Linus Torvalds, sinh năm 1969 và là người sáng tạo ra nhân Linux, giữ vai trò duy trì chính kể từ khi dự án bắt đầu năm 1991. Sau hơn ba thập kỷ, chính ông từng thừa nhận cộng đồng nòng cốt của Linux đang "già đi". Tuy nhiên, phải đến đầu năm 2026, một kế hoạch bài bản mới được cộng đồng thiết lập nhằm đảm bảo sự vận hành của hệ điều hành này nếu Torvalds nghỉ hưu hoặc gặp sự cố bất ngờ.
Trong giới phần mềm, kế hoạch này được gọi là khắc phục chỉ số bus factor, thuật ngữ phản ánh mức độ phụ thuộc của một dự án, tổ chức hoặc hệ thống vào số ít cá nhân then chốt. Với Linux, chỉ số đang là 0, đồng nghĩa mọi quyết định quan trọng phụ thuộc vào cá nhân duy nhất là Linus Torvalds.
Linus Torvalds. Ảnh: GitHub
Kế hoạch dự phòng về quy trình chuyển giao nhiệm vụ vừa được công bố trên Github với cách thức đơn giản nhưng chặt chẽ. Đầu tiên, cộng đồng Linux sẽ bầu ra "người tổ chức" để điều hành việc chuyển giao, có thể là Chủ tịch hội đồng cố vấn kỹ thuật của Linux Foundation hoặc đơn vị tổ chức Hội nghị Maintainer Summit gần nhất. Trong vòng 72 giờ, "người tổ chức" phải tiến hành những cuộc thảo luận với các tên tuổi chủ chốt trong cộng đồng Linux. Nhóm chuyên gia này có tối đa hai tuần để đưa ra quyết định về người kế nhiệm và thông báo rộng rãi đến cộng đồng qua danh sách email.
Trước đó, Torvalds bày tỏ lo ngại về việc đội ngũ duy trì Linux đang ngày càng lớn tuổi, trong khi ông không lo lắng về trình độ kỹ thuật của thế hệ kế cận.
"Không phải ngay lập tức, nhưng luôn có những gương mặt mới xuất hiện. Chỉ sau khoảng ba năm, họ đã có thể trở thành những nhà phát triển nòng cốt", ông nói, đồng thời tự hào rằng hiếm có dự án mã nguồn mở nào duy trì được một đội ngũ gắn bó suốt hơn 30 năm như Linux.
Dù hiện Torvalds chưa có ý định từ bỏ vị trí đầu tàu, việc đưa ra một kế hoạch dự phòng chính thức được xem là bước đi sống còn, đảm bảo Linux không rơi vào hỗn loạn nếu thiếu đi người sáng lập.
Cộng đồng Linux là một trong những cộng đồng nguồn mở lớn và bền bỉ nhất thế giới, quy tụ hàng chục nghìn lập trình viên, kỹ sư và doanh nghiệp công nghệ tham gia phát triển trong hơn ba thập kỷ qua. Không thuộc sở hữu của một công ty duy nhất, Linux được xây dựng theo mô hình hợp tác toàn cầu, với nhân Linux do cộng đồng duy trì và các bản phân phối như Ubuntu, Debian, Red Hat được các tổ chức khác nhau phát triển trên nền tảng đó.
Nhờ tính mở, ổn định, khả năng tùy biến cao, Linux trở thành hệ điều hành chủ đạo của hạ tầng số hiện đại khi vận hành phần lớn máy chủ Internet và siêu máy tính hàng đầu thế giới, nền tảng Android trên hàng tỷ smartphone, cũng như các hệ thống điện toán đám mây, AI và thiết bị nhúng. Vai trò xương sống này khiến Linux không chỉ là một hệ điều hành, mà là nền móng kỹ thuật quan trọng của kinh tế số và công nghệ toàn cầu hiện nay.
Huy Đức (theo Tom's Hardware, Github)
