Theo hãng phân tích thị trường Gartner, giá các linh kiện bộ nhớ như DRAM và SSD sẽ tăng 130% cuối năm nay, đẩy giá PC và laptop tăng 17% so với 2025. "Cú sốc" cũng khiến lượng máy tính cá nhân xuất xưởng toàn cầu dự kiến giảm 10,4% so với năm ngoái - mức giảm hàng năm mạnh nhất trong hơn một thập kỷ, do người tiêu dùng và doanh nghiệp chọn giữ lại phần cứng hiện có thay vì chi tiền nâng cấp.
Giá linh kiện biến động mạnh chủ yếu do cơn khát chip nhớ phục vụ trí tuệ nhân tạo, khiến các nhà sản xuất ưu tiên đơn hàng dành cho trung tâm dữ liệu hơn là cho thị trường thiết bị điện tử như máy tính, router... Theo Gartner, chi phí cho riêng chip nhớ sẽ tăng từ 16% lên 23% tổng chi phí linh kiện của một chiếc PC năm nay và tiếp tục tăng trong những năm tiếp theo, kéo theo việc nhà sản xuất phải hạn chế xuất xưởng các dòng sản phẩm có lợi nhuận thấp.
"Giá linh kiện đắt đỏ, nhà cung cấp không thể bù đắp chi phí, khiến những dòng máy tính giá rẻ, lợi nhuận thấp trở nên kém khả thi", nhà phân tích Ranjit Atwal của Gartner nói. "Cuối cùng, laptop dưới 500 USD sẽ biến mất vào năm 2028".
Với giá cao hơn, hãng phân tích cũng dự đoán chu kỳ nâng cấp máy tính cá nhân nói chung của người dùng cũng kéo dài hơn. Tuy nhiên, xu hướng này làm dấy lên lo ngại về lỗ hổng bảo mật trên phần cứng cũ.
Trong khi đó, phân khúc máy tính cao cấp được dự đoán tăng nhẹ do "nhà cung cấp có đủ lợi nhuận để bù đắp giá linh kiện".
"Nhìn chung, nhà sản xuất máy tính và kênh phân phối đang trải qua giai đoạn quan trọng ở nửa đầu năm khi vừa tối ưu hóa giá vừa bảo vệ biên độ lợi nhuận, trước khi cả doanh số và lợi nhuận đều giảm từ quý thứ hai trở đi", Atwal nói thêm.
Mẫu laptop giá rẻ AcerAspire Go 15. Ảnh: Future
Với thị trường smartphone, Gartner dự báo sản lượng sẽ giảm 8,4% trong năm nay và người mua sẽ ưu tiên điện thoại giá rẻ thay vì cao cấp. Ngoài ra, do chi phí tăng cao, nhiều người tiêu dùng sẽ không mua mới mà chọn máy đã qua sử dụng hoặc tân trang.
Theo CNBC, chip nhớ được đánh giá đóng vai trò rất lớn và trỏ thành "điểm nghẽn" trong phát triển AI, khiến nhiều công ty dồn nguồn cung cho lĩnh vực thay vì phân bổ cho các sản phẩm cá nhân như trước. Thị trường chip nhớ hiện được thống trị bởi bộ ba quyền lực Samsung, Micron và SK Hynix. Các nhà sản xuất này cũng đang gồng mình để vừa phục vụ nhu cầu ngày càng tăng từ những gã khổng lồ AI, vừa không bỏ rơi khách hàng truyền thống trong mảng điện tử tiêu dùng như laptop, thiết bị chơi game, bộ định tuyến router...
Điểm khó khăn nằm ở chỗ các công ty AI chủ yếu săn lùng chip nhớ băng thông cao (HBM) - một biến thể đắt đỏ và khó sản xuất hơn so với chip nhớ dùng cho máy tính cá nhân thông thường. Chính việc chênh lệch về cung cầu này đẩy chi phí cao kỷ lục, khiến giá thành sản phẩm điện tử tiêu dùng bị đội lên và tiến độ nghiên cứu bị trì hoãn.
Bảo Lâm tổng hợp
- Chip nhớ trở thành điểm nghẽn phát triển AI
- Hai doanh nhân gốc Hoa có thêm 14 tỷ USD nhờ cơn khát chip nhớ
- Làn sóng gom chip nhớ lãi hơn vàng
- Giá smartphone có thể tăng cao do thiếu chip nhớ
