Ví dụ, Mary Barra, CEO hãng xe General Motors, không để AI xử lý hoạt động liên lạc. Thay vào đó, bà cầm bút và giấy, tự tay trả lời những thư mình nhận được.
"Tôi nhận được thư từ khách hàng khi công-tơ-mét của họ đạt 200, 300, 400 km. Tôi cũng nhận được thư từ những người không hài lòng về điều gì đó và trả lời từng bức một. Với tôi, đây là công việc rất đặc biệt", Barra chia sẻ tại Hội nghị thượng đỉnh DealBook của New York Times tháng 12 năm ngoái.
Sam Altman, CEO OpenAI - công ty phát triển ChatGPT, cũng coi trọng khoảnh khắc rời xa công nghệ. Chia sẻ với Forbes tháng 2, Altman cho biết, ông thường xuyên về trang trại ở Napa, California, cùng chồng và con trai vào cuối tuần. Họ sẽ thực hiện những chuyến đi bộ đường dài ở khu vực không có sóng điện thoại.
Hơn một thập kỷ trước, khi mạng xã hội phổ biến hơn, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp ca ngợi khả năng kết nối chưa từng có. Tuy nhiên, sau đó con người lại phải vật lộn với những ảnh hưởng của nền tảng đến sự tập trung, sức khỏe tinh thần và quyền tự chủ.
Evan Spiegel, CEO Snap, nổi tiếng nhờ tạo ra ứng dụng nhắn tin Snapchat, cho biết cha mẹ đã cấm ông xem TV cho đến khi "sắp bước vào tuổi teen". Bản thân CEO này cũng áp dụng phương pháp quản lý tương đối nghiêm khắc tại nhà. Ông từng giới hạn thời gian xem màn hình của con trai chỉ khoảng 90 phút mỗi tuần và cho rằng cần quan tâm đến chất lượng của thời gian đó.
Steve Chen, nhà đồng sáng lập YouTube, lo ngại nền tảng video ngắn như TikTok làm giảm khả năng tập trung, tác động đến sự phát triển của trẻ. Ông đề xuất các nền tảng nên hạn chế thời gian truy cập ứng dụng hàng ngày dựa trên từng nhóm tuổi. "Cần có một sự cân bằng tinh tế giữa nội dung thu hút người dùng, kiếm tiền nhiều hơn và nội dung thực sự hữu ích", ông nói trong buổi trò chuyện với Trường Kinh doanh Stanford năm ngoái.
Năm 2023, Elon Musk, CEO SpaceX và Tesla, cho biết mình không đặt ra bất kỳ giới hạn nào về việc sử dụng mạng xã hội cho con cái. Nhưng sau đó, ông thừa nhận đây "có thể là một sai lầm", đồng thời khuyến khích các bậc phụ huynh nên quan tâm hơn đến thói quen dùng mạng xã hội của con. "Tôi nghĩ có lẽ nên hạn chế mạng xã hội nhiều hơn trước một chút và để ý nội dung chúng xem, vì những nội dung này đang bị lập trình theo một số thuật toán mà bạn có thể đồng tình hoặc không", Musk cho biết.
Một số lãnh đạo doanh nghiệp thậm chí còn tích cực "ngắt kết nối" hơn. Danny Hogenkamp, CEO công ty phần mềm Grassroots Analytics, tự mô tả mình là "người chống lại công nghệ". Ông dùng điện thoại nắp gập, tránh xa mạng xã hội và công khai khuyến khích người khác làm theo. "Nhiều người nghĩ tôi điên, nhưng khoa học đứng về phía tôi", ông nói với Washingtonian năm ngoái, đề cập những nghiên cứu cho thấy dùng thiết bị kỹ thuật số liên tục góp phần dẫn đến suy giảm khả năng tập trung và quá tải nhận thức.

Tiffany Ng "xích" điện thoại di động vào tường. Ảnh: Tiffany Ng
Nhiều người trẻ cũng đang nghe theo những lời khuyên này khi tìm cách tạo ra khoảng nghỉ trong thời đại kết nối liên tục. Họ tìm những ứng dụng và mạng xã hội hướng đến sự đơn giản, dùng điện thoại "cục gạch" như Blackberry cũ, thậm chí "xích" smartphone vào tường.
Tiffany Ng, 24 tuổi, chuyên tạo nội dung văn hóa công nghệ tại New York, nhận ra mình quá phụ thuộc vào điện thoại nên thực hiện thử nghiệm kéo dài một tuần để kiểm soát. Cô sạc đầy iPhone rồi treo dây xích lên tường, không mang theo khi ra khỏi nhà, cũng không sạc thêm lần nào. Nhờ đó, khi gặp bạn bè trong công viên hay làm việc tại quán cà phê, cô chú ý nhiều hơn đến thế giới xung quanh. Sau thử nghiệm, cô vẫn duy trì thói quen đặt điện thoại ở phòng khác, thậm chí để ở nhà khi ra ngoài. Cô tin nhiều Gen Z cũng đang khao khát trải nghiệm công nghệ và cuộc sống đơn giản hơn.
Thu Thảo tổng hợp


































