Sau kỳ nghỉ Tết với nhiều cuộc gặp gỡ, tiệc tùng và thay đổi thói quen sinh hoạt, không ít người rơi vào tình trạng mệt mỏi, chán ăn, nổi mẩn ngứa hoặc rối loạn tiêu hóa. Đây có thể là những dấu hiệu cảnh báo gan nhiễm độc – tình trạng chức năng gan bị suy giảm do tích tụ chất độc hại trong cơ thể.
Thói quen chính khiến nguy cơ gan nhiễm độc sau Tết
Ảnh minh họa.
Rượu bia và các chất kích thích vốn gây hại cho sức khỏe, đặc biệt là gan. Hầu hết đồ uống có cồn đều chứa ethanol – chất khiến gan phải làm việc nhiều hơn để chuyển hóa và đào thải. Khi sử dụng quá mức trong thời gian ngắn, áp lực tăng đột ngột có thể khiến tế bào gan tổn thương, lâu dài dẫn đến viêm gan, xơ hóa và làm tăng nguy cơ gan nhiễm độc.
Bên cạnh đó, chế độ ăn nhiều đường, thực phẩm giàu chất béo trong dịp Tết cũng khiến gan quá tải. Những món chiên rán, nội tạng động vật, bánh kẹo ngọt không chỉ khó tiêu mà còn thúc đẩy tích tụ mỡ trong gan, gây rối loạn chuyển hóa và ảnh hưởng chức năng giải độc tự nhiên của cơ thể.
Ngoài yếu tố ăn uống, viêm gan B và C cũng là nguyên nhân phổ biến dẫn đến tổn thương gan. Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có tỷ lệ nhiễm virus viêm gan cao. Các bệnh lý này có thể âm thầm tiến triển trong nhiều năm, gây viêm gan mạn tính, xơ gan, thậm chí ung thư gan nếu không được phát hiện và điều trị sớm.
Khi gan đã bị tổn thương do virus hoặc do lối sống, nguy cơ gan nhiễm độc càng tăng nếu tiếp tục duy trì chế độ sinh hoạt thiếu khoa học.
Dấu hiệu cảnh báo gan bị tổn thương
Ảnh minh họa.
Tổn thương gan thường diễn biến âm thầm, triệu chứng dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với bệnh lý khác.
Một trong những biểu hiện sớm là chán ăn, ăn không ngon miệng. Khi gan suy giảm chức năng, chất độc ứ đọng trong cơ thể có thể ảnh hưởng đến cảm giác thèm ăn và khả năng hấp thu vitamin, khoáng chất, khiến cơ thể suy nhược.
Hơi thở có mùi khó chịu cũng có thể liên quan đến chức năng gan suy giảm, do cơ thể sản sinh nhiều ammonia hơn bình thường.
Một số người xuất hiện quầng thâm mắt kéo dài, mỏi mắt, ngứa da không rõ nguyên nhân. Đặc biệt, vàng da, vàng mắt là dấu hiệu cảnh báo rõ rệt cho thấy bilirubin tích tụ trong máu do gan hoạt động kém.
Nếu các triệu chứng này kéo dài sau Tết, người dân nên đi kiểm tra để loại trừ nguy cơ gan nhiễm độc hoặc các bệnh gan mạn tính.
Làm gì để giảm “gánh nặng” cho gan?
Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào sản phẩm thải độc, việc điều chỉnh lối sống là giải pháp căn cơ để bảo vệ gan.
Ảnh minh họa.
Uống đủ nước mỗi ngày (khoảng 1,5–2 lít) giúp hỗ trợ quá trình chuyển hóa và đào thải độc tố. Một cốc nước ấm vào buổi sáng có thể kích thích hoạt động tiêu hóa.
Chế độ ăn nên tăng cường rau xanh, thực phẩm giàu chất xơ và vitamin C. Rau họ cải, tỏi, hành tây được cho là hỗ trợ quá trình giải độc tự nhiên của gan.
Hạn chế rượu bia là nguyên tắc quan trọng. Nam giới không nên uống quá 3 đơn vị cồn mỗi ngày, phụ nữ không quá 2 đơn vị.
Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya giúp gan có thời gian tái tạo và phục hồi. Việc duy trì cân nặng hợp lý (BMI 18–25) cũng giúp giảm nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu.
Ngoài ra, tiêm phòng viêm gan B, quan hệ tình dục an toàn và không sử dụng ma túy là những biện pháp phòng ngừa cần thiết để bảo vệ gan lâu dài.
Một thói quen ăn uống quen thuộc có thể làm tăng nguy cơ ung thư gan, người Việt nên tránhGĐXH - Chế độ ăn dư thừa chất béo có thể làm thay đổi cấu trúc và chức năng tế bào gan, tạo môi trường thuận lợi cho tế bào ung thư hình thành, phát triển.
